Thành công hiếm hoi của ông Obama: Biết cách “răn đe” Trung Quốc

[PinaColada]

BizLIVE - Nước Mỹ hôm 4/11/2014 đi bầu cử. Họ không bầu lại tổng thống, thế nhưng tên tuổi Tổng thống Mỹ đương nhiệm lại nổi bật trên toàn bộ báo Pháp, theo ghi nhận của RFI.


Tổng thống Barack Obama tại Đại hội Lãnh đạo trẻ Đông Nam Á ở Kuala Lumpur, Malaysia, tháng 04/2014. Reuters

Nước Mỹ hôm 4/11/2014 đi bầu cử. Họ không bầu lại tổng thống, thế nhưng tên tuổi Tổng thống Mỹ đương nhiệm lại nổi bật trên toàn bộ báo Pháp, theo ghi nhận của RFI.

Các báo chủ yếu phân tích về nguy cơ đảng Dân chủ của ông Obama sẽ mất nốt Thượng viện vào tay đảng Cộng hòa, đẩy ông vào tình trạng quyền lực bị đối lập giới hạn.

Riêng Le Figaro đã đăng một nhận định có phần tích cực về Tổng thống Mỹ trong bài "Obama: Thành công tại Châu Á, thất bại ở nơi khác".

Theo Le Figaro, quả là nhân vật lãnh đạo cường quốc hùng mạnh nhất hành tinh về quân sự và kinh tế đang đứng trước nguy cơ bị tê liệt bán phần về mặt ngoại giao nếu Thượng viện Mỹ rơi vào tay đảng Cộng hòa nhân cuộc bầu cử vào hôm 4/11/2014 như các cuộc thăm dư luận trong những ngày qua cho thấy.

Lý do rất đơn giản: Thượng viện Mỹ, trái với Pháp và nhiều nước khác, có một vai trò quan trọng trong chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ. Trong tình hình đó, Le Figaro cho rằng không phải là quá sớm khi thử làm vào lúc này một bản sơ kết đường lối ngoại giao của ông Obama.

Thất bại từ Cận Đông đến Nga-Ukraine

Ghi nhận đầu tiên của nhật báo Pháp là rất nhiều ưu tiên ngoại giao mà Tổng thống Mỹ từng hùng hồn loan báo đều đã thất bại, mà nặng nề nhất có lẽ là hồ sơ Cận Đông, với cuộc tranh chấp Israel-Palestine. Vào lúc nhậm chức, ông Obama từng cam kết giải quyết trong một năm.

Đối với Le Figaro, hồ sơ này là một thất bại hoàn toàn : Mục tiêu hai Nhà nước Israel và Palestine cùng song song tồn tại vẫn rất xa vời, tiến trình Israel xâm chiếm các vùng đất trên nguyên tắc là của người Palestine vẫn tiếp tục, dải Gaza nơi sinh sống của khoảng 2 triệu người Palestine vẫn là một nhà tù lộ thiên to lớn do chính sách phong tỏa của Israel, thậm chí mùa hè vừa qua, quân đội Do Thái còn mở cuộc tấn công, sát hại hơn 2000 người, phá hủy 15% nhà cửa...

Iraq, theo Le Figaro là một thất bại lớn thứ hai. Việc ông Obama cho rút quân quá sớm khỏi nước này vào năm 2010, đối với nhật báo Pháp, là một lỗi lầm gần nặng bằng quyết định tấn công Iraq của ông Bush vào năm 2003. Và khi phải can thiệp chống tổ chức Nhà nước Hồi giáo đã ngóc đầu dậy từ khi người Mỹ rút đi, ông Obama lại phạm sai lầm khi công khai báo trước cho kẻ thù rằng sẽ không có vấn đề can thiệp trên bộ.

Tại vùng Trung Đông, theo Le Figaro, chính sách của Mỹ còn gặp khó khăn tại Syria, tại Ai Cập.

Còn ở Châu Âu, đường lối gọi là khởi động lại - quan hệ với Nga cũng thất bại vì - như Le Figaro nhận định - "nhà dân chủ Obama chưa từng tự hỏi là đầu óc ông Putin vận hành ra sao". Kết quả là ngoại giao Mỹ-Nga lâm vào bế tắc.

Trên hồ sơ Ukraine, ông Obama đã để cho các nhà ngoại giao của mình công khai ủng hộ những người biểu tình trên quảng trường Maidan chống lại một Tổng thống được bầu lên một cách hợp pháp. Nước Mỹ lại có thái độ coi nhẹ Liên Hiệp Châu Âu trong việc giải quyết khủng hoảng bùng lên, và đã phá vỡ một khả năng thỏa hiệp với Nga ngày 21/04.

Thành công ở châu Á: hiếm hoi nhưng to lớn

Thành công hiếm hoi của Tổng thống Mỹ Obama, theo Le Figaro, lại là ở Châu Á, với việc ông đã biết cách nói chuyện với Trung Quốc, xây dựng được một tiến trình đối thoại, vừa mang tính chất tôn trọng lẫn nhau, vừa duy trì thái độ kiên quyết cần thiết.

Một ví dụ: Trên vấn đề tranh chấp quần đảo Senkaku/Điếu Ngư giữa Trung Quốc và Nhật Bản, Mỹ đã đứng ra bảo về đồng minh Nhật, nhưng từ chối xác định lập trường trên vấn đề quần đảo này là của ai.

Theo Le Figaro, toàn bộ các nước châu Á hiện đang tìm kiếm sự che chở của Mỹ, chống lại chủ nghĩa bành trướng trên biển của Trung Quốc. Trong vùng Thái Bình Dương, Hoa Kỳ đã lấy lại vai trò cường quốc trụ cột.

Le Figaro kết luận: Chỉ riêng điều này thôi đã là một thành công ngoại giao to lớn, nhất là khi gặt hái được tại vùng được coi là đầu tầu kéo tăng trưởng thế giới đi lên.


BL