Đột nhập lò chế biến lợn ốm, lợn chết thành giả cầy, lợn quay (II)

Theo chân lái buôn đi mua lợn bệnh, lợn chết (I)

Vào mùa dịch người chăn nuôi lại lo lắng đối mặt với nguy cơ trắng tay nhưng một nhóm người chuyên thu mua lợn lại là mùa kiếm ăn đậm nhất của họ.

Bán tống bán tháo cả lợn ốm lẫn lợn chết

Đã nhiều năm nay, dịch lợn tai xanh, lợn lở mồm long móng và hàng trăm thứ bệnh khác khiến dân nuôi lợn lo ngay ngáy. Nhiều lần trắng tay xanh mặt nên người dân cũng “tỉnh táo” hơn: chú ý quan sát sức khỏe của đàn lợn để sẵn sàng bán chạy khi có dấu hiệu nổi mẩn, ngứa ngáy, chán ăn.

9h sáng ngày 2/5, chúng tôi theo chân một nhóm người chuyên thu mua lợn tại huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình. Vào mùa này, những người làm nghề buôn bán lợn có cơ hội “phất” nhanh chóng. Lợi dụng lúc mùa dịch bệnh người mua tha hồ ép giá của nông dân để kiếm lời.

Đi được khoảng 7 cây số, người đàn ông tên M. đưa chúng tôi đến một trại lợn tại xã Đông Kinh huyện Đông Hưng đang cần bán hàng gấp. Cả người bán và người mua đều quen biết nhau từ trước nên màn giới thiệu bị cắt xén nhanh chóng.

Theo người chăn nuôi dẫn đến một đàn lợn ở cuối trang trại, ông ta nói thẳng với M rằng đàn lợn con này nếu rơi vào thời điểm bình thường thì không bán. Nhưng một tuần trở lại đây, nhiều người nuôi lợn gột không dám bắt vì đang vào mùa dịch. Mỗi đàn lợn bỏ ra hàng 5,7 triệu đồng, chẳng may chúng lăn đùng ra chết thì mất trắng.

Đàn lợn được rao bán có 12 con. Những con lợn nổi mẩn đỏ khắp người. Theo như kinh nghiệm buôn bán và tiếp xúc với nhiều lợn của ông M. chỉ một hai ngày tới là “dính” tai xanh ngay. Nếu không cách ly nhanh nguy cơ lây sang các đàn khác rất mạnh.

Lợn được bắt vào lồng nhanh sau cuộc mặc mua bán kéo dài 10 phút

Cuộc mua bán mặc cả diễn ra nhanh chóng. Mỗi đầu lợn được người mua trả giá 380 nghìn đồng/con. “Nếu anh chị không bán nhanh chỉ vài ngày sau không chắc nổi 100 nghìn đồng/con vì lợn này đã có biểu hiện tai xanh”. Tiếc đàn lợn đang tuổi ăn, tuổi lớn nhưng người nuôi vẫn phải gật đầu bán chạy.

Chưa đầy 10 phút, những con lợn này nhanh chóng được bắt vào lồng để chở về điểm thu mua. Trong lúc trò chuyện, những lái lợn này bàn luận rôm rả về đàn lợn mua được hôm qua bên huyện Quỳnh Phụ bị bệnh tiêu chảy. Người nuôi đã tiêm nhưng không lại được với thời tiết.

Lợn vừa mùa từ xã Đông Kinh đang được lái buôn chở về lò thu mua

Ông M.. buột miệng giờ mà vớ được đàn tầm chục con như vậy thì giờ này ông chỉ ngồi quán bia cho mát. Mỗi ngày, ông M và những lái lợn như ông phải cố kiếm được một đàn lợn dù ốm dù khỏe, nhưng gặp lợn ốm, tiền lời của thể gấp 3 lần tiền vốn.

Một con lợn ốm mua của người nuôi chỉ 100 nghìn đồng/con. Sau đó ông về tập hợp lại chọn những con đủ 6kg sẽ mang lên một nhà máy chế biến thực phẩm bán với giá 400 nghìn đồng/kg. Những con không đủ cân đủ lạng sẽ được bán cho những người chuyên làm lợn giả cầy, lợn sữa quay.

Đột nhập lò thu mua lợn ốm

Dưới trời nắng trang trang, 11h trưa, đàn lợn được những lái lợn chở về điểm cân hàng. Điểm cân hàng này nằm ngay trên đường quốc lộ thuộc xã Đông Tân, huyện Đông Hưng và không có biển quảng cáo mua bán. Những người làm nghề này sẽ biết rõ con lợn nào cần đưa về lò, con nào mang bán cho dân nuôi tiếp.

Chúng tôi đột nhập vào bên trong lò thu mua này mới tận mắt chứng kiến được những con lợn quặt quẹo đang chờ được bốc lên ô tô tỏa đi khắp nơi. Những con quá ốm yếu được những chủ lò ở đây bán tháo với giá vài chục nghìn/con. Chuồng bên trong có hàng trăm con lợn. Những con bị bệnh nặng được tách riêng ra.

Người bán hàng cầm mấy con lợn mắc chứng tiêu chảy rao bán với giá 50 nghìn đồng/con. Những con khác to hơn thì giá nhỉnh hơn. Một số lái buôn có mặt tại đây nháy mắt ra hiệu có thể trả rẻ hơn người ta cũng bán.

Tấp nập lái buôn chở lợn đến gom hàng tại điểm mua xã Đông Tân

Một số lái buôn lao xao tán chuyện về những mẻ lợn nhà bà này, ông kia mà họ vừa gom được. Số lợn họ gom được quá một nửa là lợn có vấn đề. Lợn khỏe sẽ được những người buôn tách riêng ở nhà để tránh lây nhiễm bệnh. Họ cũng thừa biết, mua gom cả lợn ốm lợn khỏe như thế này thì không ai dám chắc những con lợn được cho là còn khỏe kia không bị nhiễm bệnh nay mai? Qua câu chuyện của họ, những con lợn trong lò thu mua kia đều là lợn được người nuôi bán chạy ốm. Một số con đã ốm hẳn, sắp chết.

Không chỉ có lợn con, những người mua bán lợn thu gom cả lợn thịt ốm, lợn xề còn sống hay đã chết… Những lái buôn tiết lộ, nếu mua được đàn lợn tầm 30kg đang có dấu hiệu bệnh họ sẽ bán trực tiếp cho những người giết lợn thịt đem ra chợ bán. Tâm lý của người bán thịt lợn ở quê muốn giết những con vừa cân để bán được rẻ và không tồn hàng. Mùa nắng, người ta không ăn thịt nhiều nên những con đó lên thớt là hợp nhất.

Một người đàn ông trong nhóm buôn khoe vừa bắt được một mẻ khá gồm cả lợn mẹ lẫn đàn con đang ốm. Gia chủ đã tiêm vài ngày nhưng không có dấu hiệu khỏi bệnh nên bán vội với giá 2 triệu đồng. Những người mua được sẽ mang về phân loại ra, lợn mẹ làm thịt, lợn con làm lợn sữa quay… tính ra cũng lãi tiền triệu.

Một ngày thu mua lợn của những người lái buôn kết thúc trước 4h chiều để nhập lợn vào kho. Họ có thể đi mua thêm vào lúc chiều tối nhưng với điều kiện lợn chưa bị bệnh nặng. Nếu bệnh nặng để qua đêm có thể bị chết. Một con lợn còn sống dù bị bệnh vẫn có giá gấp vài lần một con lợn đã chết hẳn.

Kỳ sau: Phù phép lợn ốm, lợn chết thành món lợn giả cầy, lợn quay

Hiếu Ngọc
(Phụ nữ today)

Đột nhập lò chế biến lợn ốm, lợn chết thành giả cầy, lợn quay (II)

Những con lợn chết sẽ được bán vội cho những người chuyên chế biến thịt lợn giả cầy, lợn quay... đem đi đổ mối khắp nơi, thậm chí những món "đặc sản" này còn theo xe ô tô chạy sang Nam Định, Quảng Ninh và lên tận Hà Nội.

Thời lợn dịch lên ngôi

Lợn sữa quay, lợn mán, lợn mường, lợn cắp nách... là những món đặc sản có mặt ở hầu khắp các quán đặc sản, có tên trong các thực đơn nhà hàng hạng trung nhưng không ai dám chắc phẩm chất xứng với tên gọi hay đó chỉ là một dạng...thịt mà thôi. Rất ít người biết được, đa số những món đặc sản kể trên được chế biến từ lợn ốm hoặc lợn chết! Phóng viên Phunutoday đã thực mục sở thị nhìn những con lợn sữa, lợn quay được chế biến từ những con lợn ốm yếu, thậm chí cả lợn chết toi mà những lái lợn thu gom từ khắp tỉnh Thái Bình.

Vài năm về trước, ở vùng nông thôn nhà nhà nuôi lợn, người người nuôi lợn, nguồn thực phẩm từ thịt lợn có giả siêu rẻ. Những con lợn què quặt người ta có thể cho nhau, hoặc tự giết ăn. Thời gian gần đây, khi dịch bệnh, giá thức ăn tăng cao nên nhiều người dân đành treo chuồng không nuôi lợn. Chính vì vậy, những con lợn ốm để chế biến những món đặc sản càng trở nên quý. Người ta không đem chôn hoặc thả trôi sông nữa mà họ cố gằng bán cho lái lợn cố vớt vát được đồng nào hay đồng ấy.

Lợn con vừa được giết đang chờ thui rơm

Những con lợn còn đang bú mẹ, mới tập tẹ ăn cám, chưa trưởng thành đã mắc bệnh “hiểm nghèo” được người dân bán chạy cho những người buôn với giả rẻ. Họ có tâm lý bán rẻ còn hơn cho không hoặc đem chôn. Số tiền ít ỏi có thể phụ thêm phần cám gạo đã bỏ ra trước đó.

Ở mỗi xã trong tỉnh Thái Bình luôn có một vài người chuyên săn lùng những loại lợn ốm, lợn chết như thế. Lợn ốm, lợn ngắc ngoải, lợn chết...giá cân hơi chỉ còn bằng 1/10 lợn khỏe. Khi giết ra, thịt chỉ giảm vài giá nhưng vẫn bán chạy ngoài thị trường.

Đặc điểm mua bán của những người lái lợn này không rình rang, không biển thu mua. Họ làm việc theo phương châm “thông tin di động”. Hầu hết những gia đình có trang trại hoặc nuôi lợn nhỏ lẻ đều có vài số điện thoại của những người chuyên thu mua lợn. Chỉ cần lợn có dấu hiệu ốm yếu, nhiều lần tiêm không khỏi sẽ được “alo” cho thương lái đến mua vội.

Những con lợn chết sẽ được bán vội cho những người chuyên chế biến thịt lợn giả cầy, lợn quay... đem đi đổ mối khắp nơi, thậm chí những món "đặc sản" này còn theo xe ô tô chạy sang Nam Đinh, lên tận Hà Nội, lên tận Quảng Ninh...

Đặc sản là... lợn ốm, lợn chết?

8h sáng ngày 3/5, chúng tôi đến môt cơ sở mổ lợn tại gia đình chị B. (xã Thụy Thanh, huyện Thái Thuy, Thái Bình) chuyên “hóa kiếp” nhanh cho những con lợn vô phương cứu chữa để bán tống bán tháo ra thị trường làm món lợn quay, lợn giả cầy, lợn sữa... Tại một lò mổ nhỏ với hai chiếc phản gỗ, khi chúng tôi đến công đoạn giết mổ đã hoàn thành, chỉ còn mấy con lợn đang nằm trên phản chờ được thui rơm.

Trong vai một người muốn dẫn mối lấy hàng làm món thịt quay để chuyển ra thị trường Quảng Ninh, người bán hàng hồ hởi giới thiệu “nhà tôi vẫn chuyển lợn ra Quảng Ninh và Hà Nội để bán cho các nhà hàng, quán bia để họ làm giả cầy, lợn quay, lợn sữa đấy. Mỗi khi có người điện thoại, chỉ cần thui hàng, gói vào nilon và cho vào thùng đá gửi đi là xong”. Hàng ngày, gia đình chị còn bán ra thị trường địa phương hàng chục yến lợn thui làm giả cầy.

Đồ hành nghề chỉ là một chiếc dao nhọn, một cái chậu nhỏ để chứa tiết. Toàn bộ nội tạng lợn được làm sạch và bán với giá bèo nhất có thể.

Chú lợn ốm đang nằm run run chờ lên thớt trong chuồng chứa nhà chị G.

Trong chuồng vẫn còn một chú lợn chừng 5kg. Con lợn nằm run run, phần đầu sưng vù. Phía hai cẳng chân trên chi chít những nốt tiêm. Chị G khẳng định chú lợn rất khỏe. Dù là người chưa nhìn thấy lợn bao giờ cũng biết con lợn này ốm, bệnh sắp chết.

Theo như những người nuôi lợn nhiều, con lợn có đặc điểm như trên bị bệnh xuất huyết não nên đầu và mắt phù sưng. Sau khi tiêm nhiều ngày không khỏi sẽ phải bán. Lợn này ăn phải sẽ có cảm giác thịt đắng. Thuốc kháng sinh tiêm lợn rất độc nên ảnh hưởng đến sức khỏe của người ăn.

Một cân thịt lợn đã thui rơm có giá bán lẻ 40 nghìn đồng/kg, bán buôn 30 nghìn đồng/kg. Giá còn có thể mặc cả xuống thấp hơn nữa nếu người mua buôn sành sỏi. Thậm chí, chỉ cần người mua ra giá nào cũng có hàng để đáp ứng. Tất nhiên, giá càng giảm chất lượng lợn càng kém.

Trong khi đó, lợn con 6kg khỏe mạnh được những người nuôi mua về nuôi lớn bán lợn thịt có giá bán từ 420 nghìn đồng đến 480 nghìn đồng/con, nghĩa là lợn ốm, lợn chết giá chỉ bằng một nửa.

Bà G phù phép biến lợn ốm thành lợn giả cày đem bán tại chợ xã Đông Tân

Chị B, một người buôn lợn ốm tỏ ra thành thật những con lợn này không đủ biểu vào kho của nhà máy chế biến thịt xuất khẩu nên trả về bán rẻ. Nhưng đảm bảo lợn này chưa tiêm thuốc. Nếu tiêm rồi, khi chế biến người bán hàng chỉ cần nhét lá móc mật vào bụng lợn để quay thì khó có thể phân biệt được lợn ốm hay lợn khỏe.

Đối với món giả cày càng khó phát hiện mùi gây gây của lợn ốm. Người chế biến sẽ cho mắm tôm, mẻ, riềng vào để tạo ra mùi thịt chó.

Đến 3h chiều cùng ngày, chúng tôi ghé thăm phản thịt của chị B. tại chợ xã bên cạnh. Khi gặp chúng tôi chị B không quen quảng cáo "nhiều người ăn lắm. Thanh niên họ mua về nhậu vừa rẻ vừa ngon. Một cân thịt giả cầy chỉ bằng giá của 1/4 cân thịt chó". Theo quan sát của chúng tôi, phản thịt của chị B. rất đông khách lui tới.

Trong khi những con lợn sữa, lợn quay có giá siêu rẻ được nhiều người bán buôn ra thị trường. Nhiều người thành phố là tín đồ của những chú lợn rừng, lợn cắp nách không khỏi nghi ngờ liệu những món mình đã ăn có thực sự là lợn rừng thực hay chỉ là lợn ốm, lợn chết được phú phép thành lợn rừng, lợn cắp nách...


Kỳ 3: Tim, gan, phèo, phổi siêu sẻ

Hiếu Ngọc
(Phụ nữ today)