VN Chiến cung đình: Còn ai đủ sức cản bước "Hoàng Đế" Tô Lâm?

[Gibbs]

Hội nghị Trung ương được tổ chức sớm hơn dự kiến – một động thái được cho là do đích thân Tô Lâm đề xuất. Trong bối cảnh hiện tại, ảnh hưởng của ông Tô Lâm đã vươn tới tầm một người "định đoạt nhịp độ chính trị" trong nội bộ Đảng. Dù lịch ban đầu là tháng 10, nhưng khi ông yêu cầu tổ chức sớm, toàn bộ bộ máy lập tức tuân theo – một chỉ dấu cho thấy sự áp đảo quyền lực.


Việc tổ chức Hội nghị sớm được xem là một đòn đánh chính trị nhằm xử lý các cựu lãnh đạo như Nguyễn Xuân Phúc, Vương Đình Huệ và Võ Văn Thưởng – những người từng nằm trong “Tứ trụ” hoặc tiệm cận nó. Đây không chỉ là hành động thanh trừng mà còn là thông điệp thị uy. Trong lịch sử chính trường Việt Nam, từng có các chiến dịch tương tự như cuộc “chỉnh đốn Đảng” thời Trường Chinh (1950s), hay vụ “2 Trường Chinh – Lê Duẩn” giằng co quyền lực sau khi Hồ Chí Minh yếu đi. Những lần như thế, việc hy sinh các nhân vật cao cấp thường là cách để tái sắp xếp thế trận.

Tô Lâm rõ ràng đang đi theo công thức ấy: xử lý những cái tên lớn để khống chế những kẻ nhỏ chưa dám manh động. Càng gần đến Đại hội 14, ông càng cần tạo thế chủ động – không chỉ cho bản thân mà còn cho phe nhóm thân hữu từ Hưng Yên. Đây là điều từng thấy ở Lê Đức Thọ trong những năm 1980, khi ông sử dụng Ban Tổ chức Trung ương để đưa người của mình vào các vị trí chủ chốt.

Tuy nhiên, dù Tô Lâm có vẻ không có đối thủ xứng tầm trong hiện tại, không có nghĩa là ông “độc diễn” mãi. Trong bóng tối vẫn còn những thế lực có căn cơ và nền tảng vững mạnh – cụ thể là Đại tướng Phan Văn Giang và Thủ tướng Phạm Minh Chính.

Phan Văn Giang, xuất thân từ Quân đội, hiện đang giữ chức Bộ trưởng Quốc phòng và là Ủy viên Bộ Chính trị. Theo mô hình truyền thống từ thời Võ Nguyên Giáp, ngành Quốc phòng luôn là một “trụ cột độc lập” có khả năng kiềm chế sự lấn át của ngành Công an. Trong lịch sử, sự cân bằng giữa lực lượng vũ trang và lực lượng an ninh luôn là yếu tố then chốt trong việc giữ ổn định nội bộ – như từng thấy giữa Tướng Giáp và Trần Quốc Hoàn thời chiến tranh lạnh trong Đảng.



Còn Phạm Minh Chính – xuất thân từ ngành Công an nhưng đã vươn lên hàng lãnh đạo Chính phủ – lại đại diện cho một nhánh quyền lực dân sự hóa, đang được củng cố bằng các liên minh địa phương như nhóm Thanh Hóa. Trong hai nhiệm kỳ gần đây, Thanh Hóa nổi lên như một “trung tâm quyền lực mới” sau khi các thế lực Hà Nội, Nghệ Tĩnh dần suy yếu. Lê Thành Long – Phó Thủ tướng, người Thanh Hóa – được cho là đã chắc suất trong Bộ Chính trị khoá tới, và đang cùng Chính vận động cho một chính phủ “màu sắc địa phương rõ nét”, điển hình như mong muốn nắm cả ghế Phó Thủ tướng Thường trực.


Nhìn lại lịch sử, những người tưởng như “một tay che trời” – như Trường Chinh năm 1956, Lê Đức Thọ sau 1986, hay thậm chí Nông Đức Mạnh đầu những năm 2000 – đều gặp điểm giới hạn khi những liên minh đối lập đủ mạnh cùng lúc trỗi dậy. Tô Lâm hiện là trung tâm của vũ đài, nhưng nếu Phan Văn Giang – đại diện cho quân đội – và Phạm Minh Chính – đại diện cho hành pháp – hợp lực, cán cân quyền lực hoàn toàn có thể thay đổi.

Muốn lật ngược thế cờ, điều kiện tiên quyết là trụ vững trước sóng gió, và cả Phan Văn Giang lẫn Phạm Minh Chính đều đang chứng minh họ có bản lĩnh đó. Cuộc chiến cung đình vì thế vẫn chưa ngã ngũ – và ván cờ quyền lực ở Đại hội 14 sẽ là hồi kết (hoặc khởi đầu) cho bất kỳ ai muốn xưng vương thời hậu Nguyễn Phú Trọng.