Bão tuyết “khổng lồ” sắp quét gần nửa nước Mỹ: băng đá đe dọa cúp điện nhiều ngày
Cuối tuần này, nước Mỹ đứng trước một đợt bão mùa đông được mô tả là dữ dội và trải rộng bậc nhất trong nhiều năm. Hơn hai chục tiểu bang có thể hứng trọn “combo” tuyết, mưa tuyết, mưa đóng băng… kéo dài hàng ngàn cây số từ vùng Plains băng qua miền Nam rồi chạm đến Đông Bắc. Một khi băng đã phủ, đường sá và sân bay không còn chuyện “ùn ứ” nữa — mà có thể chuyển sang “tê liệt”.

Cơn bão càng nguy hiểm vì được “nuôi” bởi một luồng không khí Bắc Cực cực lạnh, đúng vào giai đoạn vốn đã là lạnh nhất trong năm. Khi nhiệt độ rơi mạnh, tuyết và băng không chỉ rơi nhiều hơn mà còn bám nhanh hơn, làm mặt đường “đóng vảy” trước khi lực lượng xử lý kịp phản ứng. Và điều đáng sợ nhất là: nếu mất điện, cái rét sẽ biến nhà ở thành tủ đá — nhiều nơi có thể chịu lạnh nhiều ngày.
Từ thứ Sáu đến Chủ nhật: bão mở rộng theo từng lớp, nhưng đường đi vẫn còn “lắc lư”
Dự báo cho thấy tuyết và băng sẽ bắt đầu hình thành từ thứ Sáu, trước hết ở Central và Southern Plains. Sang thứ Bảy, hệ thống bão mạnh lên và nở rộng, trải từ Oklahoma, bắc Texas lên tới North Carolina, Virginia và Maryland vào tối thứ Bảy. Một số khu vực ở Mid-Atlantic và Đông Bắc có thể còn tiếp diễn đến đêm Chủ nhật.
Tuy vậy, yếu tố khiến dự báo “khó chịu” nằm ở chỗ: đường đi và tốc độ của bão vẫn có thể dịch chuyển. Chỉ cần lệch một chút trong quỹ đạo và cách bão “bắt tay” với khối khí lạnh, lượng tuyết hay băng ở từng thành phố sẽ đổi khác rất nhanh. Nói cách khác: bản đồ hôm nay có thể khác bản đồ ngày mai.
Mối đe dọa số 1: mưa đóng băng — băng nặng đến mức kéo sập cây và dây điện
Trong mọi kiểu “mưa tuyết”, mưa đóng băng là thứ đáng ngại nhất. Nó tạo ra lớp băng phủ dày trên mọi bề mặt, cộng thêm trọng lượng khổng lồ khiến cây gãy, cột điện và dây điện đổ. Kịch bản xấu nhất có thể dẫn tới nhiều đợt mất điện trên diện rộng; còn ngay cả kịch bản “thường gặp” cũng đủ để làm hàng loạt khu dân cư chìm trong bóng tối.
Vùng rủi ro băng nghiêm trọng nhất hiện tập trung ở miền Nam: từ bắc và đông Texas băng qua hạ lưu Mississippi, thung lũng Tennessee, lên bắc Georgia và một phần Carolinas đến Virginia. Các đô thị lớn như Atlanta, Dallas–Fort Worth, Charlotte, Huntsville (Alabama), Little Rock và Memphis đều nằm trong vùng “đáng lo”. Chỉ một lớp băng không quá dày cũng đủ khiến xe cộ trượt như trên kính, kéo theo tai nạn dây chuyền và kẹt cứng trên xa lộ.
Các bang vào thế phòng thủ: ban bố tình trạng khẩn cấp, rải muối, ướp đường bằng dung dịch chống băng
North Carolina đã ban bố tình trạng khẩn cấp và kêu gọi người dân hạn chế tối đa việc ra đường trong cuối tuần, trừ trường hợp thật sự cần thiết. Nhiều đội công vụ đang khẩn trương “ướp đường” (brine) cho cầu và mặt đường, nhưng nhà chức trách cảnh báo tác động của bão có thể kéo dài sang tuần tới.
South Carolina cũng kích hoạt tình trạng khẩn cấp để huy động nguồn lực, điều phối ứng phó và chuẩn bị lực lượng Vệ binh Quốc gia khi cần. Ở Georgia, các cơ quan bang tăng tốc xử lý mặt đường từ sớm; thống đốc khuyến cáo người dân tranh thủ chuẩn bị lương thực, đổ xăng và sẵn sàng cho khả năng mất điện. Texas cũng kích hoạt nguồn lực ứng phó: tiền xử lý đường sá, bố trí nhân lực/thiết bị hỗ trợ người mắc kẹt, đồng thời theo dõi sát hệ thống điện và khí đốt.
Tuyết dày ở phía Bắc: nửa mét tuyết “không phải chuyện lạ”, có nơi chạm mức 30 cm
Ở phía Bắc dải mưa đóng băng, tuyết dày mới là câu chuyện chính. Dự báo cho thấy nhiều nơi có thể nhận từ nửa foot tuyết trở lên (khoảng 15 cm), kéo dài từ cực bắc Texas, phần lớn Oklahoma, nam Kansas, xuyên qua thung lũng Mississippi và Ohio, rồi tiến vào Mid-Atlantic và một phần Đông Bắc. Một số điểm có thể chạm mức khoảng 30 cm.
Tâm tuyết nặng nằm ở đâu còn phụ thuộc vào quỹ đạo bão, nên hàng loạt thành phố vẫn đang “trong vùng có thể”: Oklahoma City, Tulsa, Louisville, Washington DC, thậm chí New York City. Một số nơi còn có thể vừa tuyết vừa mưa tuyết hoặc mưa đóng băng trộn lẫn, khiến việc ước tính tổng lượng tuyết càng rối hơn.
Điều chắc chắn là: rét đậm đi kèm sẽ làm tuyết và băng “khó tan”. Những gì rơi xuống có thể nằm yên trên đường, trên mái nhà, trên dây điện… cho tới đầu tuần sau.
Rét Bắc Cực có thể phá kỷ lục: gió buốt -30 đến -50°F, nguy cơ tê cóng chỉ sau 10 phút
Khối khí lạnh Bắc Cực sẽ tràn vào Midwest và Plains từ thứ Năm đến thứ Sáu, rồi lan xuống miền Nam và miền Đông trong cuối tuần. Nhiều nơi có nguy cơ phá kỷ lục nhiệt độ cao nhất/thấp nhất theo ngày, đặc biệt từ cuối tuần đến đầu tuần tới.
Dallas–Fort Worth và Raleigh được dự báo có thể chứng kiến nhiệt độ ban ngày chỉ quanh “mid-20s°F” (xấp xỉ -4°C) vào thứ Bảy; riêng Dallas–Fort Worth có thể xuống gần 10°F (khoảng -12°C) vào Chủ nhật và thứ Hai. Ở Twin Cities, nhiệt độ có thể dưới 0°F (dưới -18°C) suốt cả ngày thứ Sáu; rạng sáng thứ Sáu và thứ Bảy có thể xuống gần -20°F (khoảng -29°C). Chicago cũng có thể trải qua ít nhất hai buổi sáng liên tiếp dưới 0°F.
Đáng sợ hơn là gió: vùng Upper Midwest có thể chịu wind chill từ -30 đến -50°F (khoảng -34 đến -46°C). Trong điều kiện đó, da trần có thể bị tê cóng chỉ sau khoảng 10 phút. Và khi bão quét qua, cái lạnh sẽ là “lưỡi dao” khiến mọi sự cố — từ xe chết máy đến mất điện — trở nên nguy hiểm gấp bội.
Lời nhắc sống còn: nếu không cần thiết, đừng ra đường — và chuẩn bị cho kịch bản mất điện
Với loại bão mà băng có thể kéo sập cả cây lẫn dây điện, “an toàn” bắt đầu từ việc giảm di chuyển. Hạn chế lái xe, tránh cầu vượt và đoạn đường trống gió; sạc pin thiết bị, chuẩn bị đèn pin, pin dự phòng, chăn ấm, nước và thực phẩm đủ dùng; đổ xăng sớm và chủ động theo dõi cảnh báo thời tiết tại địa phương. Trong những ngày như thế, chỉ một quyết định ra đường “cho nhanh” cũng có thể biến thành nhiều giờ mắc kẹt giữa gió buốt và mặt đường như kính.