Phạm Thế Quang (SN 1989) ở Hải Pḥng, sinh trưởng trong gia đ́nh có cha lấy nhiều vợ, mẹ bỏ đi bước nữa, trở thành đứa trẻ vất vưởng, vô định khi Quang chưa đầy 10 tuổi. Cuộc sống lang thang đă xóa đi sự non nớt của một đứa trẻ, thay vào đó là tính cách lạnh lùng, gai góc và ĺ lợm, trở thành tên cướp không biết sợ ai.
Đứa trẻ không gia đ́nh
Tôi gặp Phạm Thế Quang (SN 1989, ở quận Lê Chân, Hải Pḥng) tại trại giam Vĩnh Quang (Tổng cục VIII - bộ Công an) ở tỉnh Vĩnh Phúc vào buổi sáng. Ngồi trước mặt tôi, Quang nói chuyện rất tự nhiên, thi thoảng nở nụ cười, nhưng dáng vẻ vẫn c̣n nét ngông nghênh của cậu bé không gia đ́nh ngày nào. Quản giáo Tạ Huy Bằng - cán bộ quản giáo trực tiếp giáo dục, nâng đỡ Quang giới thiệu với tôi: "Đây là phạm nhân trẻ tuổi nhất trại giam, phạm tội khi chưa đủ 16 tuổi. Rất ngang bướng, vào trại vẫn ĺ lợm, hung bạo, nhưng nay đă hoàn toàn khác".
Quang chủ động trải ḷng: "Trưởng thành rồi phải có suy nghĩ khác đúng không chị? Đúng thật ngày trước em ĺ lợm, không biết sợ ai, có thể nói em không biết chết là ǵ. Tất cả cũng do em bị bỏ rơi khi c̣n quá nhỏ, không được dạy bảo, lại sống ở môi trường phức tạp. Bố em là người lấy nhiều vợ, em chỉ biết có mẹ ḿnh và người mẹ kế thứ tư. V́ quá nhỏ nên không thể nhớ nổi, chỉ biết rằng khi em được 7 - 8 tuổi, cha em đưa em đi ở hết nơi này nơi khác, như quả bóng đá đi đá lại.
Sau khi học hết lớp 3 em ở với người mẹ kế thứ 4 tại xóm liều bờ mương (Hải Pḥng) và sự nghiệp học tập cũng chấm dứt từ đây. Nói như vậy chị cũng đủ hiểu em là người thế nào. Và đây chính là bước ngoặt cuộc đời của đứa trẻ mới hơn 10 tuổi như em.
Từ nhỏ em đă tiếp xúc với những thói hư tật xấu của những con người tận cùng của xă hội. Những lời nói, giao tiếp b́nh thường em cũng ít khi được nghe những lời tử tế, thay vào đó là những ngôn ngữ như những khí độc tích tụ trong hầm ḷ, phong tỏa hết cả xóm liều, nơi em sinh sống...
Bằng t́nh thương của một người cha, quản giáo Tạ Huy Bằng đă cảm hoá một kẻ lỳ lợm, hung ác như Quang thành một con người hoàn toàn khác.
Người mẹ kế chỉ chăm sóc cho con ḿnh, mẹ em cũng đă bỏ đi lấy chồng, bố đi làm suốt ngày không có thời gian để quan tâm, em trở thành người thừa trong gia đ́nh, một đứa trẻ sống vất vưởng vô định. Quá chán nản, em bỏ đi lang thang đói no không ai biết, cũng chẳng ai đi t́m, cứ như vậy em trở thành con người của xă hội, nói đúng hơn là dân xă hội đen. Tuy là dân xă hội, nhưng em luôn ư thức được là nghiện ma túy đồng nghĩa với chết, mặc dù thuốc người ta đưa đến tận miệng, hút trước mặt em, cho hút không lấy tiền. Do bản tính không biết sợ ai, nên người khác cũng khó lôi kéo, ép em làm việc ǵ mà em không muốn. Em sống cùng với những con người cặn bă của xă hội thật đấy, nhưng nghiện ma túy th́ không, nghiện thuốc lá th́ có.
Nhiều lúc em cảm thấy cuộc sống tù túng, nói thật lúc đó em thích đi tù để quên đi quá khứ mặc cảm về gia đ́nh, v́ lúc đó em không chỉ oán trách cha mẹ mà c̣n rất hận. Năm 2005, khi em chưa đầy 16 tuổi, để có tiền mưu sinh em đă đi cướp tài sản và bị bắt, Ṭa án quận Lê Chân (Hải Pḥng) kết án em 5 năm tù. Chưa hết, mới vào trại em vẫn ĺ lợm, côn đồ lắm. Sau khi "nhập buồng" được khoảng 2 -3 tháng, em lại tham gia đánh người (dẫn tới tử vong - PV) cùng hơn 20 phạm nhân khác. Em bị xử phạt thêm 7 năm nữa, tổng cộng là 12 năm tù. Cuộc đời em là như vậy đấy...".
Người cha thứ hai
Tôi hỏi bây giờ em c̣n giận cha mẹ ḿnh? Quang cười chua chát: "Em vẫn tự ti về hoàn cảnh gia đ́nh ḿnh, c̣n giận cha mẹ th́ không, v́ vào đây em có người cha thứ hai rồi, người đó chính là thầy Bằng. Thầy Bằng đă mang "thật thà vào ḷng dối trá" của em, giúp em xóa đi mặc cảm, dạy em cách đối nhân xử thế, biết yêu thương mọi người, cái ǵ nên và không nên làm của một con người.
Em rất thèm nghe một lời nhỏ nhẹ ân cần, con người em là vậy, em không ưa nói nặng, càng nặng lời em càng ĺ lợm và hung ác. Em đă được thức tỉnh bởi thầy Bằng, người mà em gọi là người cha thứ hai. Nếu như không có người như thầy Bằng chắc em bây giờ vẫn chứng nào tật ấy...
Trong trại giam c̣n một người nữa em xin được giấu tên, ngoài đời anh ấy là thầy giáo. Chính người này đă dạy cho em biết đến Phật pháp Từ, Bi, Hỷ, Xả. Đặc biệt anh ấy dạy tiếng Anh cho em và nói cho em định hướng cuộc đời. Đi tù nhưng em thấy ḿnh được yêu thương, được quan tâm hơn. Giờ đây đă trưởng thành, nên em biết nghĩ rộng ra chị ạ, không nên ích kỷ, không nên tự ti nữa, hăy để cho quá khứ ngủ yên. Có điều phía trước là quăng đường dài, tương lai của em rồi sẽ ra sao, giữa cuộc sống đầy xô bồ hối hả...".
Nói xong Quang nhắm nghiền mắt lắc nhanh cái đầu như thể muốn rũ bỏ, chôn vùi quá khứ. Mặc dù, Quang cố ư nói không nên trách cha mẹ nữa, nhưng trong câu chuyện Quang vẫn không giấu nổi sự trách móc cả mẹ lẫn cha. Quang bảo: "Từ khi em vào đây cha mẹ ít khi thăm em, phần v́ đường đi quá xa, phần v́ c̣n phải chăm sóc gia đ́nh. Em may mắn vẫn c̣n có người yêu thương như thầy Bằng để có ngày quay đầu lại...".
T́nh thương và sự cảm hóa
Cán bộ quản giáo Tạ Huy Bằng cho biết: "Những đứa trẻ vị thành niên khi phạm tội, nếu có một gia đ́nh để kịp thời quan tâm, yêu thương, giúp đỡ các em vượt qua mặc cảm tội lỗi, hiểu ra việc làm sai trái của ḿnh th́ chỉ một lần vấp, những đứa trẻ ấy sẽ giật ḿnh, ăn năn hối hận. Ngược lại, những đứa trẻ không gia đ́nh hoặc thiếu vắng một gia đ́nh đúng nghĩa th́ phía sau hoàn toàn trống trải nên khi đă phạm tội ít em nào có thể vượt qua. Trường hợp của Quang là một ví dụ. Phạm tội vào trại lại phạm tội tiếp, nên việc giáo dục em phải bằng t́nh thương, t́nh cảm thực sự mới cảm hóa được con người em".
Lương Liễu - nguoidatin
Phút trải ḷng của phạm nhân có cha lấy nhiều vợ
