Để đạt được mục đích làm dầy mạng lưới người tham gia bán hàng đa cấp, một số người đă tung chiêu dụ dỗ, kể cả việc lợi dụng yếu tố tâm linh.
Khóc, ngất xỉu v́ nghe... diễn thuyết bán hàng
Dân mạng đang gửi nhau link clip một buổi diễn thuyết về bán hàng đa cấp, nó không đề cập trực tiếp đến việc bán hàng đa cấp mà chủ yếu chỉ nói về các triết lư của cuộc sống khá "tầm thường", vậy cũng khiến không ít người xem khóc rưng rức, thậm chí ngất xỉu.
Theo một số cư dân mạng, đây không chỉ là một màn diễn kịch mà là hài kịch. Nhân vật chính trong clip như một người đi khóc mướn, thậm chí những lời anh ta nói ra không có ǵ đáng phải xúc động đến phát khóc. “Thật là nhảm nhí! Người diễn thuyết nói chẳng đâu ra đâu vậy mà cả người nói, người nghe đều khóc rưng rức”, nick name muavang0618 viết trên một diễn đàn.
Cũng có ư kiến cho rằng, trong số những người khóc lóc sụt sùi có cả những “diễn viên” do hội những người tổ chức buổi thuyết tŕnh cài cắm. Theo đó, có thể những lời diễn thuyết không có ǵ đáng để xúc động nhưng do thấy người nói và một số người nghe khóc nên những người khác cũng khóc theo. “Làm ǵ có buổi thuyết tŕnh nào đàng hoàng mà lại đông người khóc, ngất xỉu như thế. Chắc là có mấy “diễn viên” khơi mào rồi những người khác thấy vậy cũng khóc theo”, nick name naivang1982 phản ứng.
Từ clip trên, ở nhiều diễn đàn khác nhau, cư dân mạng đă chia sẻ một số câu chuyện tương tự khi tham gia các buổi hội thảo, gặp gỡ của các nhóm tổ chức bán hàng đa cấp.
Trên diễn đàn Forum.com, nick name Popeye chia sẻ về một buổi tham dự hội thảo công ty T.S. Trong đó, cũng có những tiết mục khiến người nghe phải khóc sụt sùi, thậm chí sởn cả gai ốc. Popeye cho biết, ban đầu chị này "chém gió" như một phường chèo diễn tuồng, rồi kể những mẩu chuyện triết lư, lên giọng dạy dỗ đạo đức, ca ngợi T.S, cảm ơn T.S. đă khai sáng con đường thành công cho chị, đă biến chị thành một con người tuyệt vời về mọi phương diện và đă cho chị ô tô, nhà lầu …
Sau đó, người này c̣n vào vai đứa con khóc lóc ai oán, kể lể công cha nghĩa mẹ, sám hối v́ lâu nay không quan quan chăm sóc bố mẹ khến bố mẹ gầy g̣ già yếu. Cảnh diễn này đă khiến nhiều người xem bắt đầu sụt sịt, khóc lóc.
Để chinh phục hoàn toàn những người nghe nhẹ dạ cả tin phía dưới, chị này c̣n đưa micro cho một người ở phía dưới chia sẻ tâm sự. Chị “khán giả” này cũng khóc lóc, diễn bài y như chị “thủ lĩnh”. Theo nick name Popeye, đây là một sự cài cắm để người nghe “tâm phục khẩu phục”. Tṛ diễn này dễ dàng đánh lừa được nhiều người tham gia buổi hội thảo v́ trong đó có nhiều người từ các tỉnh lẻ lên. C̣n với Popeye: “Đây là một màn hài kịch, bi kịch rất rởm”.
1001 chiêu lừa
Ngoài chiêu lấy nước mắt để chinh phục ḷng người, một số thủ lĩnh của công ty bán hàng đa cấp c̣n dùng những con số siêu lợi nhuận ảo để làm mờ mắt người nghe. Theo đó, chỉ cần bỏ ra 2-3 triệu đồng mua sản phẩm mẫu để được kết nạp làm thành viên của công tu bán hàng đa cấp. Từ số vốn khiêm tốn này các thành viên có thể kiếm được trăm triệu một tháng.
Những người nghe buổi diễn thuyết về bán hàng đa cấp mà lại... khóc nức nở.
Chị Nguyễn Thi Hoa, 29 tuổi, ở Đông Anh, Hà Nội cho biết, chị từng tham gia buổi hội thảo của công ty A. theo lời rủ rê của một người bạn. Tại buổi hội thảo, những người làm chương tŕnh giới thiệu một số thành viên kỳ cựu của công ty với những khoản thu nhập gần trăm triệu, thậm chí vài trăm triệu một tháng cùng những chuyến hội thảo kết hợp du lịch ở nước ngoài theo định kỳ.
“Nghe giới thiệu th́ thấy kiếm tiền dễ như trở bàn tay nên nhiều người nhẹ dạ sẽ tưởng bở. Ngay từ đầu tôi xác định đi để chiều ḷng cô bạn nên không mắc phải cám dỗ”, chị Hoa nói.
Chị Hoa cũng cho biết, chị bạn giới thiệu chị tham gia bán hàng đa cấp sau hơn năm chật vật mời chào các mối quen biết tham gia mua hàng mà không thu được đồng lợi nhuận nào cả nên cũng từ bỏ nghề dễ giầu này.
Mạng lưới thành viên của các công ty đa cấp không chỉ h́nh thành ở các thành phố lớn mà c̣n len lỏi về tận các vùng quê.
Chị Phạm Thị Yến, 27 tuổi, ở Hải Dương cũng từng là nạn nhân thất bại từ bán hàng đa cấp. Chị chia sẻ, nghe lời mời của một người bạn, chị t́m đến gặp người phụ trách nhóm bán hàng đa cấp của một công ty mỹ phẩm thiên nhiên và nhanh chóng bị mê hoặc bởi những lời giới thiệu của người này.
“Theo lời và bảng hướng dẫn người này cung cấp th́ mỗi tháng tối thiểu tôi cũng kiếm được 30 triệu đồng mà chả mất ǵ. Thêm vào đó c̣n vô số lợi ích khác như: được dùng mỹ phẩm giá gốc, được tích điểm để lĩnh thưởng cuối năm…. Nghe thấy ngon ăn tôi không ngần ngại bỏ ra gần 3 triệu để mua mớ sản phẩm mẫu để đi giới thiệu. Từ đó, tôi đi g̣ hết người thân, không được th́ tự bỏ tiền ra coi như ḿnh mua sản phẩm v́ nghĩ đến cái lợi sau này. Nhưng cuối cùng chỉ mất tiền oan mà không được lợi lộc ǵ”, chị Yến bức xúc.
Cũng theo phân tích của chị Yến, bản chất của việc bán hàng đa cấp là ṿng xoay lừa đảo, trong đó nạn nhân chủ yếu là những người thân quen. “Những người ngồi trên như trưởng nhóm th́ mới có lợi nhuận thôi chứ thành viên th́ chỉ mất thời gian và lỗ thôi”, chị Yến nói.
Một trong những đối tượng các công ty bán hàng đa cấp muốn 'tạo công ăn việc làm" là các sinh viên. Ngoài những chiêu lừa truyền thống các công ty này c̣n biến tướng nó dưới h́nh thức mới như: tuyển nhân viên nạp tiền điện thoại với mức lương 1,8 triệu đồng một tháng, làm việc trong ba tiếng. Tuy nhiên, để đạt được mức lương này, sinh viên phải tuyển được 30 thành viên mới và mỗi thành viên trong mạng lưới phải nạp được 1 triệu tiền card điện thoại cho khách hàng. Nếu một trong số 30 thành viên do ḿnh quản lư nghỉ việc th́ không đạt yêu cầu.
Theo những sinh viên từng là nạn nhân của tṛ tuyển dụng này, đây thực chất là một tṛ lừa đảo việc làm, thu phí dưới h́nh thức sinh viên đóng tiền mua sim đa năng và làm không công cho các nhà tuyển dụng "ma".
Cần có hành lang pháp lư
Trao đổi với Đất Việt, tiến sĩ Đặng Hoàng Minh, Giám đốc Trung tâm Thông tin Hướng nghiệp và Nghiên cứu ứng dụng tâm lư, ĐH Giáo dục Hà Nôi cho biết, bán hàng đa cấp kiểu "người trước móc tiền người sau" là một h́nh thức kinh doanh hợp pháp. Theo đó, về bản chất nếu các công ty làm đúng nguyên tắc về mặt pháp luật, đạo đức kinh doanh, minh bạch thông tin th́ hoàn toàn chính đáng.
Tuy nhiên, theo bà Minh, tại Việt Nam h́nh thức bán hàng đa cấp đă bị một số công ty làm sai nguyên tắc, thiếu trung thực và phi đạo đức nghề nghiệp. Do đó, h́nh thức kinh doanh này đă trở thành tṛ lừa đảo khách hàng và những người thiếu thông tin, nhẹ dạ cả tin.
Về việc một số "thủ lĩnh" bán hàng đa cấp sử dụng thủ thuật để lấy nước mắt và ḷng tin của khách hàng, bà Minh cho rằng, việc làm này là không đúng đắn v́ nó mang tính ám thị, thôi miên người nghe.
"Theo quy định, rơ ràng làm như thế là không được v́ nó mang tính chất lừa đảo người nghe. Mọi thông tin trong các buổi thuyết tŕnh lẽ ra phải thật rơ ràng để người nghe tiếp thu thông tin một cách chính xác, cụ thể. Thế nhưng trong hầu hết các buổi thuyết tŕnh của các công ty bán hàng đa cấp tôi được biết đều truyền tải những thông tin một cách mập mờ, nhất là các con số lợi nhuận các thành viên thu được hàng tháng cũng như thông tin về các sản phẩm bị thổi phồng nhằm đánh lừa người nghe", bà Minh nói.
Cũng theo bà Minh, để h́nh thức bán hàng này được áp dụng đúng quy định của pháp luât, cơ quan chức năng cần có một một hành lang pháp lư quy định cụ thể về công việc này. Ví dụ như: những quy định về tính minh bạch bạch và trung thực và thông tin, về phẩm chất đạo đức, trách nhiệm của các cộng tác viên cũng như các h́nh thức xử phạt đối với những tổ chức, cá nhân vi phạm.
Khánh Tường (ĐVO)
Gào, khóc, ngất... trong buổi 'lên đồng' bán hàng đa cấp
