26 tuổi, trải qua không ít sóng gió bởi những quyết định bồng bột trong quá khứ, Bùi Ngọc Huân (tổ 31 Giáp Nhị, Hoàng Mai, HN) từng nghĩ ḿnh là một người khốn khổ. Khi tham gia làm thiện nguyện, chứng kiến những mảnh đời thực sự bất hạnh, anh nhận ra ḿnh c̣n may mắn...
Trở về sau những chuyến trải nghiệm, salon tóc của anh xuất hiện một chiếc ḥm từ thiện. Đó là nơi mà những người khách tới cắt tóc có thể ủng hộ tiền để tặng phát quà cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn. Anh đang ấp ủ ư tưởng mở rộng mô h́nh salon tóc có ḥm từ thiện này trở thành mạng lưới quanh Hà Nội.
T́nh thương “nảy mầm” sau hành tŕnh thiện nguyện
Anh cho rằng việc làm của ḿnh rất nhỏ bé, chưa thấm vào đâu so với bao người khác dành cả đời làm thiện nguyện. Bùi Ngọc Huân không muốn "lên báo" v́ anh không muốn bất kỳ ai nghĩ rằng chuyện làm từ thiện rồi lên báo chia sẻ của ḿnh là việc quảng bá cho cửa hàng tóc mà anh làm chủ. Đến nay, khi đă có một công việc mới, không c̣n liên quan quá nhiều tới cửa hàng tóc có chiếc ḥm từ thiện, anh mới thoải mái giăi bày…
Sau khi kết thúc 3 năm học cao đẳng với tấm bằng khá, thay v́ đáp ứng niềm mong mỏi của gia đ́nh là liên thông lên đại học, anh Huân kiên quyết đi học cắt tóc. Mọi người hết động viên đến mắng mỏ nhưng anh vẫn khăng khăng bảo vệ hướng đi ḿnh đă chọn. Biết rằng không thể khuyên được cậu con trai ương bướng, bố mẹ anh đồng ư để anh đi học nghề. H́ hụi tập tành cắt tóc được một năm, anh lại thấy chẳng hề tha thiết với công việc này.
Anh bỏ nghề và bày tỏ với bố mẹ mong muốn được sang Nga với chú. Gia đ́nh một lần nữa chiều theo nguyện vọng của anh. Nhưng rồi cuộc sống lạc lơng nơi đất khách quê người khiến chàng trai Hà thành khó ḥa nhập và hoang mang. Anh trở về nước trong bộ dạng của một kẻ lông bông chưa t́m ra mục đích và phương hướng sống.
 |
| Chàng trai 26 tuổi này đang ôm ấp dự định cắt tóc làm từ thiện quanh Hà Nội. |
“Cháy” túi, nghề nghiệp bất ổn, chia tay với người yêu v́ tự bản thân cảm thấy sự nghèo của ḿnh không thể chăm lo hay mang lại hạnh phúc cho người ta, cuộc sống đối với chàng trai mới lớn lúc bấy giờ quá ư mờ mịt. Sau bao đêm trăn trở, suy nghĩ “một nghề th́ sống, đống nghề th́ chết”, anh hạ quyết tâm sẽ theo đuổi nghề tóc đến cùng.
Một lần t́nh cờ, anh được một người bạn tên Phong, là chủ một salon tóc rủ đi cắt tóc từ thiện cho bệnh nhân tâm thần ở Hà Nam. Trong đầu anh chợt lóe ra ư nghĩ: “Tâm thần th́ liệu có cắt được không nhỉ?”. Đem nỗi băn khoăn về kể với em gái, điều mà anh nhận được là lời khuyên: “Người tâm thần là những người đầu óc không b́nh thường. Anh cắt cho họ không khéo họ sẽ lao vào đánh đấm, cào cấu, giết anh đấy”.
“Thú thực là từ bé tới giờ tôi chưa tham gia chuyến t́nh nguyện hay từ thiện nào, tiếp xúc với những người tâm thần lại càng không nên nghe dọa vậy cũng sợ lắm”, anh thành thật nhớ lại. Một cách vội vàng, anh điện thoại cho người bạn vừa chèo kéo ḿnh để xin hủy kế hoạch. Thế nhưng sự thuyết phục quá chân thành của người bạn kia về ư nghĩa nhân văn của chuyến đi lại khiến anh lung lay. Ôm nỗi sợ hăi trong ḷng, anh lên đường theo sự chuyển bánh của đoàn xe thiện nguyện.
Anh kể: “Vừa đến cổng trại tâm thần, bệnh nhân từ trong ùa hết ra, gương mặt ánh mắt dữ tợn như muốn ăn tươi nuốt sống những người mới đến. Tôi sợ quá, đẩy người bạn lên phía trước c̣n ḿnh đứng nép đằng sau thủ thỉ: “Chắc em không cắt nữa đâu, em lên ô tô ngồi đây. Họ tâm thần không ổn định thế kia, ḿnh cắt tóc lại cầm toàn đồ sắc nhọn, nhỡ trong lúc ḿnh đang cắt, họ phản ứng rồi ḿnh tự vệ và làm tổn thương đến họ th́ sao?”.
Được sự động viên của người bạn và chứng kiến sự hăm hở của các thiện nguyện viên khác, sự lo sợ bay biến đi, anh Huân cảm thấy an ḷng và nhanh chóng bắt tay vào công việc.
Trong khi đang cắt tóc, anh được một bệnh nhân nam mượn kéo. Anh đă quên mất ḿnh đang cắt tóc cho người có tâm lư không b́nh thường nên theo đúng phản xạ tự nhiên, anh đưa luôn cây kéo cho người ấy. Có được cây kéo trong tay, anh này đứng phắt dậy, tụt quần ra và định cắt “của quư” với lư do “bỏ đi cho đỡ vướng víu”.
Mọi chuyện diễn ra quá bất ngờ không chỉ khiến anh Huân mà cả đội cắt tóc hôm đó sợ “xanh mắt”. May lúc đó có anh lái xe ở gần đấy, thấy cảnh tượng trên th́ quát lên: “Có muốn lấy vợ không? Nếu muốn lấy vợ th́ bỏ ngay cây kéo xuống”. Bệnh nhân nam ngờ nghệch đáp lại: “Cắt đi th́ không lấy vợ được à”. Anh lái xe chêm thêm: “Cắt đi rồi th́ không lấy vợ được nữa”. Nghe tới đây, bệnh nhân kia mới đồng ư trả kéo.
Sự vụ lần đó khiến anh Huân luôn phải tự dặn ḷng ḿnh trong những chuyến đi sau là cần tỉnh táo để biết ḿnh đang phục vụ cho khách ở salon hay những vị khách “đặc biệt”.
Chuyến đi thay đổi cuộc đời
Chuyến đi Hà Nam ấy khiến anh có trải nghiệm thêm về cuộc sống, rằng ḿnh vẫn c̣n may mắn khi sở hữu một cơ thể và tinh thần lành lặn. Thế nhưng bước ngoặt dẫn đến quyết định phải làm một điều ǵ đó riêng biệt, có ích cho xă hội từ chính công việc cắt tóc phải là chuyến đi thiện nguyện ở Quảng Trị.
Đó là lần đầu tiên anh phải cắt tóc liên tục từ sáng tới chiều, người đến người đi, hầu như thành viên trong đội tóc chẳng hề có phút giây ngơi nghỉ. 10 đầu ngón tay anh Huân sưng, đau và đều phải dán cao mới có thể cắt tiếp. Trời về tối, tất cả các thành viên trong đội cắt tóc đều đă thu dọn hết đồ đạc. Cắt xong mái tóc cho vị khách cuối cùng, bàn tay anh run bần bật, tưởng như không c̣n bất kỳ chút sức lực nào.
Trong khi đang xếp đồ để về nghỉ ngơi để sáng mai lại tiếp tục công việc th́ có hai mẹ con xuất hiện: “Chú cắt cho em nó cái tóc”. Anh ngại ngùng từ chối: “Em thực sự xin lỗi chị, giờ quả thực là em run hết tay chân rồi. Cháu nhà chị lại c̣n nhỏ, không ngồi im được nên với t́nh trạng này, em sợ là cắt không nổi. Có ǵ mai chị đưa cháu quay lại giúp em”. Chị này tiếp lời: “Thôi chú cố giúp cho cháu. Mẹ con cháu nhà xa, mai không biết có quay lại được không”.
“Lúc ấy tôi đă chép miệng nghĩ rằng chỉ là cắt tóc trẻ con thôi, dẫu không có những thợ tóc như tôi th́ bố mẹ chúng cũng hoàn toàn có thể tự cắt cho chúng. Với t́nh trạng tay sưng và run, cuối cùng tôi vẫn từ chối mẹ con chị ấy”, giọng trầm buồn anh nhớ lại.
Trường hợp cuối cùng khiến anh Huân vô cùng trăn trở và áy náy. Chia sẻ với đội trưởng đội cắt tóc, anh nhận được lời khuyên: “C̣n nhiều trường hợp lắm em ơi. Có mấy chục thợ tóc th́ làm sao phục vụ xuể gần 5.000 người”.
Buổi tối hôm ấy đi chơi, thấy các cửa hiệu cắt tóc treo biển cắt tóc nam người lớn chỉ 5.000 đồng/đầu c̣n trẻ con có 2.000 đồng/đầu, anh Huân thực sự giật ḿnh. Vào thời điểm đó, giá cắt tóc vỉa hè ở Hà Nội rẻ nhất cũng chừng 20.000 đồng/đầu.
Nghĩ lại trường hợp lúc chiều tối, ḷng anh nặng trĩu. Anh hiểu rằng người dân ở đây quá nghèo. Họ nghèo đến mức không có tiền để cắt tóc cho con với một mức giá quá rẻ mạt là 2.000 đồng. “Từng có thời điểm tiền hết, t́nh tan, tương lai mờ mịt, tôi nghĩ ḿnh bị cuộc sống dồn đến bước đường cùng, là người khốn cùng của xă hội nhưng khi chứng kiến những sự thật hi hữu đó tôi bỗng nhận ra ḿnh may mắn, hạnh phúc và “giàu có” đến mức nào. Và tôi nghĩ ḿnh cần làm một điều ǵ đó”, anh tâm sự.
Đoàn từ thiện anh tham gia có chương tŕnh thăm khám chữa bệnh cho đồng bào nghèo, phát quà cho các em nhỏ có hoàn cảnh khó khăn ở nhiều tỉnh thành trong cả nước. Kinh phí mua quà cho các em nhỏ đều do các thiện nguyện viên trẻ tự xin tài trợ và đóng góp, tổng cộng chừng 15 triệu đồng/chuyến từ thiện.
Mỗi lần tham gia làm từ thiện, nh́n thấy gương mặt rạng ngời của những em bé khi nhận quà, h́nh ảnh của một cậu bé Huân hiền lành ngày xưa bỗng ùa về theo ḍng kư ức.
Anh chia sẻ: “Ngày xưa, gia đ́nh tôi không có điều kiện. Bạn bè tôi Tết nhất được bố mẹ mua cho quần áo mới, ḿnh không được mua, dù không dám nói với bố mẹ nhưng bản thân cũng thấy ghen tỵ, buồn và tủi thân lắm. Tôi cũng rất thèm được như các bạn nên mỗi lần được bố mẹ mua cho món đồ mới là sung sướng vô cùng. Giờ nh́n thấy các em ấy, nụ cười trong sáng và rạng ngời ấy, tôi thấy mừng và xúc động”.
Trở về sau những chuyến đi, anh Huân trăn trở rất nhiều. Anh muốn thành lập ḥm từ thiện ở tiệm tóc mà ḿnh làm rồi dần dần gây quỹ.
Ḥm từ thiện lạ lùng nhất Thủ đô
Năm 2011, anh Huân cùng với chú mở một salon tóc ở khu vực Giáp Bát. Anh bàn với chú sẽ đặt một ḥm từ thiện ở đây để khách tới cắt tóc nếu thấy lưu tâm th́ sẽ ủng hộ. Trong đó, chủ yếu là tận dụng sự đông đảo của số thiện nguyện viên trẻ trong đoàn từ thiện để gây quỹ.
Anh tâm sự: “Các bạn t́nh nguyện viên trong đoàn sẽ là lượng khách tiềm năng. Thay v́ đi cắt tóc ở các chỗ khác với mức giá như vậy, họ có thể đến chỗ tôi cắt tóc và chi phí cho lần cắt sẽ ủng hộ vào ḥm từ thiện. Như vậy các bạn ấy vừa có tóc mới và vừa coi như làm từ thiện luôn”.
Theo tính toán của anh, hội thiện nguyện viên trẻ trong đoàn từ thiện rất đông, từ Nam ra Bắc chừng 800 người, riêng Hà Nội khoảng 200 – 300 người. Các bạn nữ có thể ít đi cắt tóc, khoảng 1 – 2 lần/năm song các bạn nam th́ phải cắt tóc thường xuyên, ít nhất là 2 tháng/lần. Nếu chỉ tính giá rẻ 30.000 đồng/người/lần cắt tóc th́ nhân lên với số người kia chắc chắn ḥm từ thiện sẽ có một khoản thu rất khá.
Để mức giá như cửa hàng anh đang áp dụng th́ sinh viên khi đến cắt sẽ thiệt tḥi bởi có thể ở những chỗ khác, các sinh viên chỉ mất khoảng 30.000 đồng/lần cắt. V́ thế anh quyết định, mọi người đi cắt ở các chỗ khác bao nhiêu th́ trả anh bấy nhiêu. Anh phục vụ với đúng tiêu chí của một salon tóc nhưng sẽ lấy giá như những chỗ mọi người hay làm. Mọi người hài ḷng th́ có thể cho thêm tiền ủng hộ vào ḥm.
Một cửa hàng tóc ở Thủ đô có đặt ḥm từ thiện ủng hộ trẻ em nghèo, chuyện lạ ấy đă khiến nhiều khách tới cắt tóc ṭ ṃ. Có người c̣n trêu anh: “Đây là quỹ thịt chó của chúng mày chứ ǵ?” thế nhưng khi biết đến mục đích và ư nghĩa của chiếc ḥm đó, họ lại hỏi thêm rất cặn kẽ và c̣n góp tiền ủng hộ quỹ.
Anh tâm niệm làm từ thiện th́ thái độ phục vụ của ḿnh phải tốt hơn là làm kiếm tiền. Khách đến cắt tóc cũng rất ưng với cung cách phục vụ của nhân viên salon.
Anh đă t́m gặp một số bạn bè để chia sẻ về ư tưởng của ḿnh và bày tỏ mong muốn bạn có thể giúp đỡ bằng cách đặt một chiếc ḥm từ thiện tương tự tại salon của họ...
Anh Huân đă không c̣n làm chung cho salon tóc của chú nữa nhưng chiếc ḥm vẫn được chú anh duy tŕ... Ngoài salon của một người bạn ở Lạc Long Quân, anh Huân đang kêu gọi thêm vài salon khác để nhân rộng mô h́nh cắt tóc từ thiện này. Anh hi vọng, trong thời gian tới, sẽ có một mạng lưới các cửa hàng cắt tóc quanh Hà Nội vừa kinh doanh vừa làm từ thiện...
Thanh Thu