VÌ SAO NGƯỜI MIỀN NAM GỌI "BỆNH VIỆN" LÀ NHÀ THƯƠNG?

[troopy]

Sự khác biệt giữa "Nhà Thương" xưa và "Bệnh Viện" nay nằm chính ở hai chữ: Tình người và Thủ tục.
thời đó các Ban Tương Tế (hoặc Hội Tương Tế) đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Đây là mô hình "xã hội hóa từ thiện" sơ khai nhưng cực kỳ hiệu quả:
Các thương gia, nhà giàu, hoặc các chủ tiệm buôn lớn ở địa phương thường trích một phần lợi nhuận đóng góp vào quỹ này.
Mục đích Để chi trả viện phí, tiền thuốc men, hoặc thậm chí là tiền quan tài cho những bệnh nhân nghèo khổ, "thân cô thế cô".
Tại các nhà thương lớn như Nhà thương Chợ Quán, Nhà thương thí (Bệnh viện miễn phí), các hội đoàn như Hội Chữ Thập Đỏ hoặc các hội đạo giáo luôn có người túc trực để hỗ trợ những ca ngặt nghèo.
Triết lý "Cứu người trước, tiền bạc tính sau"
Đây chính là điểm tạo nên sự kính trọng của người dân dành cho các bác sĩ thời đó. Sự khác biệt nằm ở các yếu tố sau:
Không có khái niệm "Tạm ứng"
Khi có ca cấp cứu, tiêu chuẩn hàng đầu là "lương y như từ mẫu". Bác sĩ và y tá sẽ ngay lập tức đẩy xe vào phòng mổ hoặc phòng cấp cứu. Không ai đứng ở cửa hỏi: "Thân nhân đâu, đi đóng tiền rồi mới làm".
Ngay cái tên "Nhà thương thí" (trong đó "thí" nghĩa là cho đi, là bố thí một cách trân trọng) đã nói lên tất cả. Đây là những cơ sở y tế mà người nghèo vào chữa bệnh hoàn toàn không tốn một xu.
Thời đó, người thầy thuốc được trọng vọng không phải vì họ giàu, mà vì họ cứu được nhiều người. Việc đặt đồng tiền lên trên mạng sống được coi là một nỗi sỉ nhục đối với nghề y lúc bấy giờ.
Nếu bạn muốn tìm lại không gian văn hóa này, có thể tham khảo qua các tài liệu và hồi ký:
Hồi ký của các bác sĩ danh tiếng: Như bác sĩ Nguyễn Văn Hưởng hay các tài liệu về bác sĩ Yersin... đều thấp thoáng bóng dáng của sự hy sinh và việc chữa bệnh không màng lợi lộc.
Tạp chí Xưa & Nay: Thường xuyên có các bài viết về lịch sử các nhà thương tại Sài Gòn (như Nhà thương Grall – nay là Nhi Đồng 2, hay Nhà thương Đồn Đất).
Văn chương Nam Bộ: Trong các tác phẩm của Hồ Biểu Chánh hay Sơn Nam, hình ảnh những vị bác sĩ tận tâm và những hội tương tế cứu giúp người nghèo được miêu tả rất chân thực. Đó là một xã hội mà dù còn nghèo về vật chất, nhưng lại rất "giàu" về tình nghĩa.

VietBF@sưu tập