H́nh ảnh những xác chết đột nhiên đứng dậy và thản nhiên đi lại b́nh thường trên đường để t́m về nhà của ḿnh có thể khiến nhiều người phải rùng ḿnh sợ hăi. Tuy nhiên, đối với những người Toraja ở Indonesia, việc làm cho những thây ma biết đi dường như là một nghi lễ lưu truyền nhiều đời trong cuộc sống tâm linh của họ.
“Ma thuật” có từ lâu đời
Toraja là nhóm dân tộc bản địa sống ở vùng núi cao phía nam tỉnh Sulawesi, Indonesia (từ “Toraja” có nghĩa là “những người ở vùng đất cao”). Từ nhiều năm về trước khi vùng đất người Toraja sinh sống c̣n bị cô lập và dường như tách biệt với thế giới bên ngoài th́ những tin đồn về ma thuật thần kỳ, làm cho xác chết đi đứng b́nh thường đă được nhiều người trên thế giới biết tới.
Theo những người già nhất trong bộ tộc, việc làm cho thây ma biết đi có từ thời xa xưa. Vào thời ấy, một cuộc nội chiến đă xảy ra giữa những người Tana Toraja ở phía Tây và người Tana Toraja ở phía Đông.
Người Tana Toraja ở phía Tây đă bị thua thảm hại và bị giết chết gần hết. Trong khi đó, người Tana Toraja ở phía Đông bị thiệt mạng ít hơn và hầu hết các chiến binh đều mang được xác của những người tử nạn về làng để chôn cất.
Người Toraja đặt xác trên núi
Ngược lại, do không thể mang xác của những người xấu số về làng, người Tana Toraja ở phía Tây đă nghĩ ra một cách đặc biệt để chôn cất những người chết. Sau đó, họ dùng một phương thức thần bí nào đó làm các xác chết biết đi và tự t́m đường về làng của ḿnh. Kể từ đó, người Tana Toraja vẫn giữ “ma thuật” này và cho đến nay các thầy phù thủy chỉ thực hiện khi có yêu cầu của người nhà người quá cố.
Nghệ thuật bảo quản xác chết hoàn hảo
Từ năm 1905, các nhà khoa học đă t́m thấy những xác người c̣n nguyên vẹn, không bị phân hủy ở vùng đất này. Điều đặc biệt là dường như những xác người này không hề được tẩm ướp bất cứ một loại hóa chất nào, khác hẳn với phương pháp ướp xác được biết đến của người Ai Cập cổ đại.
Tuy nhiên, nhiều nhà khoa học vẫn nghi ngờ có một loại chất đặc biệt giúp bảo quản xác chết, nhưng cho đến nay họ vẫn chưa thể t́m ra câu trả lời.
C̣n theo những người dân địa phương, cách thức chôn cất độc đáo của người Tana Toraja cùng với điều kiện thổ nhưỡng đặc biệt có thể là một trong những nguyên nhân quan trọng lư giải cho việc tại sao việc thây ma biết đi lại chỉ có duy nhất ở vùng Mamasa, Indonesia.
Khi một người trong làng qua đời, thi thể của họ sẽ được bọc bằng quần áo trước khi đặt vào quan tài. Sau đó, những người đàn ông sẽ khiêng chiếc quan tài ra nơi chôn cất của bộ lạc.
Điều đặc biệt là nghĩa địa của người Tana Toraja nằm cheo leo trên những vách núi đá vôi dựng đứng. Tại đây, người ta đục thành những ô vuông ăn sâu bên trong đá, đủ dài và rộng để vừa một chiếc quan tài.
Nh́n từ phía xa, những ngôi mộ nằm trong ḷng núi trông giống những chiếc tổ chim bồ câu hay giống những ô cửa sổ của một khu nhà cao tầng. Chỉ những người đàn ông khỏe mạnh mới làm được công việc chôn cất vất vả này.
Ban đầu, họ dùng thang tre để bắc lên những khoang mộ trên vách núi và sau đó phải cần tới 4 đến 5 người mới có thể vận chuyển thi thể người quá cố lên vách núi thẳng đứng như tường trước khi đặt người chết vào nơi yên nghỉ cuối cùng.
Cũng dễ hiểu khi đến gần những ngôi mộ, người dân không hề thấy mùi hôi thối bởi những xác chết không bị phân hủy mà khô quắt lại, trông như một xác ướp. Nhiều xác chết bước ra khỏi quan tài sau nhiều năm vẫn c̣n lông mi, lông mày, tóc và khuôn mặt hầu như không bị biến dạng hay thay đổi nhiều.
Theo những người dân nơi đây, việc những xác chết có “chất lượng” tốt như vậy có thể là do trong đá vôi ở vùng này có một loại chất giúp bảo quản xác người. Thêm vào đó việc những thi thể nằm sâu trong vách núi tránh được tác động của thời tiết hoặc sự đào bới của các loại động vật cũng có thể là một nguyên nhân dẫn đến việc các thi thể được giữ nguyên vẹn. Bởi lẽ, một xác chết sẽ không thể đi lại b́nh thường nếu như xương bị rời rạc mỗi nơi một chiếc.
Hành tŕnh về nhà của những xác chết
Theo niềm tin của người trong bộ tộc, người chết phải quay trở về ngôi làng nơi anh ta được sinh ra để gặp mặt những người thân. Điều này rất quan trọng bởi v́ họ sẽ hướng dẫn những kỹ năng giúp người chết bước vào một cuộc sống mới ở thế giới bên kia.
Trước đây, nhiều người lo ngại quăng đường trở về nhà của những thây ma quá dài, và sợ rằng những thây ma này lại “chết” một lần nữa trên đường đi, nên họ thường thuê một thầy phù thủy đi đằng sau, nhằm giúp dẫn đường cho những thây ma này trở về nhà an toàn.
Xác ướp nguyên vẹn
Người chết phải tự thực hiện hành tŕnh trở về nhà, bất chấp quăng đường đó xa hay gần. Sau khi được “làm phép”, xác chết có thể đi lại b́nh thường. Những thây ma di chuyển một cách cứng nhắc, trông giống như một rô-bốt và khuôn mặt dường như không biểu lộ bất cứ cảm xúc ǵ.
Nếu một ai đó nói chuyện trực tiếp với xác chết, xác chết sẽ ngă xuống và không thể tiếp tục cuộc hành tŕnh trở về nhà nữa. Do đó, một điều nguy hiểm trong hành tŕnh trở về nhà của các xác chết là gặp những người c̣n sống và bị họ bắt chuyện.
Để hạn chế rủi ro, các thầy phù thủy thường t́m những con đường vắng vẻ, gần như không có người qua lại để các xác chết có thể tự do đi lại mà không bị làm phiền.
Làm xác chết biết đi bằng cách nào?
Cho đến nay các nhà khoa học vẫn phải đau đầu đi t́m lời giải cho việc bằng cách nào mà phù thủy Toraja có thể khiến những xác chết đi lại và nhận biết được nhà của ḿnh để trở về.
Câu trả lời được tạm cho là hợp lư nhất là việc các thầy phù thủy đă sử dụng một loại chất độc dạng bột nhằm đưa người chết sống trở lại trong trạng thái vô thức, trong một khoảng thời gian nhất định.
Theo đó, loại bột này được cho là chất cực độc đối với người sống do được chiết xuất từ những loài động vật rất độc trong tự nhiên như cá nóc, bọ cạp, nhện độc… Những chất này cũng được cho là tồn tại ở da và nội tạng của con sa giông, cóc, kỳ nhông, bạch tuộc ṿng xanh…
Tuy vậy, đối với người chết, nó lại có tác dụng chẳng khác nào thuốc thần giúp cải tử hoàn sinh. Khi chất bột này được “thổi” vào những xác chết, nó sẽ kích thích hệ thần kinh đă chết hoạt động trở lại một cách vô thức như một cái máy.
Xác chết biết đi
Thường th́ loại thuốc này sẽ làm cho các thây ma sống lại trong khoảng 3 ngày, đủ thời gian để t́m đường về nhà. Nếu muốn các thây ma sống lại lâu hơn, các phù thủy phải pha chế thuốc với tỷ lệ và liều lượng khác.
Mặc dù vậy, nhiều người vẫn tỏ ra không thỏa măn với câu trả lời trên và cho rằng việc làm những thây ma biết đi chỉ là một tṛ ma thuật tà đạo của các phù thủy.
Ngày nay, người Tana Toraja cũng hiếm khi được thấy những thây ma t́m đường về nhà. Người ta e ngại rằng, chẳng bao lâu nữa câu chuyện về những thây ma biết đi sẽ lại chỉ có trong phim ảnh hoặc tưởng tượng. Bởi, ngày càng có ít người biết “ma thuật” này và ít gia đ́nh nào có thể chi trả được chi phí cắt cổ cho việc thuê thầy phù thủy.
Cho đến ngày nay, việc làm cho những xác chết biết đi vẫn là một bí ẩn làm đau đầu các nhà khoa học Indonesia và thế giới.
Thực hư của sự thật khó tin này ra sao, có lẽ chỉ những phù thủy người Tana Toraja mới có câu trả lời xác đáng nhất. Dù dùng ma thuật hay không th́ đây vẫn là một nghi lễ tâm linh quư cần được cộng đồng người Tana Toraja và chính phủ Indonesia ǵn giữ và bảo vệ.
(Báo Gia đ́nh và Cuộc sống)
Xác chết bật quan tài t́m về nhà: Đau đầu nhà khoa học
