NGƯỜI GIÀ VÀ... CƠN SAY...

[troopy]

Người trẻ say vì rượu.
Người già say vì đời.
Rượu làm người trẻ đỏ mặt, nói cười, rồi quên.
Đời làm người già đỏ mắt, im lặng, rồi nhớ.
♦️Người già say gì, khi rượu đã đắng?
Hồi trẻ, gã đàn ông nào cũng có một thời háo rượu. Say để quên nghèo, say để tỏ ra anh hùng, say để khóc một mối tình tan vỡ.
Về già, rượu nhạt. Uống một ly là ho, là mất ngủ. Bác sĩ cấm. Vợ cằn nhằn. Con cái nhăn mặt.
Nhưng lạ thay, càng không uống rượu, người già càng say.
Họ say ký ức. Chỉ cần một mùi hương thoảng qua: mùi dầu gió, mùi trầu cau, mùi mưa trên mái ngói cũ. Là cả một trời kỷ niệm đổ về, say đến chao đảo. Say đến nỗi phải vịn vào thành ghế, kẻo ngã.
Họ say quê. Như gã già hôm qua. Quê không còn, nhưng cơn say thì còn. Say con đường làng đã bê tông hóa, say bến đò xưa giờ thành cầu sắt, cầu bê tông, say chính mình của năm 17 tuổi đứng đó chờ ai.
Họ say thời gian. Ngồi nhìn nắng chiều xiên qua hiên nhà, thấy một ngày trôi nhanh như chớp mắt. Mới đó mà đã hết đời. Mới đó tóc còn xanh, giờ đã bạc trắng đầu. Cơn say này không làm lảo đảo chân tay, chỉ làm lảo đảo linh hồn.
Họ say những điều chưa làm. Say vì lời xin lỗi chưa kịp nói. Say vì cái ôm còn nợ. Say vì một chuyến đi cứ hẹn "để mai". Mà "mai" đó giờ hết rồi. Cơn say này không có thuốc giải.
♦️ Cơn say của người già khác cơn say của người trẻ thế nào?
Người trẻ say, họ muốn quên.
Người già say, họ muốn nhớ.
Người trẻ say, sáng mai tỉnh dậy, súc miệng là xong.
Người già say, tỉnh dậy rồi mà lòng vẫn chếnh choáng. Vì thứ làm họ say không nằm trong ly. Nó nằm trong máu, trong xương, trong từng nếp nhăn.
Người trẻ say rồi nói nhiều. Kể lể, khoe khoang, chửi bới.
Người già say rồi im lặng. Vì nói ra cũng không ai hiểu. Vì người hiểu thì đã không còn. Cơn say của họ là cơn say câm. Chỉ có đôi mắt là ướt.
Người trẻ sợ say, vì say thì mất mặt.
Người già sợ tỉnh, vì tỉnh ra thì thấy mình trơ trọi. Thấy căn nhà rộng quá. Thấy đêm dài quá. Thấy tương lai ngắn quá. Thà say. Say trong kỷ niệm, ít ra còn thấy mình đông đủ, còn thấy mình trẻ.
♦️ Ba cơn say kinh điển của tuổi già
🏵️Say con, say cháu
Cả đời cứng rắn, không rơi một giọt nước mắt. Về già, cháu nó đi học xa gọi về "ông ơi", là khóc. Cháu nó về thăm, ôm một cái, là say mấy ngày. Say vì thương, say vì sợ. Sợ nó lớn nhanh quá, mình không theo kịp. Sợ mai này nó quên mình. Cơn say này ngọt, nhưng cũng đau.
🏵️Say bạn
Mỗi lần nghe tin ông bạn già cùng xóm, cùng đơn vị cũ mất. Là say. Say một tuần không tỉnh. Không phải say rượu. Say vì nhận ra chuyến tàu của mình cũng sắp đến ga cuối. Say vì từ nay, lúc ngồi kể chuyện xưa, thiếu mất một người để cãi: "Mày nhớ sai rồi, hồi đó là...". Bạn đi, mang theo một phần ký ức của mình. Uống với ai bây giờ.
🏵️Say chính mình
Đây là cơn say nặng nhất. Nửa đêm thức giấc, đi ngang gương. Giật mình. Ông già nào trong đó? Đâu rồi thằng thanh niên mắt sáng, tóc đen, dám chửi cả trời?
Say vì tiếc. Tiếc những ngày khỏe mạnh đã dùng để giận hờn, để hơn thua. Tiếc những lời yêu đã không nói. Tiếc một đời mải "đợi", để rồi "Cõi Vắng" là phần mình nhận lại.
Cơn say này không ai dìu được. Chỉ có tự mình, rót cho mình một chén trà, ngồi xuống, và tha thứ cho thằng mình của ngày xưa.
♦️ Phải làm gì với người già đang say?
Đừng dội nước lạnh. Đừng bắt họ "tỉnh lại đi".
Với người già, tỉnh là một cực hình. Tỉnh là thấy mình cô độc. Thấy mình vô dụng. Thấy mình thừa.
Hãy để họ say. Và ngồi say cùng họ.
Họ kể chuyện con cá dưới ao năm 1960, hãy "dạ, rồi sao nữa ông".
Họ run rẩy mở cải lương nghe, hãy ngồi xuống nghe cùng, dù mình không hiểu.
Họ đòi về quê, nếu được, hãy đưa họ về. Cho họ chạm tay vào cổng làng một lần cuối.
Nếu không về được, hãy nấu cho họ bữa cơm có canh cua, cà pháo. Hãy gọi video cho họ thấy mặt đứa cháu. Hãy nói "con thương ba", "con thương mẹ".
Đó là chén rượu giải say duy nhất.
Say vì cô đơn, thì phải giải bằng tình thương.
Kết: Cơn say cuối cùng là cơn say đẹp nhất
Rồi sẽ có một ngày, người già hết say.
Không phải vì họ tỉnh. Mà vì họ đi. Đi một chuyến đi rất nhẹ, rất êm.
Lúc đó, họ không còn say quê, say nhớ, say tiếc nữa.
Vì họ đã về đến quê thật rồi. Quê ở trong mây, trong gió, trong lòng đất mẹ.
Ở đó, có đủ hết những người họ thương. Có đủ hết những ngày xưa họ tiếc.
Ở đó, không còn chữ "đợi".
Nên nếu nhà bạn có một người già đang say,
Xin đừng vội lay họ dậy.
Cứ để họ say.
Vì biết đâu, đó là cách họ tập dượt cho chuyến về nhà cuối cùng.
Một chuyến về, thanh thản, không còn gì nuối tiếc..

VietBF@sưu tập