Những đứa trẻ gian nan vượt rừng đi tìm con chữ

Để đến trường học, từ nhiều năm nay, các em học sinh người dân tộc Cơtu ở làng Aduông 2 (thị trấn Prao, huyện Đông Giang, Quảng Nam) phải vượt rừng với quãng đường dài hơn 5km.

Đường khó, lại xa, nên mỗi buổi sáng, các em thường thức dậy sớm, thậm chí phải dùng đèn pin để soi đường đến lớp mỗi mùa đông sang.
Có dịp đến với Aduông 2, được nghe chính người dân nơi đây tâm sự mới thấy hết được con đường phía trước của họ còn đầy trăn trở. Những khó khăn còn hiện hữu, những con chữ còn chưa thực sự tròn trịa, nhưng người dân nơi đây vẫn tin tưởng về một tương lai tươi sáng...

Trẻ em Aduông 2 trên đường đến lớp.

Dùng đèn pin soi đường đến lớp
Từ thị trấn Prao, để đến bản Aduông 2, chúng tôi phải băng qua con đường rừng đầy hiểm trở. Sau gần một giờ cuốc bộ ngoằn ngoèo quanh các sườn dốc, bản Aduông 2 hiện hữu như một "làng Singgapore" thứ hai giữa đại ngàn Trường Sơn với nhiều kỳ thú.
Có lẽ, Aduông 2 cũng là bản xa xôi nhất của huyện miền núi Đông Giang, hiện chưa có điện lưới quốc gia và gần như bị cô lập với thế giới bên ngoài.



Do địa thế bất lợi nên từ nhiều năm nay, việc học tập của các em nhỏ ở bản Aduông 2 gặp rất nhiều khó khăn do đường sá cách trở, lại thường xuyên bị cô lập mỗi khi đến mùa mưa lũ.
Trước kia, khi chiếc cầu gỗ bắc qua sông AVương chưa được dựng lên, muốn đến lớp, các em học sinh ở làng Aduông 2 phải đi vòng đường rừng với đoạn dài gần 10km mỗi ngày. Với tinh thần ham học và niềm tin vào con chữ đã thôi thúc các em đến trường, vượt qua mọi trở ngại trong cuộc sống đời thường mà các em phải đối mặt.
Em Alăng Thị Phước, học sinh lớp 8, trường THCS Võ Thị Sáu (thị trấn Prao) kể: "Mùa nắng, tụi em đi đường cầu dưới sông AVương, mất gần một tiếng đồng hồ, còn trời mưa thì phải vòng đường rừng, xa lắm. Đứa nào học buổi sáng, phải dậy từ 4 - 5h rồi nắm cơm đi học. Buổi chiều về đến nhà là trời đã tối mịt, nên ngày nào chúng em cũng phải mang theo đèn pin đến lớp".


Vừa kể, em Alăng Thị Phước vừa dẫn chúng tôi đi theo con đường rừng vòng ra sau núi. Con đường vòng này thông sang thôn Aduông 1 (thị trấn Prao), không phải băng qua sông AVương, nhưng cũng vì thế mà xa hơn gấp đôi so với con đường mới mở, dốc đất dựng đứng.
Đi qua con đường này, các em luôn phải đối mặt với vô vàn khó khăn do đường khó đi, lại nhiều thú rừng. Mặc dầu vậy, theo lời em Phước thì chỉ qua đây các em mới đến được lớp học.
Cả thôn Aduông 2 có ba lớp ghép từ lớp 1 đến lớp 5 với hai cô, một thầy giáo ở dưới thị trấn vào dạy. Lên cấp 2, cấp 3, muốn đi học, những đứa trẻ Aduông 2 phải đi bộ xuống thị trấn Prao. "Buổi sáng, để kịp đến trường, các em phải mang đèn pin đi học từ tờ mờ sáng.



Ở đây nhà nào cũng có đèn pin. Có nhà có 2 - 3 cái, cho con cái đi học, rồi dùng khi đi ra thị trấn, qua mấy thôn bên cạnh. Sáng dậy, tụi nhỏ tự gọi nhau, nắm cơm đi học. Sinh ra đã đi bộ nên bọn trẻ cũng quen rồi". ông Alăng Hứa, người dân trong thôn kể lại.
"Ở thị trấn Prao cũng có khu nội trú dành cho học sinh con em đồng bào, nhưng nhà neo người, những đứa trẻ ngoài giờ học còn phải trông em, đến mùa thì lên rẫy. Vậy là những ông bố, bà mẹ đành để con ở nhà giúp việc mỗi khi kết thúc buổi học ở trường. Đi riết cũng quen, tới giờ sáng là tự nhiên dậy, không cần kêu đâu. Ama, Amế (bố, mẹ - PV) cho đi học là mừng lắm rồi". Em Ating Thị Ngheng, học sinh lớp 7, trường THCS Võ Thị Sáu, tâm sự.

Chênh vênh đường vào bản Aduông 2.

Nỗ lực vượt khó
Trưởng thôn Aduông 2, ông Ating Ký cho biết: "Trước đây, do đường sá đi lại khó khăn, lại thường xuyên bị cô lập vào mùa mưa lũ nên có không ít học sinh trong thôn phải nghỉ học giữa chừng. Tình trạng này kéo dài nên ở lứa tuổi trung niên bây giờ ít ai biết chữ lắm!”.

Nằm lọt thỏm giữa núi rừng, từ nhiều năm nay, làng Aduông 2 (thị trấn Prao) luôn được mệnh danh là làng 4 không hay làng cô lập với 24 hộ dân và 166 nhân khẩu. Nơi đây, đa phần là đồng bào Cơtu sinh sống từ rất lâu đời. Do cô lập với bên ngoài nên cuộc sống của đồng bào còn gặp rất nhiều khó khăn, thiếu thốn với cuộc sống dân dã. Aduông 2 còn là điểm đến của những du khách thập phương thích khám phá vẻ đẹp tự nhiên, hoang sơ đến lạ lùng của vùng đất cao nguyên đầy nắng gió.

Mặc dù vậy, theo trưởng thôn Ký, những năm trở lại đây, các em học sinh trong thôn đã có điều kiện học tập hơn nhiều. Bằng chứng là bây giờ, trong thôn Aduông 2 cũng đã có nhiều em học hết cấp 3 và đang tiếp tục nỗ lực phấn đấu vươn cao hơn nữa với những ước mơ hoài bão.



Chỉ mong một ngày không xa, điện lưới được kéo về, đường sá đi lại thuận lợi để người dân đỡ khổ, các cháu học sinh được đến trường một cách an toàn trưởng thôn Ký mong mỏi.
Già làng Ating Lăng, người bản Aduông 2 tâm sự: "Hồi trước, chỉ có duy nhất con đường vòng đó thôi. Sau này đường mòn Hồ Chí Minh được mở, xe cộ qua lại nhiều, đàn ông trong thôn mới bàn nhau làm con đường tắt như bây chừ, để ra đổi chuối, đổi sắn cho tiện. Mùa mưa, cầu trôi không đi được, vẫn phải đi theo con đường cũ. Chỉ có mấy đứa nhỏ mùa mưa đi học là cực nhất thôi".
Theo lời kể của già Lăng, mùa nắng còn đỡ, hễ đến mùa đông là các em lại gặp vô vàn khó khăn. Những buổi sáng dầm sương để đến trường nhiều khi lại trở thành nỗi ám ảnh đối với các em học sinh nơi đây. Mặc dầu vậy, ngày qua tháng lại, các em vẫn miệt mài đến lớp với ước mơ sẽ làm thay đổi được buôn làng của mình trong tương lai.


Chiếc cầu gỗ tạm bắc ngang con sông AVương được đoàn thanh niên thị trấn dựng lên là phương tiện duy nhất đưa các em học sinh ở làng Aduông 2 đến trường vào mỗi mùa mưa lũ.
Những năm mưa to, nước lũ lớn, cây gỗ bị trôi nên các em đành phải cuốc bộ đường rừng đến trường. Những ngày như vậy, ngoài mấy quyển sách, vở được các em bọc kín vào bao ni - lông, cả người có khi đều ướt sũng, nhưng các em vẫn đều đặn đến lớp, đến trường học tập.
Chia sẻ với PV, ông Ating Tinh - bí thư Đoàn thị trấn Prao tự hào: "Mặc dù còn gặp rất nhiều khó khăn nhưng hầu hết các em học sinh ở làng Aduông 2 đều có tình thần vượt khó học tập. Đây là dấu hiệu tốt, rất đáng tự hào về tinh thần hiếu học nơi vùng cao này. Chúng tôi cũng đã phối hợp tạo điều kiện ban đầu nhằm giúp các em không bỏ học nữa chừng, tiếp tục phấn đấu trong học tập".


Theo ông Tinh, nhờ sự giúp đỡ của chính quyền địa phương nên những năm gần đây, chuyện các em học sinh ở làng Aduông 2 phải dùng đèn pin để đến lớp học đã không còn xảy ra nhiều như trước đây. Do đa phần các em được ở lại học tập tại khu nội trú tại trường hoặc xin ở nhờ nhà bà con, dân bản.
Thỉnh thoảng, cứ đến chiều thứ bảy hàng tuần các em lại vượt rừng trở về nhà và đến chiều chủ nhật lại có mặt tại trường để tiếp tục học tập, ông Tinh cho biết thêm.
Chia tay Aduông 2 khi ánh nắng đã đứng bóng trên nóc Gươl, những em nhỏ đã tan ca học sáng hì hụi trở về làng. Dọc đường, những hố chôn cột điện lưới quốc gia vừa được xây dựng cùng những lời xì xầm bàn tán của người dân Aduông 2 về một ngày bản làng có điện, có đường để trẻ con học bài, đạp xe đi đến lớp càng khiến niềm vui của người dân như tăng gấp bội.

Hiểu Anh - Vương Hoàng