Đũa, th́a, đĩa... dùng 1 lần có nguy cơ gây tác hại cho người dùng v́ được tẩm hóa chất độc hại, đặc biệt là hàng Trung Quốc nhưng cơ quan chức năng vẫn lúng túng trong việc quản lư
Ngày 3-4, chúng tôi có mặt ở chợ B́nh Tây, quận 6 - TPHCM để t́m mua đũa gỗ về dùng. Hầu hết các sạp bán sỉ mặt hàng này đều trưng bày những loại đũa làm từ gỗ, tre, nhựa, inox.
Tràn ngập hàng Trung Quốc
Biết chúng tôi có ư định t́m mua đũa gỗ loại đẹp, chắc chắn nhưng phải là hàng Việt Nam, người bán lôi ra 2 gói đă đóng sẵn trong bao b́ loại 5 đôi/bao, lắc đầu: “Đũa Việt Nam xấu hoắc à, lại tiện không đều và dùng lâu sẽ bị mốc mà giá đến 35.000 đồng/bao. V́ vậy, chúng tôi không ưu tiên chưng ở mặt tiền từ rất lâu rồi. Thế chỗ của nó là hàng chục loại đũa Trung Quốc rất đa dạng về kiểu dáng, mẫu mă cũng khá bắt mắt”.
Đũa, th́a... dùng 1 lần, nhất là hàng Trung Quốc, tẩm nhiều hóa chất độc hại hiện được sử dụng rất phổ biến tại Việt Nam.
Đôi tay người bán hàng thoăn thoắt lấy từ trên kệ ra các loại đũa Trung Quốc đủ màu sắc, chạm khắc hoa ḥe, c̣n giá th́ rẻ đến bất ngờ, chỉ 10.000 - 15.000 đồng/hộp.
Tại một quầy khác ở chợ B́nh Tây, chúng tôi gặp chị Hương, chủ một nhà hàng khá nổi tiếng ở khu vực quận 3 - TPHCM, đang chọn mua đũa với số lượng lớn. Chị Hương cho biết khách của nhà hàng chủ yếu là người nước ngoài, họ yêu cầu có đũa để mang về làm kỷ niệm. “Đũa Việt Nam không đạt yêu cầu, tôi phải mua hàng Trung Quốc về tháo vỏ hộp, đóng gói rồi đề tên và địa chỉ nhà hàng để bán cho khách” - chị Hương nói.
Đũa Trung Quốc đuợc bày bán trong chợ B́nh Tây, quận 6 - TPHCM.
Ở khu vực bán đũa giá rẻ dành cho các quán ăn b́nh dân, đũa tre đóng gói 5 - 10 kg/bao được bán với giá 20.000 - 40.000 đồng/bao; đũa bọc ni lông từng đôi được bán 25.000 đồng/bao (5 kg). Những loại đũa này chỉ dùng 1 lần nên chẳng mấy ai quan tâm đến chất lượng. Đặc biệt, người bán cho biết loại đũa này chủ yếu là hàng sản xuất tại Trung Quốc, dù đă tẩm ướp hóa chất để không bị mốc khi sử dụng nhưng cũng không thể để được quá 2 tháng.
Mặt hàng tăm tre cũng là mê hồn trận đủ loại. Loại đóng trong bịch ni lông nhỏ mang h́nh con bướm và những ḍng chữ Trung Quốc đang chiếm một lượng không nhỏ v́ giá rẻ. Phần lớn lượng tăm bán ra thị trường đều sử dụng hóa chất chống mốc và tạo màu, tạo mùi.
Tại Hà Nội, đũa tre hay th́a, đĩa, cốc… dùng 1 lần cũng được sử dụng phổ biến. Trong đó, đũa sử dụng 1 lần dù được bọc những lớp ni lông nhưng không có bất kỳ thông tin ǵ về địa chỉ cơ sở sản xuất, chất lượng sản phẩm, hạn sử dụng... Với một số sản phẩm có thông tin th́ cũng chỉ là để trấn an người sử dụng như “đũa sạch chất lượng cao” và tên một cơ sở sản xuất nào đó.
Chủ một cửa hàng cơm b́nh dân ở phố Lư Nam Đế (quận Hoàn Kiếm - Hà Nội) cho biết mỗi ngày, nơi đây tiêu thụ hàng trăm đôi đũa, cốc và th́a nhựa dùng 1 lần. Chi phí cho mỗi đôi đũa hay cốc “ăn liền” chỉ 100-200 đồng nên thực khách được sử dụng miễn phí.
Dùng 1 lần, hại cả đời
Theo quy định về an toàn vệ sinh thực phẩm, đũa, th́a, đĩa... là vật dụng dùng để ăn nên thuộc diện phải kiểm soát về chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm. Tuy nhiên, mặt hàng này chưa được quan tâm kiểm soát.
Trung tâm Kỹ thuật tiêu chuẩn đo lường chất lượng 3 thỉnh thoảng nhận mẫu kiểm tra một số lô đũa nhập khẩu, c̣n đũa sản xuất trong nước th́ chưa. Ông Huỳnh Lê Thái Ḥa, Chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm TPHCM, cho biết các cơ quan chức năng đang lúng túng v́ không biết việc quản lư đũa, th́a, đĩa... thuộc thẩm quyền của cơ quan nào.
Theo bác sĩ Trần Văn Kư, Hội Khoa học Kỹ thuật An toàn Thực phẩm Việt Nam (Văn pḥng phía Nam), rất khó xác định các cơ sở sản xuất dùng hóa chất ǵ để xử lư đũa, th́a, đĩa... dùng 1 lần v́ những mặt hàng này không bị quản lư về chất lượng. Điều này rất nguy hiểm bởi để giảm giá thành, các cơ sở có thể tùy tiện sử dụng các loại hóa chất độc hại, gây nguy hiểm cho người sử dụng.
Ông Trần Quang Trung, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), cho biết cơ quan này đang triển khai kiểm tra chất lượng đũa tre sử dụng 1 lần. Viện Kiểm nghiệm An toàn thực phẩm cũng đă lấy mẫu đũa, tăm tre sử dụng 1 lần để xét nghiệm và kết quả sẽ có trong tuần tới.
Việc sử dụng hóa chất bảo quản, chống mốc đối với các sản phẩm này là đương nhiên. Tuy nhiên, để bảo đảm được ngưỡng an toàn cho người sử dụng th́ hiện vẫn không có ǵ chắc chắn. Nhiều ư kiến cho rằng nếu các cơ quan chức năng không ban hành những quy định chặt chẽ trong việc sản xuất và quy định ngưỡng hóa chất an toàn đối với các loại đũa, th́a, đĩa... dùng 1 lần th́ người sử dụng khó có thể an tâm.
Có thể gây ung thư
Theo kết quả điều tra mới nhất của Hiệp hội Đóng gói thực phẩm Trung Quốc, các sản phẩm dùng một lần như đũa, hộp xốp đựng thức ăn, dĩa, ống hút… đều có vấn đề về chất lượng. Phần lớn những sản phẩm này chứa hàm lượng kim loại nặng vượt quá tiêu chuẩn cho phép, khi ngấm vào cơ thể có thể dẫn đến ung thư.
Tờ Trung Quốc Tân Văn dẫn lời một chủ tiệm ăn ở thành phố Thanh Đảo, tỉnh Sơn Đông cho biết đũa dùng 1 lần loại tốt có giá 7 nhân dân tệ (khoảng 23.500 đồng)/bao 70 đôi, c̣n những loại dành cho quán ăn vỉa hè giá chỉ bằng một nửa. Về mùi hăng nồng của đũa dùng 1 lần, người này giải thích: “Đó là mùi thuốc v́ loại đũa này thường được ngâm qua lưu huỳnh hoặc ôxy già để có màu đẹp và chống mối mọt”.
Một đại diện Viện Hóa học Công nghiệp Việt Nam cho biết trước đây, viện này đă từng lấy hơn 10 đôi đũa dùng 1 lần ngâm trong nước và kết quả cho thấy có sự hiện diện của các hợp chất lưu huỳnh. “Lưu huỳnh được dùng với liều lượng quá lớn nên người sử dụng đũa “ăn liền” thường xuyên sẽ bị ảnh hưởng” - PGS - TS Nguyễn Duy Thịnh, Viện Công nghệ sinh học và thực phẩm (Trường Đại học Bách khoa Hà Nội), cảnh báo.
(Theo NLĐ)
Đũa, th́a, hộp đồ ăn một lần: Toàn hàng độc hại
