Căng thẳng thương mại Nhật - Hàn gia tăng

Đà giảm giá đồng won Hàn Quốc so với yen Nhật Bản gần đây làm gia tăng căng thẳng thương mại hai bên vốn đã gay gắt suốt nhiều năm nay

Tờ Dow Jones mới đây nêu lên những lo ngại của nhà đàm phán thương mại hàng đầu Nhật Bản Hideichi Okada. Ông Okada cho rằng tỷ giá đang là thách thức lớn đối với các ngành công nghiệp Nhật Bản.

Sau đó, trong một cuộc phỏng vấn với tờ Seoul Today, thứ trưởng Bộ tài chính Hàn Quốc Choi Jong Ku lại cho rằng các lời bình luận của ông Okada là “chưa hiểu hết vấn đề”.

Ông Choi nói: “Quan điểm của chính phủ là coi trọng tất cả các biến chuyển của thị trường. Chúng tôi chỉ can thiệp để bình ổn khi có biến động quá lớn. Việc đồng yen mạnh lên so với đồng won bởi các nhà đầu tư muốn tìm một tài sản an toàn chứ không do các chính sách của chính phủ Hàn Quốc”.

Đồng won giảm giá làm gia tăng căng thẳng thương mại Nhật – Hàn. Ảnh: Bloomberg

Cuộc suy thoái kinh tế toàn cầu như càng đổ thêm dầu vào lửa trong cuộc chiến tranh thương mại và tiền tệ giữa hai quốc gia để tăng cường lợi thế xuất khẩu. Gần đây, Nhật Bản đã phải can thiệp làm yếu đồng yen khi đồng tiền này đạt đến mức cao nhất so với đồng USD kể từ sau Chiến tranh thế giới lần thứ 2. Không chỉ Nhật, mà cả Thụy Sĩ cũng vừa phải hành động để kiềm chế đà tăng giá của đồng tiền nước mình.

Ngày 15/9 vừa qua, đồng yen được giao dịch ở mức 14,43 yen đổi một won tại Tokyo - tăng 14% kể từ ngày 11/4. Diễn biến này gây sức ép lên hàng xuất khẩu của Nhật Bản, vốn đang vật lộn sau thảm họa động đất sóng thần hồi tháng 3 vừa qua. Nền kinh tế nước này đã 3 quý liên tiếp phải chịu mức tăng trưởng âm.

Ngày 16/9, đại sứ Nhật Bản tại Hàn Quốc Masatoshi Muto đã kêu gọi Hàn Quốc tái khởi động lại các cuộc đàm phán về thỏa thuận thương mại tự do (FTA) với Nhật Bản. Ông nói rằng việc này sẽ giúp các quốc gia châu Á dẫn đầu thị trường thế giới. Trong một diễn đàn được tổ chức bởi các nhà làm luật ở Seoul, ông Muto đã phát biểu: “Chúng ta cần phục hồi lại các cuộc nói chuyện về FTA”.

Các cuộc đàm phán song phương về vấn đề này đã bị gác lại suốt 7 năm qua do cả hai không thể tìm được tiếng nói chung về việc làm thế nào để gỡ bỏ thuế đối với nông phẩm của Hàn Quốc xuất khẩu sang Nhật Bản. Hàn Quốc luôn kêu gọi Nhật Bản gỡ bỏ các hàng rào phi thuế quan đối với thị trường này, còn Tokyo lại tỏ ra lo ngại rằng hải sản của Hàn Quốc, đặc biệt là rong biển sẽ chiếm lĩnh thị trường nội địa của mình.

Các cuộc đàm phán chính thức về FTA bắt đầu vào tháng 12/2003 và trải qua 6 vòng đàm phán cho đến tháng 11/2004 thì gặp bế tắc. Nguyên do là vì hai nước không thể thống nhất quan điểm về việc mở cửa thị trường cho các mặt hàng nhạy cảm như: các sản phẩm thủy hải sản của Hàn Quốc tại Nhật Bản cũng như máy móc công nghệ của Nhật Bản tại Hàn Quốc.

Thêm vào đó, thâm hụt thương mại hàng năm của Hàn Quốc so với Nhật Bản luôn vào khoảng 33 tỷ USD. Hàn Quốc phải phụ thuộc vào Nhật Bản để có một số hàng hóa trung gian làm hàng xuất khẩu. Ngược lại, Nhật Bản cũng phải nhập khẩu một lượng lớn nông sản và thủy hải sản của Hàn Quốc như cá ngừ, shochu và kimchi. Một khi hiệp định FTA được thiết lập, ôtô, đồ gia dụng, và các sản phẩm thép của Nhật sẽ được tự do tràn vào thị trường Hàn Quốc.

Nguyên nhân gốc rễ của những căng thẳng triền miên này chính là các xung đột về lãnh thổ cũng như lịch sử, gây chia rẽ sâu sắc quan hệ song phương hai nước Nhật – Hàn.

Lee Jin Ill – nhân viên buôn bán ngoại tệ kì cựu với ngân hàng Hana Bank – cho biết có lời đồn rằng chính quyền Hàn Quốc đã can thiệp để bình ổn thị trường tiền tệ ngày 14/9 khi đồng won giảm 2,7% so với đồng USD sau 2 ngày nghỉ lễ.

Ngày 15/8, đồng won được giao dịch ở giá 1.099,38 won/USD. Ngày 6/3/2009, cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ đến mức các công ty tài chính phải tăng cường găm giữ đồng bạc xanh, thì đồng won mới cũng chỉ hạ xuống mức 1.597 won/USD.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Hàn Quốc Bahk Jae Wan nói rằng các nhà đầu tư không nên lo lắng về tình hình kinh tế Hàn Quốc vì họ đã có đủ dự trữ ngoại tệ và nợ nước ngoài ngắn hạn có thể kiểm soát được. Quốc gia này vừa nâng dự trữ ngoại tệ lên mức là 312 tỷ USD – đây là tín hiệu cho thấy rất có thể Hàn Quốc đã can thiệp vào thị trường để ngăn đồng won tăng giá.

Hà Thu - VNE