Kinh tế Iran lao đao trong chiến sự: GDP gần như “đóng băng”

[nguoiduatinabc]

Sau cuộc xung đột, nền kinh tế Iran rơi vào tình trạng ngày càng khó khăn, khi tăng trưởng gần như chững lại và giá cả sinh hoạt tăng vọt, đẩy đời sống người dân vào thế bấp bênh.

Không chỉ đối mặt với nỗi lo an ninh thường trực, người dân còn chịu áp lực lớn từ chi phí sinh hoạt leo thang. Tại thủ đô Tehran, giá các mặt hàng thiết yếu như thực phẩm, đồ uống, thuốc men hay tã lót đều tăng mạnh. Amir, một cư dân ngoại ô, cho biết loại bánh mì anh thường mua đã tăng từ 700.000 rial lên 1 triệu rial chỉ trong thời gian ngắn.

Đáng chú ý hơn, chi phí y tế tăng ở mức “khó tin”. Một người quen của Amir phải chi tới 180 triệu rial cho một viên thuốc điều trị ung thư – con số cao gấp nhiều lần so với mức giá trước khi xung đột xảy ra. Với nhu cầu sử dụng lên tới 20 viên mỗi ngày, gánh nặng tài chính trở nên khổng lồ.

Tình trạng tăng giá không chỉ diễn ra ở nhu yếu phẩm. Một quán cà phê nổi tiếng tại Tehran đã đồng loạt tăng giá 25% chỉ trong một ngày. Ngay cả tại khu vực tây bắc, nơi vốn có nguồn hàng nhập khẩu dồi dào, nhiều mặt hàng cũng tăng gấp ba so với trước.

Trong bối cảnh đó, các chỉ số kinh tế vĩ mô càng cho thấy bức tranh ảm đạm. Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế, tăng trưởng GDP thực của Iran trong năm 2025 chỉ đạt khoảng 0,3%, giảm mạnh so với các năm trước. Lạm phát tiếp tục gia tăng, trong khi những bất ổn địa chính trị càng làm trầm trọng thêm tình hình.



Các chuyên gia cảnh báo, những đòn không kích nhằm vào các ngành công nghiệp quan trọng như thép hay hóa dầu có thể để lại hậu quả lâu dài. Adnan Mazarei nhận định hệ thống ngân hàng – vốn đã yếu trước xung đột – sẽ tiếp tục chịu áp lực khi doanh nghiệp và người dân gặp khó khăn trong việc trả nợ.

Thực tế, việc rút tiền mặt đã bị hạn chế nhằm tránh làn sóng rút tiền hàng loạt, dù các dịch vụ ngân hàng trực tuyến vẫn duy trì hoạt động phần lớn thời gian. Tuy nhiên, khả năng Iran phải tung ra các gói cứu trợ và in thêm tiền được cho là có thể khiến lạm phát tiếp tục leo thang.

Dấu hiệu rõ rệt của sự mất giá nội tệ là việc ngân hàng trung ương phát hành các mệnh giá tiền cao kỷ lục, phản ánh áp lực ngày càng lớn lên đồng rial. Những khó khăn kinh tế này cũng được xem là nguyên nhân chính dẫn đến làn sóng biểu tình lớn trong thời gian gần đây.

Không chỉ dừng ở các con số, tác động của khủng hoảng còn lan rộng tới đời sống thường nhật. Nhiều doanh nghiệp buộc phải đóng cửa, công nhân mất việc, đặc biệt trong lĩnh vực xây dựng. Các khu chợ rút ngắn giờ hoạt động, trong khi nhiều lao động nhập cư phải rời đi vì không còn cơ hội việc làm.

Ngay cả những người làm việc trong lĩnh vực trực tuyến cũng bị ảnh hưởng khi hệ thống Internet bị hạn chế. Một phụ nữ làm trong ngành tài chính tại Isfahan chia sẻ nỗi lo về tương lai kinh tế, khi tình trạng sa thải và đóng cửa doanh nghiệp diễn ra trên diện rộng.

Trong bối cảnh đó, nền kinh tế Iran đang phải đối mặt với áp lực chồng chất, khi chiến sự không chỉ gây tổn thất trực tiếp mà còn kéo theo những hệ lụy dài hạn, đẩy người dân vào vòng xoáy bất ổn chưa có hồi kết.