CHINA IKEA đóng hàng loạt cửa hàng ở Trung Quốc

[Gibbs]

Sáng sớm hôm nay, trước cửa nhiều cửa hàng IKEA ở Trung Quốc, người ta chứng kiến một cảnh tượng lạ lùng mà quen thuộc: đám đông tụ lại như chờ mở cổng concert, chỉ khác là thứ họ săn không phải vé, mà là… kệ ly tách, chăn gối, tủ kệ, và những món “hời” cuối cùng. Đợt xả hàng thanh lý chính thức khởi động trước khi 7 địa điểm đóng cửa vĩnh viễn, kéo theo hàng dài xuất hiện từ khoảng 7 giờ sáng, khi cửa vẫn còn đóng im ỉm gần ba tiếng nữa. Nhân viên chăm sóc khách hàng của IKEA Trung Quốc nói lượng người quá đông, có nơi khách phải chờ 3–4 giờ mới vào được bên trong.

Xếp hàng từ tinh mơ: vào IKEA cũng phải… lấy số thứ tự
Không phải ai cũng lao đến từ trước bình minh, nhưng càng về sáng, không khí càng nóng. Có người canh “giờ đẹp” để tránh cao điểm, tưởng sẽ khôn ngoan hơn đám đông, rốt cuộc vẫn bị cuốn vào dòng người. Một phụ nữ đi IKEA Baoshan (Thượng Hải) kể chị đang sắm đồ để hoàn thiện căn hộ cho thuê, nhắm đúng đợt giảm giá mà đến. Chị vào được khoảng 9 giờ sáng, nhưng khu đồ giảm giá đã gần như trống trơn; đồ nhỏ bay sạch nhanh nhất, trong khi đồ lớn chưa hẳn đã giảm “sốc” như kỳ vọng.

Kệ đồ nhỏ “bay màu”, đám đông chuyển mục tiêu sang nội thất lớn
Ở Nam Thông (Giang Tô), có người nói bản đồ giao thông đã báo kẹt trước 9 giờ sáng, nhưng vẫn quyết đi. Cảm giác không phải “bước vào” mà là bị đám đông đẩy vào. Người mua chạy thẳng xuống tầng hầm để chộp cho được những món mình cần, rồi tính toán thời gian kiểu quân sự: xếp hàng thanh toán chừng 30 phút là kịp đi làm. Nhiều món lặt vặt thực ra đã hết từ vài ngày trước; đám đông bây giờ chuyển sang săn nội thất cồng kềnh, thậm chí hàng trưng bày cũng có nhãn “đã bán”.

Trên mạng xã hội, các đoạn video lan nhanh: xe xếp hàng dài cả trăm mét ngoài cửa một số điểm, người đứng co ro trong gió lạnh, xe đẩy kẹt cứng như “kẹt xe trong siêu thị”, có nơi còn phát sinh tranh cãi vì món hàng “hot”. Một câu nói trong clip được chia sẻ nhiều: “Tôi chưa bao giờ thấy IKEA đông như thế này.”

7 cửa hàng chuẩn bị đóng: một danh sách trải dài từ Thượng Hải đến Cáp Nhĩ Tân
Theo thông báo trước đó, từ đầu tháng 2, IKEA sẽ đóng vĩnh viễn 7 cửa hàng dạng “big box” tại Trung Quốc đại lục, gồm: Shanghai Baoshan (Thượng Hải), Guangzhou Panyu (Quảng Châu), Tianjin Zhongbei (Thiên Tân), Nantong (Nam Thông), Xuzhou (Từ Châu), Ningbo (Ninh Ba) và Harbin (Cáp Nhĩ Tân). IKEA nhấn mạnh đây không phải “rút chạy” đột ngột; các cửa hàng khác trong cùng thành phố vẫn hoạt động, và hãng có kế hoạch hỗ trợ nhân sự bị ảnh hưởng trong giai đoạn chuyển đổi.

Không rút lui, mà đổi cách đánh: bỏ “đại kho ngoại ô”, tiến vào mô hình cửa hàng nhỏ
Điều đáng chú ý nằm ở chiến lược. IKEA nói họ chuyển từ thời kỳ mở rộng nhanh, phủ rộng bằng các đại siêu thị, sang cách tiếp cận tinh gọn – nhắm mục tiêu – tối ưu hiệu quả. Thay vì đặt cược vào những “nhà kho xanh-vàng” khổng lồ, hãng muốn bán hàng gần khách hơn, đẩy mạnh các điểm bán nhỏ, cửa hàng ở trung tâm, kênh online, và các điểm “gặp gỡ khách hàng” linh hoạt. Kế hoạch được nêu là sẽ mở thêm nhiều cửa hàng quy mô nhỏ trong thời gian tới tại các đô thị lớn như Bắc Kinh và Thâm Quyến, đồng thời tăng tốc hiện diện trên các nền tảng thương mại điện tử, kết hợp ứng dụng riêng và các kênh đối tác.

Bối cảnh lạnh gáy: địa ốc trầm lắng, việc làm khó, người mua thắt chặt hầu bao
Sự chuyển hướng này diễn ra giữa lúc thị trường tiêu dùng Trung Quốc chưa lấy lại nhịp như thời bùng nổ. Bất động sản suy giảm kéo theo tài sản hộ gia đình hao hụt, tâm lý phòng thủ lan rộng; thị trường việc làm u ám làm người dân dè chừng chi tiêu; tốc độ tăng trưởng bán lẻ chậm lại. Trong một thị trường mà thương mại điện tử đã phát triển cực mạnh và cạnh tranh khốc liệt, thói quen mua sắm cũng đổi khác: khách hàng muốn nhanh hơn, gần hơn, rẻ hơn, và “mua trên điện thoại” trước khi nghĩ đến việc lái xe ra ngoại ô.

Cơn sốt trước ngày đóng cửa: săn hàng rẻ hay chụp tấm ảnh tạm biệt?
Đám đông hôm nay vì thế mang nhiều gương mặt. Có người là thợ săn giảm giá, muốn vớ được món đồ thực dụng. Có người đi như một nghi thức chia tay, đứng trước tòa nhà xanh-vàng chụp ảnh như chụp với một mảnh ký ức đô thị. Có người chẳng cần mua gì lớn, chỉ bị kéo đến bởi tiếng ồn ào: “đi xem cho biết”.

Và có lẽ đó là chi tiết khiến câu chuyện IKEA lần này trở nên đặc biệt: việc đóng 7 cửa hàng không chỉ là bài toán tối ưu mạng lưới bán lẻ, mà còn là dấu hiệu của một thời kỳ mới—khi những biểu tượng tiêu dùng từng đại diện cho “mở cửa” và “phồn vinh” nay cũng phải thu mình để sống sót, đổi hình hài để hợp với nhịp thở thị trường.