USA Apple tung bản nâng cấp lớn nhất: iOS 26 đổi số, đổi dáng, nâng cấp Apple Intelligence, “Liquid Glass”

[Gibbs]

Tổng quan: bản nâng cấp diện rộng nhất, đồng bộ khắp các nền tảng
Apple giới thiệu đại cập nhật thiết kế cùng Apple Intelligence thế hệ mới, trải rộng trên iOS 26, iPadOS 26, macOS Tahoe, watchOS 26, visionOS 26 và tvOS 26. iOS 26 được công bố tại WWDC 2025 (9/6/2025) và phát hành công khai ngày 15/9/2025. Apple đổi quy ước đánh số để đồng nhất, đưa iOS nhảy thẳng lên “26” kế nhiệm iOS 18.

Liquid Glass: ngôn ngữ thiết kế thống nhất, sống động như kính
iOS 26 áp dụng “Liquid Glass” – phong cách lấy cảm hứng từ visionOS, dùng lớp trong suốt, bo tròn, hiệu ứng khúc xạ và phản ứng theo chuyển động/nguồn sáng/nội dung. Camera, Safari và nhiều app hệ thống được thiết kế lại theo hướng tối giản, trực quan.

Màn hình khóa & Màn hình chính
– Widget có thể đưa xuống đáy màn hình khóa, dễ chạm bằng một tay.
– Cỡ giờ trên màn hình khóa thay đổi linh hoạt theo bối cảnh ảnh nền.
– Chủ đề “Clear” mới đưa hiệu ứng “kính” lên biểu tượng ứng dụng, song hành Light/Dark/Tinted.

Pin & hiệu năng: Adaptive Power, ước tính sạc ngay trên màn hình khóa
– Adaptive Power tự tinh chỉnh nhẹ (giảm sáng, tiết chế tiến trình) khi thiết bị dùng cường độ cao mà vẫn không chặn tác vụ nền như Low Power Mode truyền thống.
– Hiển thị thời gian ước tính đầy pin trên Màn hình khóa và trong Cài đặt.
– Biểu đồ pin tô màu: cam cho ngày “ngốn” pin, xanh cho mức thường; từng app kèm lý do tiêu hao (thông báo, nền, hoạt động tăng bất thường).

Trợ năng: đọc – viết – điều khiển dễ hơn
– Reader Mode ở cấp hệ thống hỗ trợ người khiếm thị/khó đọc.
– Braille Access biến iPhone thành thiết bị ghi chú chữ nổi đầy đủ (nhập liệu trên màn hình/thiết bị braille, hỗ trợ Nemeth cho tính toán, đọc file braille, điều hướng app).
– Head Tracking điều khiển con trỏ bằng chuyển động đầu; có cử chỉ khuôn mặt gán hành động (nhướng mày, mím môi, chớp mắt…).
– EQ “Comfort” & “Focus” tự điều chỉnh dải tần để nghe dễ chịu hơn.

Apple Intelligence: nhẹ hơn, đa ngôn ngữ, tích hợp sâu với ChatGPT
– Dịch trực tiếp giọng nói & văn bản trên thiết bị; Genmoji có thể “trộn” emoji sẵn có.
– Visual Intelligence & Image Playground mở rộng tích hợp ChatGPT.
– Framework AI cho lập trình viên: app Swift có thể tích hợp chỉ với vài dòng lệnh.
– Chụp màn hình xong có bản xem trước toàn màn; khoanh vùng và hỏi ngay bằng ChatGPT như một dạng “Visual Intelligence” cho ảnh chụp màn hình.

Kết nối & chia sẻ: Wi-Fi Aware, Captive Assist
– Wi-Fi Aware: phát hiện/trao đổi an toàn với thiết bị lân cận không cần Internet/AP.
– Captive Assist: thông tin đăng nhập Wi-Fi “captive portal” tự đồng bộ sang thiết bị Apple khác.

Ảnh chụp màn hình & quay màn hình
– Tùy chọn hiển thị ảnh chụp dạng toàn màn thay vì thu nhỏ góc dưới.
– Hỗ trợ chụp/quay màn hình HDR; có mục cấu hình riêng trong Cài đặt > Cài đặt chung.

eSIM & nhạc chuông
– Chuyển eSIM trực tiếp giữa iPhone và Android, không cần QR của nhà mạng.
– Bộ nhạc chuông mới (lần đầu từ iOS 17), đặc biệt nhiều biến thể của “Reflection”.

Ứng dụng hệ thống: loạt nâng cấp thực dụng
Phone:
• Call Screening tự trả lời số lạ để sàng lọc spam; hợp lệ thì chuyển cuộc gọi vào máy.
• Hold Assist đặt giữ máy và nhắc khi sẵn sàng nối lại.
• Tắt “Tap Recents to Call” để tránh bấm nhầm.
• Dịch trực tiếp trong cuộc gọi; phản hồi rung khi bên kia nhấc máy; nhắc gọi lại từ trang Gần đây; lịch sử cuộc gọi theo từng liên hệ đầy đủ theo thời gian dài.

Messages:
• Hình nền tuỳ biến, bình chọn trong nhóm, hiển thị người đang gõ; chọn – sao chép một phần tin nhắn; lọc spam số lạ; dịch theo thời gian thực khi soạn/gửi.

Music:
• Ghim bài/album yêu thích; lời bài hát dịch & hướng dẫn phát âm; AutoMix (time-stretching/beat-matching); thư mục cho playlist; widget Radio truy cập nhanh 6 kênh; bìa album phủ toàn màn trên màn hình khóa.

Photos & Camera:
• Photos đưa thanh lệnh dưới đáy (Library/Collections/Search) – nhanh gọn.
• Hiệu ứng 3D “nhô khỏi màn hình” dựa trên công nghệ visionOS.
• Camera tối giản: hai nút Photo/Video chính; thanh lệnh mở rộng; cụm điều khiển (đèn, hẹn giờ, định dạng…) gọn ở nút dạng lưới; đổi thứ tự mục trong side menu; gợi ý lau ống kính khi cần.

Notes, Reminders, Maps:
• Notes ghi âm & chép lời cuộc gọi vào ghi chú; xuất Markdown.
• Reminders có nút trong Control Center để tạo nhắc nhanh.
• Maps học “Preferred Routes” thường nhật và cảnh báo chậm trễ trước; lưu địa điểm ưa thích.

Safari, Files, Clock, Calculator, Passwords, Podcasts, Home, Games, Wallet, Shortcuts:
• Safari thêm kiểu quản lý tab “Compact” (nổi); hỗ trợ HDR images & SVG icons.
• Files tô màu thư mục, gán biểu tượng; chọn app mặc định theo loại file; đặt file âm thanh làm nhạc chuông ngay từ Share.
• Clock chỉnh thời lượng “Snooze” 1–15 phút; nút lớn dễ bấm.
• Calculator vẽ đồ thị 3D, giải hệ 3 ẩn trong Math Notes.
• Passwords xem lịch sử mật khẩu & ngày đổi; xuất an toàn sang app khác.
• Podcasts có “Enhance Dialogue” làm nổi giọng nói, giảm ồn/nhạc nền.
• Home chỉ còn kiến trúc Home mới (từ iOS 16), ngừng hỗ trợ kiến trúc cũ.
• Games app tập trung trò chơi App Store/Apple Arcade & xã hội Game Center.
• Wallet hiển thị bản đồ nội bộ sân bay, thông tin chuyến bay dạng Live Activity; tại Mỹ có thể thêm hộ chiếu số hoá.
• Shortcuts có “AI Actions”: chọn engine (On-Device/Private Cloud/ChatGPT) để tạo lệnh dùng năng lực AI.

Bảo mật & riêng tư: phụ kiện có dây, danh sách chặn, phục hồi máy, TLS chống lượng tử
– Quyền cho phụ kiện kết nối dây khi máy khóa: luôn hỏi/chỉ hỏi phụ kiện mới/tự cho phép khi mở khóa/luôn cho phép.
– Mục tổng hợp mọi số/ID bị chặn từ nhiều app.
– Recovery Assistant tự thử phục hồi nếu máy không khởi động thành công.
– TLS 1.3 dùng cơ chế trao đổi khóa “chống lượng tử” và bật mặc định.

Hình nền & AOD
– Nhiều biến thể wallpaper mặc định như Shadow, Sky, Halo, Dusk; có wallpaper động.
– AOD có “Wallpaper Blur” làm mờ ảnh nền để nổi bật thông tin.

Thiết bị hỗ trợ & yêu cầu phần cứng cho Apple Intelligence
– iOS 26 cần chip A13 Bionic trở lên (ngừng hỗ trợ iPhone XS/XS Max/XR).
– Tính năng Apple Intelligence yêu cầu A17 Pro hoặc mới hơn.
– Dòng iPhone 11, 12, 13, 14, 15 vẫn được lên iOS 26; AI đầy đủ từ iPhone 15 Pro trở đi và các đời máy mới hơn (16/17…).

Kết luận
iOS 26 không chỉ là nâng phiên bản mà là một cú “đổi dáng” trải rộng: giao diện Liquid Glass, Apple Intelligence thực dụng hơn, hàng loạt tính năng đời thường được tinh chỉnh. Với việc đồng bộ lên “26” trên cả iPadOS/macOS/watchOS/visionOS/tvOS, Apple đặt nền cho một hệ sinh thái đồng nhất hơn – mới nhìn đã thấy khác, dùng lâu càng thấy tiện.

Những ai chưa upgrade lên iOS version 26, tôi khuyên không nên upgrade, vì version 26 này nó ăn điện nhanh không thể tưởng tượng. Bình thường Iphone của tôi sau khi charge đầy đêm hôm trước, ngày hôm sau cho đến chiều tối vẫn còn khoảng 60 cho tới 70 % pin. Từ ngày tôi upgrade lên version 26, ngày nào cũng bị hao điện kinh khủng. Có chiều chỉ còn 4% pin mà thôi. Tôi nghĩ version 26 là chỉ cho iPhone 17 mà thôi.