Nghị sĩ thú vị nhất chính trường Mỹ

Nhà hoạt động chống thuế Grover Norquist gọi bà là "thống đốc tệ hại", người đã thúc đẩy các chính sách chống nhập cư để dân chúng tập trung vào một thứ khác thay vì kế hoạch tăng hàng tỷ đô tiền thuế của bà.

Thống đốc Arizona Jan Brewer (phải) tranh luận với Tổng thống Obama trên đường băng sân bay Phoenix-hồi tháng 1/2012.

Lãnh đạo phe đa số ở Thượng viện Harry Reid gọi bà là "kẻ cực đoan" và công kích Mitt Romney vì đã tán thành việc phê chuẩn bà.

Dù vậy, Jan Brewer, nghị sĩ bang Arizona, vẫn làm cho những sáng kiến lớn của bà được ban hành, thường là vượt qua sự phản đối chua cay của những người không đồng tình với bà ở cả cánh tả lẫn cánh hữu. Tuần này, cuộc bỏ phiếu mở rộng chương trình y tế Medicaid là chiến thắng mới nhất của bà.

Brewer đắc cử Bộ trưởng bang Arizona vào năm 2002 và đảm nhiệm ghế Thống đốc bang này vào tháng 1/2009 khi bà Janet Napolitano trở thành Bộ trưởng An ninh Nội địa.

Vào tháng 3 vừa qua, bà Jan đưa ra kế hoạch tăng thuế một điểm nhằm giải quyết lỗ hổng ngân sách khổng lồ của bang. Đề xuất này vi phạm cam kết không bao giờ bỏ phiếu tăng thuế của bà và nó cũng vấp phải sự phản đối mạnh mẽ của cơ quan lập pháp bang. Tháng 6/2009, Chủ tịch Hạ viện Kirk Adams nói rằng đó là một ý tưởng tồi và sẽ không được thông qua. "Cả hai đảng đều không ủng hộ kế hoạch của bà".

Tuy nhiên, sau vài lần bị phản đối, bà Jan vẫn thẳng tiến với kế hoạch của mình. Tháng 2/2010, đa phần nghị sĩ đảng Cộng hòa tại Hạ viện bang đã bỏ phiếu ủng hộ việc tăng thuế của bà. Adams là một trong số đó. Những người bỏ phiếu đã phê chuẩn kế hoạch đó với 65% phiếu ủng hộ.

Cho tới giờ, phe bảo thủ vẫn cảm thấy bị phản bội. Norquist cảnh báo bà Jan cũng như các nghị sĩ bang đã phối hợp với bà để tăng thuế về những hậu quả liên quan tới cử tri. Jan Brewer cũng phải đối mặt với một số đối thủ trong các cuộc bỏ phiếu và trong khi cuộc chiến về thuế đang diễn ra, bà đã thua họ. Tuy nhiên, sau đó tới Dự luật 1070 của Thượng viện bang Arizona.

Đó là dự luật gây tranh cãi của Arizona, vốn đòi hỏi những người không phải công dân Mỹ phải mang giấy tờ nhận diện có hiệu lực mọi lúc mọi nơi cũng như yêu cầu các nhân viên hành pháp phải kiểm tra thân phận nhập cư của những người mà họ tiếp xúc nếu nghi ngờ rằng đó là những người nhập cư trái phép.

Dự luật này vấp phải sự phản đối mạnh mẽ và phần nào bị Tòa án tối cao làm mất hiệu lực. Tuy nhiên, Jan Brewer ủng hộ nó mạnh mẽ và cuộc chiến của bà với phe đối lập đã khiến uy tín của bà tăng lên trong mắt những người theo đường lối bảo thủ. Tháng 6/2010, Brewer dẫn trước đối thủ chính trong cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Cộng hòa. Sau đó, bà giành chiến thắng trong tổng tuyển cử một cách dễ dàng.

Trong nhiệm kỳ thứ 2 của mình, bà Brewer lại có vướng mắc với phe bảo thủ một lần nữa. Khi cơ quan lập pháp bang thông qua cái gọi là "Dự luật ra đời", sẽ đòi hỏi ứng viên Tổng thống trình giấy chứng sinh hoặc các bằng chứng khác chứng tỏ tư cách công dân - khi đó một số người bảo thủ cho rằng Tổng thống Obama chào đời ở nước ngoài, nhưng bà Jan đã bác bỏ nó.

Brewer không để những người tin vào chủ nghĩa âm mưu từ bỏ vấn đề một cách dễ dàng. Thông điệp bác bỏ của bà là dự luật đó chả có ích gì với Arizona.

Sau đó, Jan Brewer là một trong số những thống đốc thuộc đảng Cộng hòa đầu tiên tuyên bố, vào tháng 1/2013 rằng, bà có ý định tham gia vào kế hoạch mở rộng Medicaid. Jan đã phát động một chiến dịch mở rộng Medicaid, tuyên bố rằng sẽ bỏ phiếu phủ quyết bất cứ ngân sách nào không mở rộng chương trình đó và sau đó, bà đã không thông qua bất cứ một dự luật nào cho tới khi kế hoạch Medicaid được thông qua. Jan thực hiện đung mọi thứ đe dọa, bác bỏ 5 dự luật không liên quan vào tháng 5.

Lại một lần nữa, Brewer chiến thắng. Hồi đầu tuần, một liên minh Cộng hòa và Dân chủ đã thông qua kế hoạch Medicaid.

Hoài Linh (Theo BI)