Hàng trăm người chết vì máy bay nhầm lệnh cất cánh

Trên thế giới những vụ nhân viên không lưu hô nhầm lệnh cất, hạ cánh gây ra hậu quả lớn hơn nhiều so với việc máy bay suýt đâm ô tô xảy ra tại sân bay Tân Sơn Nhất. Máy bay tan xác, hàng trăm người chết là kết cục đã diễn ra.


Tại đường băng Tân Sơn Nhất (TP HCM, Việt Nam), một máy bay suýt va phải ô tô chỉ vì kiểm soát viên không lưu đọc nhầm lệnh hạ cánh từ phải thành trái. Đây cũng không phải là lần đầu tiên các máy bay Việt Nam gặp sự cố do nhân viên không lưu, song ít nhất, chưa từng có thiệt hại về người. Còn trên thế giới, những sơ xuất của nhân viên không lưu đã gây ra nhiều tai nạn khủng khiếp khiến hàng trăm người thiệt mạng.

Những tai nạn máy bay do con người gây nên thường đáng tiếc và thảm khốc không kém các nguyên nhân khác.

Tại Tây Ban Nha ngày 27/3/1977, tai nạn giữa 2 máy bay Boeing 747 của hãng KLM và Pan American đã khiến cho 583 người thiệt mạng. Nguyên nhân là nhân viên không lưu của hãng Pan American hướng dẫn sai đường bay cho máy bay. Khi sự cố xảy ra, hệ thống truyền dẫn thông tin bị trục trặc khiến phi công không thể cứu vãn tình thế. Trong khi máy bay của hãng KLM đã cất cánh mà chưa được ban điều hành cho phép.
Vụ tai nạn máy bay tại Delhi (Ấn Độ) khiến 349 hành khách thiệt mạng vào ngày 12/11/1996 cũng có liên quan đến nhân viên kiểm soát không lưu. Song lần này, người gây tai nạn là phi hành đoàn của hãng hàng không Kazakhstan do không tuân theo chỉ dẫn đúng của nhân viên không lưu. Chiếc Boeing 747 của hàng không Ảrập Xêút đã đâm vào một máy bay chở hàng của Kazakhstan gần thủ đô New Delhi của Ấn Độ. Tai nạn thêm nặng một phần cũng vì chiếc máy bay nói trên không được trang bị công nghệ chống va chạm.


Ngoài những vụ liên quan đến nhân viên không lưu, nhiều tai nạn khác xuất phát từ sự lơ là trong bảo dưỡng, kiểm soát hàng hóa không kỹ càng. Tại Nhật Bản, vào ngày 12/8/1985, chiếc Boeing 747 của hãng hàng không Japan Airlines, khi vừa cất cánh từ sân bay Tokyo, đã đâm xuống sườn núi Phú Sĩ khiến 520 người thiệt mạng.
Sau đó, cơ quan điều tra tìm được nguyên nhân của vụ tai nạn là máy bay bị mất một phần đuôi cánh. Trước đó 7 năm, bộ phận vách ngăn phía sau của chiếc Boeing này đã bị hỏng, và được sửa chữa. Tuy vậy, nhân viên bảo trì đã không làm đúng quy trình. Chính sự lơ là này khiến cho bộ phận đuôi cánh bị rời ra khi máy bay vừa lên khỏi mặt đất.



Không lâu khi tai nạn xảy ra, nhân viên trực tiếp bảo trì chiếc Boeing 747 nói trên đã tự sát. Còn ông chủ hãng bay phải từ chức và cam kết bồi thường xứng đáng cho tất cả các gia đình nạn nhân.


Ngày 23/6/1985, một quả bom đã làm nổ tung chiếc máy bay 747 của hãng hàng không Ấn Độ trên bờ biển phía đông của Ireland. Toàn bộ 329 người trên máy bay đã thiệt mạng trong hành trình từ Toronto tới Bombay. Cùng ngày, tại sân bay Tokyo, trong lúc nhân viên hàng không đang kiểm soát hành lý, một quả bom cũng đã phát nổ. "Chủ nhân" mang quả bom nói trên cũng là một chiếc 747 của hãng hàng không Ấn Độ.


Sau vụ tai nạn, các nhà điều tra đã lên tiếng chỉ trích về sự kiểm soát lỏng lẻo trong khâu kiểm tra hành lý, các thiết bị sàng lọc kém hiệu quả và đội ngũ nhân viên chưa được đào tạo nghiệp vụ chuẩn.
Kết quả điều tra hơn 2.140 vụ tai nạn hàng không của Ban an toàn giao thông Mỹ cho thấy, tỷ lệ nguyên nhân do phi công trực tiếp lái gây ra chiếm 37%. Trong khi đó, các lỗi điều khiển không lưu, sai tải trọng của máy bay, bảo dưỡng, sai sót trong cấp phát nhiên liệu, ngôn ngữ thông tin sai lệch... chiếm 4%. Số còn lại, có 33% không xác định được, 13% do lỗi kỹ thuật, 7% thời tiết xấu, 5% do khủng bố và 1% các nguyên nhân khác.



Như vậy, lỗi từ con người đã chiếm gần 50% các nguyên nhân gây ra tai nạn. Điều này cũng là hồi chuông cảnh báo đối với các hãng hàng không trong việc tuyển chọn, đào tạo đội ngũ nhân viên chất lượng cao, đủ trình độ, chuyên môn để hạn chế các tai nạn đáng tiếc.

Tạ Linh

VNExpress

Máy bay Vietnam Airlines và Jetstar suýt đâm nhau

Vào trưa 19/12, chuyến bay của Vietnam Airlines từ sân bay Tân Sơn Nhất đang trên đường đến Cát Bi (Hải Phòng) đã suýt đâm phải chiếc Boeing B737-400 của Jetstar Pacific trên đường về Tân Sơn Nhất.
Cụ thể, chiếc máy bay của Vietnam Airlines được kiểm soát viên không lưu yêu cầu nâng độ cao từ mực cao 270 lên 370 sau khi rời Tân Sơn Nhất. Tuy nhiên, máy bay của Jetstar Pacific lại đang ở mực bay 320 về hướng ngược lại.

Cục Hàng không vừa thành lập đoàn kiểm tra sự cố máy bay của VNA và JPA suýt đụng nhau trên không vào giữa tháng 12 vừa rồi. Ảnh: Hoàng Hà

Khi kiểm soát viên không lưu yêu cầu phi cơ của Vietnam Airlines cắt qua mực bay 330, thì hệ thống cảnh báo sớm xung đột (TCAS) của máy bay phát tín hiệu có máy bay phía trước và khuyến cáo tổ lái làm theo hướng ngược lại, tức là giảm độ cao xuống mực bay 313. Tổ bay đã làm theo khuyến cáo của TCAS. Thời điểm đó, hai máy bay còn cách nhau 10 dặm.
Cùng lúc đó, chiếc Boeing B747 của Jetstar Pacific đang ở mực bay 320 thì được kiểm soát viên không lưu yêu cầu rẽ trái, đổi hướng bay để tránh máy bay ngược chiều của Vietnam Airlines . Tuy nhiên, thời điểm này chiếc Boeing cũng nhận được tín hiệu từ hệ thống TCAS cảnh báo nâng độ cao từ mực bay 320 lên 325 để đảm bảo phân cách với máy bay ngược chiều. Tổ lái đã thực hiện theo khuyến cáo của TCAS trước, sau đó mới làm theo lệnh của kiểm soát viên không lưu.
Sau khi sự cố này xảy ra, lãnh đạo Cục Hàng không cho biết đã thành lập ngay một đoàn kiểm tra. Kết quả nhận định ban đầu cho thấy hai máy bay đã không đảm bảo đầy đủ phân cách tối thiểu. Trong khi đó, khả năng bao quát và kỹ năng điều hành của kiểm soát viên không lưu chưa cao, nên chưa phát hiện được xu hướng hội tụ của hai máy bay ngược chiều và đưa ra phương án điều hành bay chưa hợp lý.
Đây không phải là lần đầu tiên nhân viên kiểm soát không lưu đưa ra phương án chưa chính xác. Gần đây nhất, đầu tháng 12 vừa rồi kíp trực kiểm soát không lưu ở sân bay Tân Sơn Nhất đã bị kỷ luật vì phát nhầm lệnh hạ cánh đối với một chiếc máy bay Đài Loan vào tháng 10.
Còn với sự cố lần này, sau khi có kết quả chính thức, Đoàn kiểm tra của Cục sẽ đưa ra các biện pháp xử lý và ngăn chặn các trường hợp tương tự tái diễn.

Thanh Bình

Thông cảm cho em nhen ! Em (nhân viên không lưu) mới mua được cái bằng hổm qua hôm nay bắt em kên đây ngồi rùi !???