- Những biểu hiện, dấu hiệu lạ của quan chức và truyền thông nhà nước Trung Quốc đă bộc lộ điều này. Sở dĩ Trung Quốc hạ bệ vai tṛ của diễn đàn Shangri-La không phải v́ họ coi nhẹ, ngược lại họ rất quan tâm và lo sợ bởi v́ diễn đàn này sẽ trực tiếp đe dọa chiến lược độc chiếm biển Đông, tham vọng bá quyền của Bắc Kinh
Hôm nay, 1/6/2012 đối thoại an ninh chiến lược khu vực châu Á – Thái B́nh Dương Shangri-La lần thứ 11 chính thức khai mạc tại Singapore, kéo dài 3 ngày và quy tụ giới chức quân sự cao cấp, chuyên gia, học giả của 28 quốc gia.
Đối thoại Sangri-La 2012 lần này sẽ được bắt đầu bằng bài diễn văn của Tổng thống Cộng ḥa Indonesia Susilo Bambang Yudhoyono.
Trung Quốc t́m cách “hạ bệ” ảnh hưởng của đối thoại Shangri-La
Đối thoại an ninh chiến lược khu vực châu Á – Thái B́nh Dương là một cơ chế mở, không ràng buộc nhưng thực tế nó đóng vai tṛ quan trọng số 1 hiện nay trong lĩnh vực chiến lược an ninh, quân sự ở khu vực châu Á – Thái B́nh Dương.
Tại diễn đàn này, Mỹ và các bên liên quan tham vấn, trao đổi lẫn nhau xung quanh nhiều vấn đề mang tính chiến lược v́ vậy được khá nhiều quốc gia quan tâm.
Đối thoại Shangri-la 2011, Bộ trưởng Quốc pḥng Mỹ khi đó, ông Robert Gates đăng đàn đề cập quan điểm của Mỹ về vấn đề biển Đông khiến Trung Quốc khó chịu
Trung Quốc chính thức tham dự diễn đàn Shangri-la từ năm 2007. 4 năm liên tục, Bắc Kinh đều cử 1 Phó tổng tham mưu trưởng dẫn đầu đoàn quân sự Trung Quốc đến Singapore dự đối thoại, năm 2011 “đột ngột” nhảy lên cấp Bộ trưởng Quốc pḥng, ông Lương Quang Liệt dẫn đầu đoàn Trung Quốc dự đối thoại Shangri-la.
Tuy nhiên, khá bất ngờ, Shangri-la 2012 đă cận kề mà không có thông tin nào về đoàn Trung Quốc sẽ tham dự đối thoại lần này cho tới tận phút chót, trong cuộc họp báo ngày hôm qua 31/5, người phát ngôn bộ Quốc pḥng Trung Quốc, thượng tá Dương Vũ Quân cho hay, Bắc Kinh cử trung tướng Nhiệm Hải Tuyền, Phó giám đốc Học viện Khoa học quân sự Trung Quốc làm trưởng đoàn đi dự đối thoại Shangri-La.
Phát ngôn viên quân đội Trung Quốc, thượng tá Dương Vũ Quân
Có lẽ để tránh những đồn đoán của dư luận về sự giảm đột ngột cấp độ trưởng đoàn Trung Quốc dự đối thoại an ninh quan trọng này, Dương Vũ Quân nhấn mạnh, việc bố trí nhân sự như vậy là do “nhu cầu công việc”!?
Cùng ngày, người phát ngôn bộ Ngoại giao Trung Quốc, ông Lưu Vị Dân cũng lên tiếng phân bua về cái sự lạ lùng này:
“Sự vụ của châu Á – Thái B́nh Dương nên để các nước châu Á – Thái B́nh Dương xử lư, các bên đều nên nỗ lực bảo vệ và thúc đẩy ḥa b́nh, ổn định và phát triển tại khu vực này,
chớ nên khơi ra nghị tŕnh quân sự và an ninh nổi cộm”.
Người phát ngôn bộ Ngoại giao Trung Quốc Lưu Vị Dân muốn "nhắc nhở ai chớ khơi ra các nghị tŕnh quân sự và an ninh nổi cộm" tại Shangri-La, nhắc nhở đó nhằm mục đích ǵ?
Tại sao Trung Quốc lại có sự thay đổi 180 độ đối với một diễn đàn an ninh quan trọng như vậy tại khu vực châu Á – Thái B́nh Dương? Có thể thấy, biển Đông là một trong những nguyên nhân, và là nguyên nhân quan trọng nhất.
Và điều này một lần nữa cho thấy Bắc Kinh sợ, rất sợ quốc tế hóa vấn đề biển Đông, rất ngán Mỹ và các quốc gia khác can thiệp vào việc giải quyết tranh chấp theo tinh thần đàm phán ḥa b́nh, cơ chế đa phương trên cơ sở luật pháp và trọng tài quốc tế.
Đó không phải là một kết luận chủ quan ngẫu nhiên, bởi điều này đă được minh chứng cụ thể bằng những hành động cũng như tín hiệu, thông điệp mà Bắc Kinh gửi đi qua giới truyền thông thời gian vừa qua, nhất là sau khi xảy ra căng thẳng trên băi đá Scarborough giữa Trung Quốc với Philippines.
Nhiệm Hải Tuyền, trung tướng, Phó giám đốc học viện Khoa học quân sự Trung Quốc được cử làm trưởng đoàn đại diện Bắc Kinh dự Shangri-La 2012, Trung Quốc đột ngột giảm cấp độ trưởng đoàn từ Bộ trưởng Quốc pḥng sang một viên trung tướng cấp cục - vụ là một dấu hiệu lạ của Shangri-La năm nay
Sự kiện căng thẳng ấy bắt đầu từ ngày 10/4 th́ đến ngày 4/5 ông Lương Quang Liệt, Bộ trưởng Quốc pḥng Trung Quốc lên đường thăm Mỹ, một chuyến thăm của quan chức cao cấp nhất quân đội Trung Quốc tới Mỹ sau 9 năm trời, biển Đông và Scarborough được dư luận giới quan sát quốc tế cho rằng là một trong những nội dung quan trọng được ông đặt ra với người Mỹ.
Và mới đây thôi, cũng chính ông Lương Quang Liệt bất ngờ xuất hiện tại Campuchia trước và trong hội nghị Bộ trưởng Quốc pḥng ASEAN lần thứ 6 với quá nhiều dấu hiệu “lạ”.
Đầu tiên, ông đại diện cho Bắc Kinh kư hiệp định viện trợ quân sự cho Campuchia 19 triệu USD để xây dựng quân đội nước này.
Động thái được tờ QQ News nhận định là nhằm
“giảm căng thẳng trên biển Đông?!”. Dư luận không thể không đặt ra câu hỏi, Campuchia đâu có tranh chấp hay “gây hấn” ǵ với Trung Quốc trên biển Đông mà Trung Quốc tự nhiên lại “cho không” Campuchia 19 triệu USD để giảm căng thẳng?
Ông Lương Quang Liệt và người đồng cấp Campuchia, tướng Tea Banh kư hiệp định hợp tác, trong đó Bắc Kinh "cho không" Phnom Penh 19 triệu USD viện trợ quân sự
Hóa ra, năm nay là năm Campuchia đảm nhiệm vị trí Chủ tịch luân phiên ASEAN, có thể ít nhiều với khoản viện trợ ấy, Bắc Kinh muốn Campuchia bằng cách nào đó, làm thế nào đó để ASEAN không kết thành một khối và đứng ra đại diện 4 nước có tranh chấp trên biển Đông đàm phán với Trung Quốc mà để cho Bắc Kinh đàm phán tay đôi với từng nước, như thế dễ hơn.
Cũng trong chuyến công du trước thềm khai mạc Shangri-La đúng có 2 ngày này, Bộ trưởng Quốc pḥng Trung Quốc c̣n lên tiếng cáo buộc Philippines là “thủ phạm” gây căng thẳng trên băi Scarborough và “nghiêm khắc yêu cầu” Manila không được làm phức tạp thêm t́nh h́nh.
Ngoài ra, ông có 45 phút để trao đổi với các Bộ trưởng Quốc pḥng ASEAN về quan điểm đàm phán tay đôi giải quyết tranh chấp vấn đề biển Đông, dứt khoát không chấp nhận đàm phán đa phương, phản đối kịch liệt đưa tranh chấp ra trọng tài quốc tế cũng như để một bên thứ 3 khác tham dự, dù họ có tuyên bố ḿnh có lợi ích, thậm chí là lợi ích cốt lơi ở biển Đông.
QQ News đưa tin ông Lương Quang Liệt gặp Bộ trưởng Quốc pḥng Singapore với thông tin bôi đậm đầy ẩn ư làm đau đầu các nhà phân tích
Và thật bất ngờ, tờ QQ News lại một lần nữa khiến dư luận phải “choáng” khi đưa tin ngày 29/5, tại Phnom Penh, ông Lương Quang Liệt đă có cuộc gặp và làm việc với Bộ trưởng Quốc pḥng Singapore – nước chủ nhà đăng cai đối thoại Shangri-La.
Bài báo này chỉ nói hai ông gặp gỡ, thúc đẩy hợp tác chung chung mà không có thông tin cụ thể nào về lĩnh vực hợp tác. Không lẽ họ chỉ gặp, chào nhau và nói mấy câu?
Sẽ chẳng có ǵ đáng nói v́ việc hai quan chức gặp nhau là điều b́nh thường, nếu như QQ News không bôi đen, tô đậm thông tin: “
Trung Quốc sẽ trước sau như một ủng hộ vai tṛ mang tính xây dựng đặc biệt mà Singapore đă phát huy trong các sự vụ của khu vực cũng như quốc tế, đồng thời (Trung Quốc) cũng hy vọng phía Singapore ủng hộ Trung Quốc trong những vấn đề liên quan đến lợi ích to lớn của Trung Quốc”.
Một trong những cái gọi là “liên quan đến lợi ích to lớn của Trung Quốc” nóng hổi và nổi bật hiện nay đó chính là vấn đề biển Đông, mà chỉ 2 ngày sau đó có hẳn một cuộc đối thoại của lănh đạo quân đội 28 nước, họ sẽ bàn về an ninh biển Đông cũng như căng thẳng trên băi cạn Scarborough th́ ông Liệt lại không tham dự.
Mỹ muốn xây dựng một NATO ở châu Á – Thái B́nh Dương
Đối lập hoàn toàn với sự "hững hờ" (thực tế là đặc biệt quan tâm, nhưng quan tâm kiểu khác) bất ngờ của giới chức Trung Quốc đối với đối thoại Shangri-La, đến Singapore tham dự đối thoại năm nay ngoài Bộ trưởng Quốc pḥng Leon Panetta c̣n có sự tháp tùng của Chủ tịch hội đồng tham mưu trưởng liên quân Martin Dempsey và Tư lệnh Bộ chỉ huy Thái B́nh Dương Samuel Locklear.
Ngoài bộ ba được mệnh danh là "Big Three" – tạm dịch là “3 ông lớn”, phái đoàn Mỹ c̣n có sự góp mặt của hai Thượng nghị sĩ
John McCain và
Joe Lieberman.
Đối lập với Trung Quốc, phái đoàn Mỹ tham dự Shangri-La 2012 với đội ngũ hùng hậu nhất: Bộ trưởng Quốc pḥng Leon Panetta, Chủ tịch hội đồng tham mưu trưởng liên quân - tướng Martin Dempsey và thêm cả Tư lệnh Hạm đội 7 Samuel Locklear
Đội h́nh Mỹ tham dự Shangri-La 2012 được đánh giá là hùng hậu nhất từ trước đến nay, trong đó ông Leon Panetta và tướng Martin Dempsey trước đó, hôm 23/5 đă cùng Ngoại trưởng Hillary Clinton hối thúc các nhà lập pháp Mỹ thông qua việc Mỹ phê chuẩn Công ước biển Liên Hợp Quốc để họ có thể can thiệp sâu hơn vào những tranh chấp trên biển Đông, bảo vệ lợi ích của Mỹ trong bối cảnh Trung Quốc ngày càng lấn lướt, táo tợn hơn trên biển Đông.
Ngay như Thượng nghị sĩ John McCain cũng là người đặc biệt quan tâm đến vấn đề biển Đông, trước đó không lâu ông đă phải lên tiếng yêu cầu giới chức Hoa Kỳ chớ để “Trung Quốc muốn làm ǵ th́ làm” sau khi xảy ra căng thẳng giữa Trung Quốc với Philippines trên biển Đông.
Sớm hôm nay, 1/6/2012 trên website bộ Quốc pḥng Mỹ, tướng Martin Depsey, Chủ tịch hội đồng tham mưu trưởng Liên quân cũng đă bóng gió xa xôi về khả năng h́nh thành một tổ chức tương tự như NATO ở khu vực châu Á – Thái B́nh Dương và chuyến đi này Mỹ muốn biết ư các bên thế nào.
Một mặt ông nhấn mạnh sự quay trở lại khu vực Thái B́nh Dương không phải là thiết lập sự thống trị của Mỹ mà mục tiêu chính là cùng các đối tác trong khu vực duy tŕ, tăng cường môi trường hợp tác an ninh giữa các quốc gia châu Á – Thái B́nh Dương.
Chủ tịch hội đồng tham mưu liên quân, tướng Martin Dempsey muốn nghe tướng lĩnh, học giả 27 nước dự đối thoại Shangri-la nói về vấn đề biển Đông
Tướng Martin Dempsey nói ông muốn nghe những ǵ quan chức quốc pḥng của 27 nước khác có thể nói về tranh chấp chủ quyền biển Đông, băi đá Scarborough và đảo Senkaku biển Hoa Đông giữa Trung Quốc với các bên liên quan. Tuy nhiên tướng Martin Dempsey cũng nói rơ, Mỹ không đứng về bên nào trong các bên tranh chấp mà khuyến khích các bên giải quyết qua con đường ḥa b́nh.
"Tôi nghĩ đó là sức mạnh tuyệt vời của NATO", Dempsey nói, “một tổ chức an ninh tương tự như với NATO liên quan đến sự tham gia của nhiều quốc gia châu Á-Thái B́nh Dương có thể có giá trị, nhưng chỉ khi các quốc gia khác muốn nó. Chúng tôi sẽ phải xem cảm giác hài ḷng của các đối tác của chúng tôi và không chỉ cố gắng trong việc t́m một vài cách áp đặt trên họ".
Lần đầu tiên Mỹ nhắc tới lợi ích cốt lơi của ḿnh trên biển Đông được Ngoại trưởng Hillary Clinton đưa ra trong chuyến công du Hà Nội ngày 23/7/2010
Như vậy có thể thấy rơ ràng, trong khi Mỹ tiếp tục khẳng định sự hiện diện và vai tṛ của ḿnh tại biển Đông và châu Á – Thái B́nh Dương là nhằm “bảo vệ lợi ích, lợi ích cốt lơi” của Mỹ th́ Trung Quốc thực sự lo sợ vấn đề biển Đông bị quốc tế hóa, Mỹ và các bên liên quan sẽ tham dự tiến tŕnh giải quyết tranh chấp, hoặc chí ít sẽ có ảnh hưởng không nhỏ đến điều đó.
Những biểu hiện, dấu hiệu lạ của quan chức và truyền thông nhà nước Trung Quốc đă bộc lộ điều này. Sở dĩ Trung Quốc hạ bệ vai tṛ của diễn đàn Shangri-La không phải v́ họ coi nhẹ, ngược lại họ rất quan tâm và lo sợ bởi v́ diễn đàn này sẽ trực tiếp đe dọa chiến lược độc chiếm biển Đông, tham vọng bá quyền của Bắc Kinh mặc dù Trung Quốc thừa hiểu nó quan trọng như thế nào đối với khu vực cũng như các quốc gia láng giềng khác.
Thay vào đó, Trung Quốc đang gia tăng các hoạt động của các tổ chức khác mà Trung Quốc có thể can dự hoặc kiểm soát tốt hơn, ví như tổ chức hợp tác Thượng Hải, hợp tác Trung Á, ASEAN…sẽ được đề cập và phân tích kỹ hơn trong loạt bài sắp tới.
Những động thái nêu trên từ cả hai phía Trung Quốc và Mỹ cho thấy, Shangri-La và các diễn đàn quốc tế đa phương tại khu vực châu Á – Thái B́nh Dương là môi trường, là cơ hội rất tốt cho các bên tranh chấp lănh thổ với Trung Quốc đưa ra công luận những vấn đề Trung Quốc đang cố t́nh áp đặt luật chơi riêng nhằm thực hiện âm mưu bá chủ, độc chiếm.
Ngoại trưởng Mỹ, Bộ trưởng Quốc pḥng và Chủ tịch hội đồng tham mưu trưởng liên quân Mỹ đều hối thúc Thượng viện thông qua việc phê chuẩn Công ước biển Liên Hợp Quốc để Mỹ thuận lợi hơn khi can thiệp vào biển Đông, đầu tiên và trước hết là bảo vệ "lợi ích cốt lơi" của Mỹ.
Tuy nhiên, cũng phải nh́n nhận rất rơ một vấn đề, trong quan hệ quốc tế cố nhiên lợi ích quốc gia dân tộc là tối thượng, đối với bên nào cũng vậy th́ Mỹ, Nhật Bản hay một bên thứ 3 nào đó cũng không ngoại lệ. Mỹ, Nhật Bản quay trở lại biển Đông hoặc khẳng định sự hiện diện của ḿnh tại nơi đây, đầu tiên và trước hết là để bảo vệ lợi ích, thậm chí lợi ích cốt lơi của họ chứ không phải v́ một bên nào cả, dù cho có thể bên đó là đồng minh của họ.
Do đó, một điều rất quan trọng đặt ra cho các bên có tranh chấp và không có tranh chấp chủ quyền lănh thổ với Trung Quốc tại khu vực là
cần làm rơ lợi ích của Mỹ, Nhật Bản, Ấn Độ, Australia…trong khu vực là ǵ để cùng phối hợp với họ, tận dụng sự quan tâm chú ư cộng đồng quốc tế nhằm nâng cao vị thế của chính ḿnh trên bàn đàm phán, hạn chế tối đa sự lấn lướt, áp đặt luật chơi của Trung Quốc.
Bảo vệ chủ quyền lănh thổ mặc nhiên là một nhiệm vụ thiêng liêng không thể thoái thác, nhưng bảo vệ như thế nào cho hiệu quả là điều cần suy nghĩ, tính toán chắc chắn. Trong đó, độc lập tự chủ, tự lực tự cường, đoàn kết dân tộc, đi bằng đôi chân của chính ḿnh là yếu tố sức mạnh nội tại mang tính quyết định, đồng thời phải tận dụng tối đa sự ủng hộ cũng như xu thế, trào lưu của công luận quốc tế và các bên thứ 3 sẽ giúp các bên có tranh chấp chủ quyền tránh được những nguy cơ từ âm mưu, tham vọng của Trung Quốc.
theo gd
Biển Đông và những “dấu hiệu lạ” xung quanh đối thoại Shangri-La 2012
