Sạc nhanh có làm hỏng pin điện thoại không?

[Romano]

Tại triển lãm MWC năm ngoái, Xiaomi đã trình diễn công nghệ sạc nhanh 300 W, giúp sạc đầy viên pin 4.300 mAh trên mẫu Redmi chỉ trong 5 phút. Mặc dù vậy, nhiều người vẫn tự hỏi sạc nhanh có làm hỏng pin điện thoại không?
Điều gì xảy ra trong quá trình sạc?
Tất cả điện thoại thông minh hiện đại đều sử dụng pin lithium-ion hoặc pin lithium-polymer (gọi tắt là pin LiPo). Tuy nhiên, cả hai loại pin đều có các tế bào hóa học như nhau, có một điện cực âm (cathode), một điện cực dương (anode) và chất điện phân.

Năng lượng cung cấp cho điện thoại di động được tạo ra khi các ion lithium âm chảy qua chất điện phân về cực dương. Khi pin hết, dòng chảy này sẽ dừng lại. Trong quá trình sạc, các ion lithium được di chuyển trở lại cực âm để chu trình có thể bắt đầu lại.Pin điện thoại luôn xuống cấp
Dù sạc nhanh hay không thì tất cả pin đều bị hao mòn theo thời gian. Trên iPhone, bạn thậm chí có thể xem được hiện tượng hao mòn tự nhiên bằng cách vào Settings (cài đặt) - Battery (pin) - Battery Health (tình trạng pin)

Nhiệt độ chính là nguyên nhân khiến pin bị xuống cấp. Do đó, nhiều người cảm thấy lo lắng với chức năng sạc nhanh, vì công suất càng cao thì lượng nhiệt tạo ra khi sạc sẽ càng nhiều. Tất nhiên là các nhà sản xuất đều biết điều này, đó là lý do tại sao họ có một số biện pháp phòng ngừa để hạn chế lượng nhiệt tạo ra trong quá trình sạc.

Sạc nhanh đòi hỏi công nghệ mới
Trong những năm gần đây, nhiều tiêu chuẩn sạc nhanh khác nhau đã được phát triển và áp dụng. Đơn cử như Quick Charge (QC) của Qualcomm, phiên bản QC 5 cho phép sạc từ 0 đến 50% chỉ trong 5 phút ở mức công suất 100 W.

Một tiêu chuẩn khác là VOOC Flash Charge của OPPO, tiêu chuẩn này cũng đã thay thế công nghệ Warp Charge của OnePlus kể từ khi hai công ty trở thành một phần của cùng một tập đoàn. Các tiêu chuẩn khác bao gồm Power Delivery (PD), Adaptive Charge (Samsung) và TurboPower (Motorola).

Hiện nay có một số giải pháp để bảo vệ pin điện thoại di động, đơn cử như:

- Bộ cấp nguồn tích hợp quản lý nguồn điện

- Sạc song song

- Phần cứng làm mát bổ sung

Nhiều điện thoại thông minh có chức năng sạc nhanh được cung cấp bộ cấp nguồn có mạch tích hợp. Điều này đảm bảo rằng năng lượng nhiệt có thể thoát ra trước khi nó đến điện thoại. Nhược điểm của giải pháp này là các adapter thường có kích thước lớn hơn bình thường.

Một lựa chọn khác là sạc song song. Ý tưởng rất đơn giản. Thay vì gửi toàn bộ dòng điện vào một ô pin duy nhất, nó được chia thành hai ô song song. Nhược điểm của công nghệ sạc này là công suất tổng thể thấp hơn một chút.


Hệ thống làm mát bằng phần cứng càng tốt thì điện thoại sẽ ít bị nóng. Có nhiều lựa chọn được các nhà sản xuất áp dụng như tấm chắn nhiệt, buồng hơi, thậm chí là quạt tản nhiệt (đặc biệt là trên các dòng điện thoại gaming) được sử dụng để bảo vệ pin khỏi nhiệt độ cao.

Xiaomi đảm bảo rằng sau 800 chu kỳ sạc, dung lượng pin trên điện thoại của họ vẫn đạt 80% so với ban đầu, cụ thể là dòng Mi 11T Pro (sạc nhanh 120 W). Trong khi đó, Apple hứa hẹn pin sẽ còn khoảng 80% sau 500 chu kỳ sạc.

Vào đầu tháng 2-2023, nhà sản xuất Trung Quốc đã trình làng hai tiêu chuẩn sạc nhanh mới: SuperVOOC 150 W và SuperVOOC 240 W, đảm bảo pin còn 80% sau 1.600 chu kỳ sạc.

Sạc nhanh có làm hỏng pin điện thoại không?
Nếu không có các nghiên cứu dài hạn thì không thể trả lời câu hỏi này một cách dứt khoát, nhưng cho đến nay mọi thứ đều chỉ ra một thực tế là sạc nhanh không làm tăng tốc độ hao mòn thông thường của pin.

Tuy nhiên, cũng có một thực tế là sạc nhanh tạo ra nhiều nhiệt hơn do công suất cao hơn, do đó điện thoại phải được bảo vệ. Để đạt được mục tiêu này, các nhà sản xuất sử dụng nhiều biện pháp khác nhau nhằm cải thiện việc quản lý năng lượng, sạc song song hoặc phần cứng thông minh và các cảm biến để điều chỉnh sự dao động nhiệt độ.

Dưới đây là một số mẹo nhanh về cách giữ pin điện thoại di động hoạt động lâu hơn:

- Luôn sạc bằng cáp nếu có thể, ngay cả khi điện thoại của bạn hỗ trợ sạc không dây.

- Tránh để pin cạn kiệt hoàn toàn (0%), thay vào đó, mức pin tối ưu là từ 20% đến 80%.

- Không sạc pin nếu pin vẫn còn tương đối đầy (trên 60%).

- Tránh sạc pin ở những nơi có nhiệt độ quá nóng hoặc quá lạnh.

- Luôn sử dụng các phụ kiện sạc do nhà sản xuất cung cấp (cục sạc, cáp sạc…)

- Không sạc điện thoại di động khi đang chạy các ứng dụng hoặc trò chơi đòi hỏi nhiều hiệu năng.

- Không cắm điện thoại di động lâu hơn mức cần thiết khi pin đã được sạc đầy.