Tương lai bất định của chương trình tem phiếu thực phẩm đang khiến các gia đình thu nhập thấp tại Mỹ phải thắt chặt thêm hầu bao giữa bão giá.
Vào một buổi đi chợ sáng thứ 7 bình thường, bà Angela Duncan, 65 tuổi, ở thành phố Springfield, bang Massachusetts, thường chất đầy xe đẩy những mặt hàng thiết yếu quen thuộc như khoai tây, gạo, ngũ cốc, nước ép rồi mua thêm vài gói bánh quy cho các cháu.
Nhưng vào thứ 7 tuần trước, khi tương lai của Chương trình Hỗ trợ Dinh dưỡng Bổ sung (SNAP), còn được gọi là tem phiếu thực phẩm, trở nên mơ hồ vì chính phủ đóng cửa, bà đi siêu thị với vẻ mặt đầy lo âu. Bà chỉ còn lại 52 USD trong tổng số 289 USD trợ cấp trong thẻ SNAP và có rất ít hy vọng rằng thẻ của bà sẽ được nạp tiền vào ngày hôm sau theo đúng lịch trình.
Nhân viên một cửa hàng tạp hóa sắp xếp lên kệ những mặt hàng được hỗ trợ bởi chương trình SNAP tại Baltimore hôm 30/10. Ảnh: AP
Bà đặt một lon đậu vào xe đẩy. "Tôi nghĩ ở nhà vẫn còn một lon", bà nói. Sau đó, người phụ nữ cúi xuống nghiên cứu những chai dầu hạt cải trên kệ.
"Chúa ơi, cái đó đề giá 6,49 USD phải không?", bà quay sang hỏi con gái.
"Đắt quá", con gái bà, Levitica Thomas, 46 tuổi, trả lời.
Trên khắp đất nước, các gia đình như nhà Duncan mỗi ngày đều thức dậy với mối lo lắng về việc làm thế nào để no bụng trong những tuần sắp tới. Tòa án liên bang ở Rhode Island và Massachusetts hôm 31/10 ra phán quyết yêu cầu chính quyền Tổng thống Donald Trump tiếp tục cấp ngân sách cho SNAP trong suốt thời gian chính phủ đóng cửa.
Sau phán quyết, Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) thông báo sẽ chi khoảng 1/2 số tiền tài trợ cho SNAP. Tuy nhiên, số tiền này có thể mất vài tháng mới được chuyển đến thẻ của người thụ hưởng.
Tại America's Food Basket, chuỗi cửa hàng tạp hóa nhỏ nằm trong một khu dân cư với đa số là dân nhập cư và lao động di cư của Springfield, những người mua sắm đều chia sẻ nỗi lo âu về nguy cơ không nhận được tiền hỗ trợ đúng hạn. Theo dữ liệu bang, tại trường tiểu học đối diện cửa hàng, 93% học sinh đến từ các gia đình thu nhập thấp.
Hơn một triệu cư dân ở Massachusetts phụ thuộc vào trợ cấp thực phẩm SNAP. 1/3 trong số đó là trẻ em, 1/4 là người lớn tuổi, hơn 20.000 người là cựu chiến binh. Springfield, thành phố với 155.000 dân, có tỷ lệ phụ thuộc vào SNAP cao nhất bang, với 46% tổng số dân, tương đương khoảng 71.000 người, nhận trợ cấp hàng tháng.
Duncan đang cố gắng chi tiêu dè xẻn nhất có thể, nhưng bà lại có một bữa tối cho 11 người cần chuẩn bị vào tối 1/11 và sáng hôm sau, bà còn phải mang thức ăn đóng góp đến nhà thờ.
Ngần ngừ một chút, bà cầm lên một gói cánh gà tây nặng 4,5 kg, giá 38,4 USD. "Tôi sẽ phải chia thành nhiều bữa hơn", bà nói.
Cháu ngoại bà chạy đến với một gói bánh quy. "Không, chúng ta sẽ không mua nó", mẹ cậu bé nói.
Mặc dù đã cố gắng tiết kiệm, khi thanh toán, số tiền 52 USD còn lại trong thẻ SNAP của Duncan vẫn không đủ. Con gái bà phải chạy ra xe lấy ví để thanh toán nốt 10 USD còn thiếu.
Nicole Sanchez, nhân viên tại siêu thị, cho biết họ vắng khách bất thường vào vài cuối tuần gần đây và quản lý có thể phải cắt giảm ca cũng như giờ làm của nhân viên nếu chính phủ vẫn đóng cửa và trợ cấp thực phẩm không được nối lại.
Theo Sanchez, phần lớn khách tại cửa hàng của cô là những người phụ thuộc vào SNAP. "Thông thường, giờ này phải đông khách rồi và tất cả quầy thu ngân đều mở", cô nói.
Một số khách hàng cho hay họ cố gắng tằn tiện hơn để mua sắm ít hơn vì lo lắng chính phủ sẽ không sớm chi trả trợ cấp SNAP. Fernando Rosario, 50 tuổi, rời cửa hàng chỉ với một túi hàng nhỏ, tổng cộng 22,4 USD gồm các lon nước sốt cà chua, đậu, một túi gạo 4,5 kg và một hộp gia vị nhỏ.
"Bình thường tôi sẽ mua cả thịt nữa nhưng hôm nay thì không", ông nói. Khoản trợ cấp SNAP 100 USD của vợ vẫn chưa được chi và số giờ làm việc ngày càng ít khiến ông do dự.
"Tôi có thể tức giận với thế giới, nhưng điều đó chẳng giúp được gì", ông cho hay. "Tôi chỉ còn cách làm những gì có thể và cầu nguyện với Chúa".
Christophe Niyibizi, 67 tuổi, cho biết ông và vợ đã bắt đầu tự giới hạn chỉ ăn một bữa no mỗi ngày, vào giữa buổi chiều, để cố gắng tiết kiệm nguồn thực phẩm. Sau khi chi 14 USD hôm 1/11 mua ít hàng tạp hóa, ông còn lại 83 USD trong tài khoản và không biết liệu khoản trợ cấp SNAP tiếp theo có được chuyển đúng lịch sau 10 ngày nữa hay không.
Đặt túi hàng tạp hóa vào xe, Niyibizi nhún vai và mỉm cười khi được hỏi liệu ông có đói không. Là người gốc Congo nhập cư và trở thành công dân Mỹ cách đây hơn 10 năm, ông vẫn nhớ mình đã khao khát được đến Mỹ như thế nào lúc còn ở châu Phi.
"Đất nước này vẫn rất tốt đẹp, chắc chắn 100%", ông nói. "Đây là lần đầu tiên chúng tôi gặp phải vấn đề như vậy".
Một số người mua sắm tại siêu thị cho biết họ không nhận trợ cấp thực phẩm, nhưng cảm thấy rất lo lắng cho những người thụ hưởng SNAP. "Điều này không nên xảy ra", Johnnie Gomes, 62 tuổi, cư dân Springfield, nói.
Thống đốc Maura Healey và các nghị sĩ Massachusetts đã nhanh chóng cấp hàng triệu USD cho các ngân hàng thực phẩm trên toàn bang để giúp giải quyết phần nào cuộc khủng hoảng, đồng thời huy động những nhà tài trợ tư nhân tham gia trợ giúp.
Tại Springfield, các nỗ lực ở quy mô nhỏ cũng đang được tiến hành. Cách America’s Food Basket một km, tại cửa hàng nông sản phi lợi nhuận Walnut Street Farm Store, nơi người nhận SNAP có thể dùng tiền hỗ trợ của bang để mua hàng, bà Liz Wills-O'Gilvie, giám đốc điều hành, đã quyết định phát sữa và trứng miễn phí cho những khách hàng khó khăn vì cạn tiền trong tài khoản SNAP, dù bà chưa tìm ra kế hoạch thanh toán cho chúng.
Đến ngày 1/11, một đại lý ôtô địa phương đã đứng ra chi trả toàn bộ số tiền trên cho Walnut Street Farm Store. "Họ đều là những người hàng xóm của tôi", bà Wills-O'Gilvie nói.
VietBF@sưu tập
