Nguyên nhân nào khiến máy bay của Indonesia liên tiếp gặp nạn

[Romano]

Vụ rơi máy bay mới đây khiến 189 người thiệt mạng khiến cho danh sách tai nạn liên quan tới hàng không ở Indonesia kéo dài ra thêm. Đay thực sự là điều hết sức đáng lo ngại mà Indonesia chưa thể tìm ra cách giải quyết. Nguyên nhân chính ở đây chính là Cơ sở hạ tầng quá tải và phi công làm việc quá sức. Máy bay hãng Lion Air ngày 29/10 rơi xuống biển sau khi cất cánh từ Jakarta, toàn bộ 189 người được cho là đã thiệt mạng. Nhưng đây chỉ là thảm họa tồi tệ thứ hai trong lịch sử hàng không Indonesia. Năm 1997, phi cơ của Garuda Airlines rơi vì tầm nhìn hạn chế do khói bốc lên từ cháy rừng khiến 234 người thiệt mạng.

Shukor Yusof, thuộc hãng tư vấn hàng không Malaysia Endau Analytics, nói rằng ngành hàng không quốc tế vốn có nhiều lo ngại đối với hồ sơ an toàn của Indonesia, theo SCMP.

Trước vụ rơi ngày 29/10, Lion Air đã có 7 máy bay gặp nạn trong 18 năm hoạt động. Năm 2004, một máy bay của hãng trượt khỏi đường băng, lao vào một nghĩa trang ở Solo, khiến 25 người chết. Một máy bay rơi vào năm 2013 tại Bali nhưng không có người thiệt mạng. Từ năm 2011 đến 2012, bốn phi công của Lion Air đã bị bắt vì sở hữu ma túy.

Năm 2006 và 2007, những lo ngại về an toàn đã khiến tất cả hãng hàng không Indonesia bị cấm hoạt động ở châu Âu. Trong giai đoạn 2010 - 2015, Indonesia năm nào cũng có máy bay gặp nạn.

Harro Ranter, người sáng lập Mạng lưới An toàn Hàng không, cho biết ngoài địa hình khó khăn và điều kiện thời tiết xấu, kiểm soát viên không lưu Indonesia còn phải đối mặt với tình trạng quá tải đến mức có lúc họ phải cho hai máy bay cùng hoạt động trên đường băng.

Các cuộc khủng hoảng kinh tế trong quá khứ của Indonesia đã cản trở sự phát triển của ngành, với cơ sở hạ tầng như đường băng và hệ thống liên lạc không đạt chuẩn quốc tế, Geoffrey Thomas, giám đốc quản lý của một trang web chuyên xếp hạng các hãng hàng không, cho biết.

"Hàng không Indonesia đã có những bước tiến lớn", ông nói, nhắc đến việc các hãng hàng không nội địa trước đây thường mua máy bay cũ để tiết kiệm chi phí nay đã sử dụng máy mới. "Nhưng ngành này vẫn đối mặt với nhiều thách thức bởi vì nó đang phát triển rất nhanh và một số cơ sở hạ tầng vẫn chưa đạt chuẩn thế giới".

Indonesia có dân số lớn thứ tư thế giới, trải rộng trên hàng nghìn hòn đảo. Hàng không đóng vai trò quan trọng ở Indonesia vì nước này thiếu mạng lưới đường sắt và đường bộ toàn diện, đồng thời có nhiều sự cố trên đường thủy.

Vì vậy, mật độ lưu thông hàng không ngày càng tăng của Indonesia đã khiến các phi công phải làm việc trong quá nhiều giờ. "Các sân bay mới luôn được phát triển ở Indonesia", Alvin Lie, chuyên gia hàng không nói. "Nhưng vấn đề là hầu hết sân bay có từ trước đều bị quá tải, các sân bay mới cũng chỉ hoạt động êm đẹp được 5-6 năm rồi cũng bị quá tải vì sự tăng trưởng nhanh chóng của thị trường".Hơn nữa, các hãng hàng không ở Indonesia còn bày tỏ thất vọng vì khó tìm được phi công đủ tiêu chuẩn. Hồi đầu năm, Jakarta Post đưa tin chính phủ đang tập trung xử lý các trường huấn luyện bay kém chuẩn.

Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng trong 4 năm qua, chính phủ Indonesia đã nỗ lực cải thiện đáng kể trong giám sát pháp lý, tăng cường nguồn nhân lực, cơ sở hạ tầng liên lạc và an toàn sân bay.

"Indonesia đã có những bước tiến lớn trong việc cải thiện hồ sơ an toàn", Thomas nói. "Chính phủ Indonesia coi vấn đề này là ưu tiên hàng đầu".

Các hãng hàng không lớn như Garuda và Lion Air dần được cho ra khỏi danh sách cấm của châu Âu trong giai đoạn 2009-2016, nhưng lệnh cấm không được dỡ bỏ với tất cả các hãng của Indonesia cho đến tháng 6 năm nay.

Indonesia gần đây vượt qua một cuộc kiểm tra do Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO) thực hiện. Garuda và Lion Air cũng vượt qua cuộc kiểm tra an toàn của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế.

Ủy ban châu Âu cho biết không có dấu hiệu cho thấy vụ tai nạn mới nhất cho thấy mức độ an toàn nói chung của Lion Air hoặc Indonesia giảm sút. Tuy nhiên, chính phủ Australia đã yêu cầu nhân viên không bay trên Lion Air. Các quan chức Mỹ không bình luận liệu họ có thể có hành động tương tự hay không.

Vụ này làm mất uy tín Boeing quá chừng...tưởng sao rồi cũng được (!) liệt vào chung danh sách các máy bay tử thần như Tupolew TU-154 hoặc của China Airlines, tội nghiệp các nạn nhân và thân quyến của họ nhỉ...Lion Air chắc fải bị đình chỉ hoạt động vĩnh viễn mới dẹp được tệ nạn này ??