Hai người lao vào đâm, nhưng cá khỏe quá, đánh bật họ ra, c̣n húc văng cả ống thở, khiến hai anh em chết ngạt, xác chết bị đàn cá chiên t́m đến rỉa nát.
"Chúa tể" Đà giang
Đă từ bao đời nay, những ngư dân sinh sống trên ḍng sông Đà huyền thoại thuộc khu vực xă Suối Bàng, Mộc Châu, Sơn La vẫn truyền đời cho nhau một thứ nghề mới nghe thôi đă thấy cực ḱ nguy hiểm, đó là đi săn cá “chúa tể” trên sông Đà. Loài chúa tể mà họ nói đến chính là là loài cá chiên khổng lồ to hơn cả người sinh sống trên Đà giang, Những con cá chiên có h́nh thù không khác ǵ “quái vật”. Cái đầu nó bè như thịt bị trương phềnh do ngâm nước lâu ngày, nham nhở như một khúc gỗ mục. Toàn thân da cá chiên trơn nhẵn không vẩy, nhưng xù và có màu sắc loang lổ trên thân ḿnh trông rất ghê rợn. Chúng cực ḱ dữ dằn và hung ác, để săn được loài cái này ngoài sức khỏe, tài ba nhất quyết phải có ḷng dũng cảm phi thường. Ấy là lời mà người thợ săn Tần A Láy người dân tộc Thái nói cho tôi nghe.
Ông c̣n kể cho tôi nghe rằng loài cá chiên vốn sinh sống ở đây từ rất lâu đời, con cá lớn nhất mà những người thợ săn Đà giang từng bắt được nặng hơn 80kg, phải tới sáu thanh niên tụm vào, người bê, người đỡ mới đưa được con cá lên bờ. Nhiều lần bắt được cá chiên nhưng không đủ người trên thuyền đành phải gỡ lưới mà thả ra, chứ cũng chả thể chèo thuyền mà kéo về được. C̣n có mấy thợ săn ở mạn Lai Châu, Ḥa B́nh nghe đâu đă từng bắt được những con cá to như chiếc thuyền độc mộc, nặng hơn cả tạ.
Loài cá chúa tể thường sống ở nơi nước chảy xiết hoặc các hang núi ch́m dưới ḷng sông
Thời trước, cứ mỗi lần bắt được cá chiên, người dân bản Nà Lồi ở xă Suối Bàng này lại mở tiệc ăn mừng vui như hội. V́ con cá to, có khi cả bản phải ăn mấy ngày mới hết. Chỉ riêng phần đầu cá thôi cũng đủ làm một bữa tiệc thịnh soạn, linh đ́nh đấy là chưa nói đến phần thịt cá ở thân. Đặc biệt là bộ ruột của cá chiên, to như những bắp chân, bắp tay người, xoắn xít vào nhau, sau khi chế biến ăn gịn tan và béo ngậy. Thứ đặc sản này có thời kỳ chuyên để tiến vua, người dân lỡ bắt được loài cái “chúa tể” cũng phải đem dâng lễ phần phủ tạng.
Cá chiên rất to lớn và hung dữ, con to nhất có thể nặng tới cả tạ
Nơi ở của loài cá chiên cũng rất phù hợp với thân h́nh ngoại cỡ, chúng thường thích sống ở khu vực thác nước, những hang núi ch́m dưới ḷng sông hay những khu vực nước sông chảy xiết. Loài cá chúa tể cực ḱ hung ác, món ăn chúng thích nhất là xác động vật, ngay cả xác người bị chết trôi trên sông Đà cũng trở thành bữa ăn cho cá chiên.
Khác với những loài cá ăn thịt khác hay tung tăng bơi lội khắp nơi trong nước, cá chiên chỉ nấp ở những nơi trũng nước để chờ đớp con mồi trôi qua. Điều đặc biệt là loài cá này rất nóng nảy: Hễ cứ bị mắc câu hoặc lưới, cá sẽ lấy đà, tạo sóng dữ kéo thuyền đi xềnh xệch. Thế nhưng nếu kéo 3 lần mà vẫn không thoát, cá sẽ ngửa bụng đầu hàng vô điều kiện. Tuy nhiên, đă có nhiều trường hợp chủ quan, ngư dân kéo lưới bị sẩy chân tụt xuống nước, cá chiên điên tiết lao vào đâm găy xương ngực, khiến người đi câu chết ngay tại chỗ.
Thợ săn và cuộc chiến với “chúa tể” sông Đà
Để chuẩn bị cho chuyến đi câu loài cá chúa tể sông nước, Tần A Láy đă gọi thêm người cháu A Tám cùng đi, A Tám vừa tṛn 18 tuổi, người chắc nịch, thân thể cường tráng, hai bắp chân to và rắn đinh như hai khúc gỗ lim. Ông A Láy khoe rằng, nó c̣n trẻ nhưng đă là một tay săn cá chiên cừ khôi ở bản này rồi đấy, rất nhiều cô gái bản đem ḷng yêu mến A Tám v́ sự tài ba, dũng mănh của anh chàng.
Trước khi xuất bến, A Tám phải gia cố thuyền bằng hàng loạt can nhựa loại dung tích 20 lít buộc vào hai bên thuyền. Khẽ cầm một cây lao có đầu sắt sắc nhọn lên mài giũa A Tám cho tôi biết “Người có thể lặn sâu và lâu có thể dùng lao để đâm “quái vật” như thợ săn cá voi, cá mập ngoài biển cả. Tuy nhiên, cách săn này chỉ áp dụng với mùa khô, nước chảy hiền ḥa, trong vắt và ở những vùng nước cạn. Với chỗ nước sâu, hang sâu và dài th́ không thể dùng cách này v́ không đủ sức bơi đến chỗ cá chiên ẩn nấp, hoặc giả có đâm chết được cá cũng không c̣n sức mà lôi lên.
Những thợ săn và cuộc chiến với "quái vật" sông Đà
Một cách khác rất hiệu quả mà những “thợ săn quái vật” ở đây sử dụng là cách rải lưỡi câu. Lưỡi câu “quái vật” là bí quyết của những người thợ săn ở đây mà chẳng mấy ai chịu tiết lộ.
Khẽ dong thuyền ra ḍng sông, A Tám chọn một vùng nước tĩnh lặng neo thuyền lại, tung lưới bắt mấy con cá nhỏ làm mồi nhử., vừa tung lưới A Tám vừa bảo “cá chiên vốn hay ẩn nấp nên cứ vùng nước nào thấy động hoặc bong bóng sủi lên mạnh, th́ chính xác đó chính là nơi trú ngụ của loài cái chúa tể cực kỳ hung tợn.”
Đang mải mê với câu chuyện bỗng chiếc can buộc làm phao bị kéo ch́m, giật cả dây buộc thuyền lao theo. A Tám mừng rỡ quay về phía ông A Láy reo “một con dính lưới rồi”. Tuy nhiên, A Tám không vội kéo, mà để con cá vùng vẫy một hồi cho mệt lử. Dùng hai cánh tay chắc nịch, gân guốc và đen sạm của ḿnh, A Tám cùng ông vớt cá kéo lên thuyền. Con cá Chiên đầu tiên đă bị bắt, miệng vẫn đang ngáp ngáp, ông A Láy phải dùng bàn chân to bè của ḿnh ấn chặt lên đầu con cá con cá, hai đầu gối gh́ chặt xuống thân ḿnh đó rồi dùng dao cậy cái mơm dài và hàm răng sắc nhọn như răng cá sấu để tháo mồi một cách thuần thục. Chiến lợi phẩm sau đó được thả vào lồng sắt bên cạnh thuyền. A Tám nh́n con cá ước lượng chỉ khoảng gần 30 cân, cũng không to lắm.
Đă có rất nhiều thợ săn bỏ mạng v́ chiến đấu với loài cá chúa tể
Trong lúc tiếp tục đi t́m cá chúa tể, A tám có kể cho tôi nghe về sự nguy hiểm luôn ŕnh rập những người thợ săn quái vật sông Đà. Chẳng ở đâu xa, chỉ cách đây có vài tháng, có hai anh em ở bản cùng nhau đi săn cá chiên. Hai anh em cố lặn xuống sâu, t́m được hang của cá chiên khổng lồ, hai người lao vào đâm, nhưng cá khỏe quá, đánh bật hai người ra, c̣n húc văng cả ống thở của hai người khiến hai anh em chết ngạt, xác chết bị đàn cá chiên t́m đến gặm, nhấm, rỉa nát be bét trên mặt sông. Mấy người ngư dân đi qua thấy vật liền dùng vợt vớt về rồi đem chôn cho “mồ yên mả đẹp” sớm được siêu thoát.
Không phải ai cũng có thể bắt được loài cá khổng lồ, dữ tợn này. Trước đây, khi Nhà nước chưa có lệnh cấm dùng thuốc nổ đánh cá, ngư dân thường vác ḿn ném cạnh bờ khiến các loài cá bé chết la liệt, phơi xác tanh nồng nặc. Đây chính là mồi câu thu hút cá chiên t́m đến, người trên bờ chỉ việc buông câu chờ đợi. Hồi ấy mỗi ngày câu được vài con cá chiên là chuyện b́nh thường. Nay th́ không được dùng thuốc nổ nữa, nhiều người đi câu cả tuần mà chẳng bắt được con nào. Chỉ những tay ưa phiêu lưu mạo hiểm mới dám dong thuyền đi t́m bắt loại cá quái vật này.
Do sự săn bắt ráo riết của các thợ săn, giờ đây quái vật sông Đà, loài cá chiên chúa tể đang ngày một vơi dần và có nguy cơ biến mất. Nhiều người thợ săn v́ những món tiền khổng lồ của những thực khách sẵn sàng trả giá cao để được thưởng thức hương vị cá chiên đă không ngần ngại đi săn thứ “lộc trời” của sông nước ấy đem đi rao bán. Không những thế, những nhà hang chuyên bán thịt cá chiên cũng mọc lên như nấm, họ c̣n đầu tư trang thiết bị, thuê hẳn người lập đội chuyên đi săn “trâu mộng” ở sông Đà đem về giết thịt. Giá một cân cá chiên lên đến cả triệu đồng, một con cá bắt được, cả chục, có khi cả vài chục triệu đồng như chơi. Thợ săn và con buôn cứ khuấy nước, bới bùn ở các chốn hang ổ cuối cùng của “quái vật sông hồ” lên. Bắt được cá, họ ngay lập tức gọi điện thoại về cho hệ thống quán cá rao bán, xe tải nhỏ chứa lơng bơng nước được điều đến bến thuyền.
Có lẽ, cũng chỉ vài năm nữa đây, loài cá chúa tể hung dữ như những con quái vật trong truyền thuyết cũng sẽ bị tận diệt bởi sự thương mại hóa con người đă thâm nhập đến tận đáy ḍng Đà giang. Câu chuyện về quái vật sông nước và những người thợ săn dũng cảm phi thường cũng sẽ trở thành huyền thoại mà thôi.
Kinh Vân
Theo Infonet
Đi săn cá 'chúa tể' ở Đà giang
