Mỹ thừa nhận mắc sai lầm nghiêm trọng khiến không kích IS tốn tiền mà không hiệu quả

[PinaColada]

Mỹ đã khởi động chiến dịch không kích nhằm vào các mục tiêu của tổ chức "Nhà nước Hồi giáo" (IS) tự xưng tại Syria với máy bay xuất phát từ căn cứ quân sự Incirlik của Thổ Nhĩ Kỳ, sau khi Ankara cam kết sẵn sàng đẩy mạnh các cuộc tấn công chống lại lực lượng thánh chiến Hồi giáo.


Thổ Nhĩ Kỳ và Mỹ thoả thuận mở căn cứ quân sự Incirlik để tăng cường chống IS

Sau nhiều tháng đứng ngoài liên minh do Mỹ dẫn đầu, vừa qua, Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Mevlut Cavusoglu tuyên bố Ankara sẵn sàng sát cánh cùng với Mỹ và tham gia một cuộc chiến "toàn diện" chống lại IS tại Syria. Sau cuộc gặp với Ngoại trưởng Mỹ John Kerry tại Malaysia vừa qua, ông Cavusoglu đã khẳng định Thổ Nhĩ Kỳ sẽ đẩy mạnh chiến dịch chống lại các phần tử IS.

Trong tuần này, Lầu Năm Góc cũng thông báo các máy bay không người lái của Mỹ đã cất cánh từ căn cứ không quân Incirlik để tiến hành một số nhiệm vụ tại phía Bắc Syria, song đây là lần đầu tiên Mỹ tiến hành không kích khu vực này. Theo giới truyền thông, khoảng 30 máy bay chiến đấu của Mỹ dự kiến sẽ tới căn cứ Incirlik trong vài ngày tới để tham gia chiến dịch.

Thổ Nhĩ Kỳ, thành viên NATO, từng khước từ yêu cầu có những hành động mạnh mẽ nhằm chống lại IS, song sau vụ đánh bom đẫm máu hồi tháng 7 vừa qua - được cho là do các phần tử IS tiến hành - Ankara đã bắt đầu tiến hành một số cuộc không kích giới hạn nhằm vào các tay súng của tổ chức này tại Syria.

Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng Thổ Nhĩ Kỳ đến nay vẫn chủ yếu tập trung vào chiến dịch "chống khủng bố" kéo dài gần hai tuần qua với hoạt động chính là ném bom lực lượng dân quân người Kurd. Sau các diễn biến bạo lực trong nước, Ankara hiện tiến hành hai chiến dịch ném bom quy mô nhằm vào quân nổi dậy thuộc đảng Công nhân người Kurd (PKK) và các phần tử IS. Tuy nhiên, cho tới nay, các cuộc càn quét vẫn chủ yếu nhằm vào quân nổi dậy người Kurd ở phía Bắc Iraq và phía Đông Nam Thổ Nhĩ Kỳ. Những người phản đối cho rằng Ankara đang lợi dụng chiến dịch tấn công IS làm vỏ bọc để ném bom lực lượng dân quân người Kurd ở phía Bắc Iraq. Tuy nhiên, một quan chức Thổ Nhĩ Kỳ cho biết Ankara coi cả IS và PKK là những mối đe dọa nghiêm trọng. Quan chức giấu tên này nói tiếp: "Chúng tôi có thể tự mình tiến hành các cuộc tấn công tại Iraq, song trong cuộc chiến chống lại IS, chúng tôi là thành viên của một liên minh quốc tế".

Tuy nhiên, ông Blaise Misztal - phụ trách khối an ninh quốc gia của Trung tâm Chính sách Lưỡng đảng - lại cho rằng dường như Mỹ đã chọn sai đồng minh trong cuộc chiến chống IS. Theo ông Misztal, Mỹ đã tính toán sai lầm khi đưa Tổng thống Erdogan vào liên minh chống IS. Thổ Nhĩ Kỳ đã tham chiến, song nhà lãnh đạo của quốc gia này trên thực tế lại quan tâm tới việc duy trì quyền lực của mình ở trong nước hơn là đánh bại tổ chức cực đoan Hồi giáo. Mục tiêu cá nhân của ông Erdogan là điều không thể chấp nhận được bởi đây sẽ là nguồn cơn chia rẽ các đối tác của Mỹ và khiến xung đột khó có hồi kết.

Giới phân tích cho rằng thỏa thuận tham chiến mà Mỹ ký với Thổ Nhĩ Kỳ hồi tháng trước có thể khiến Mỹ mất nhiều hơn được. Đồng minh và cũng là lực lượng bộ binh hoạt động hiệu quả nhất của Mỹ trong cuộc chiến chống lại IS tại Syria là người Kurd - lực lượng vốn đang là mục tiêu tấn công của Thổ Nhĩ Kỳ, bất chấp các cam kết của Ankara.

Theo ông Misztal, ưu tiên hàng đầu của Mỹ là duy trì mối liên minh hữu ích với lực lượng người Kurd trong cuộc chiến chống IS. Washington cũng cần phải ngăn Thổ Nhĩ Kỳ hủy hoại mục tiêu chiến lược là đánh bại các phần tử thánh chiến Hồi giáo. Điều mà giới chức Mỹ cần làm là có thái độ cứng rắn hơn nữa đối với các cuộc tấn công mà Ankara nhằm vào người Kurd.

Có thể Mỹ đã tính toán sai khi đưa Erdogan vào cuộc xung đột này, song nếu Mỹ vẫn giữ vững được mối liên minh hiệu quả với lực lượng người Kurd và "trừng trị" sự liều lĩnh của nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ, ông Erdogan cuối cùng sẽ có thể nhận ra rằng trong cuộc chơi này, ông chính là người đã tự mình "cường điệu hóa" mọi chuyện.