Sự xuất hiện của suối cá thứ ba này, cùng với hai suối cá thần khá nổi tiếng thuộc huyện Cẩm Thủy (Thanh Hóa) đă tạo nên những điểm du lịch “gây sốt” cho du khách.
Đó là suối cá nằm trên địa bàn thôn Chiềng Ban, xă Văn Nho, huyện Bá Thước (Thanh Hóa). Nhiều người cho rằng, suối cá Chiềng Ban đă từng được phát lộ đầu tiên, và xung quanh nó là rất nhiều câu chuyện bí ẩn và thú vị.
Tận mắt suối cá thiêng
Lời đồn về một suối cá c̣n thiêng hơn cả hai “suối cá thần” phát hiện ở huyện Cẩm Thủy đă thôi thúc chúng tôi vượt qua gần 200 km theo đường ṃn Hồ Chí Minh để tới xă Văn Nho, Bá Thước (Thanh Hóa).
Theo quốc lộ 217, qua UBND xă Văn Nho chừng 7 km, chúng tôi đă đến được với “khu cấm địa” của hang “cá thần”. Nói là khu cấm địa, bởi lẽ địa h́nh tại đây khá trắc trở, ngoài tuyến đường đă được bêtông hóa, th́ hầu hết các con đường đều chung cảnh lầy lội, trơ trọi.
 |
| Đông đảo du khách đến xem suối cá. |
Từ đường lớn đi vào hang cá chỉ cách chừng gần một cây số nhưng đường quá nhỏ hẹp nên chúng tôi phải gửi lại xe để cuốc bộ. Hang cá thần nằm dưới chân một ngọn núi đá vôi, bên trên, cây cối um tùm hoang sơ, tịch mịch. Bên dưới, một con suối ngầm chảy từ trong ḷng núi ra, được người dân xây đập ngăn lại lấy nước tưới tiêu cho đồng ruộng và đây cũng chính là suối cá của xă Văn Nho.
“Về đây (huyện Bá Thước) mà không t́m tới suối cá th́ tiếc lắm, nhất là với những người mong cầu may, v́ suối cá rất thiêng”, ông Hà Văn Tần, người dân tộc Mường, sống tại thôn Quyết Thắng (xă Thiết Ống, huyện Bá Thước) cho chúng tôi hay khi được hỏi đường về suối cá.
May mắn là trong chuyến đi hôm ấy, chúng tôi đă gặp ông Hà Văn Thân, người dân tộc Mường, sống tại thôn Chiềng Ban. Ông cũng chính là người được cử trông coi suối cá và ban thờ trên núi.
Thấy chúng tôi có vẻ băn khoăn, khi trông xuống ḍng nước, ông Thân như hiểu ư. “Các cậu muốn thấy cá, th́ phải làm thế này này”. Nói rồi, ông vỗ nhẹ hai bàn tay và rắc xuống mặt nước một ít bột, giống như cám ngô. Bất ngờ, một đàn cá lớn, lưng đen lao đến, vây kín mặt nước trước sự sững sờ của chúng tôi.
 |
| Toàn cảnh ngọn núi, dưới chân là suối cá thần. |
Từ trong hang, từng đàn cá lớn nhỏ cũng nối nhau bơi ra, trước những tiếng động nhẹ phát ra từ đôi bàn tay của ông lăo. Lấy làm lạ, chúng tôi ghé sát mặt nước và vỗ nhẹ, tức th́, đàn cá vây đến mỗi lúc một đông. Trong số đó, có không ít con cá với kích thước lớn, dễ chừng nặng đến chục cân. “Nhằm nḥ ǵ đâu, hôm rồi trời mưa, nước ngập tràn bờ, tôi c̣n bắt được một con cá mắc cạn nặng tới 12kg”, ông Thân nói thêm.
Theo ông Thân, đàn cá này đă có từ rất lâu, từ bé, ông đă được nghe ông nội và bố của ông kể là từ khi c̣n nhỏ đă thấy ở đây có cá nhiều như vậy... Ông Thân cho hay, b́nh thường th́ cá không hay ra khỏi hang như suối cá ở huyện Cẩm Thủy; cá ở đây chủ yếu là cá rộc, các loại khác cũng có nhưng ít hơn…
Theo ông Thân, nhiều người cho rằng, suối cá Văn Nho là suối cá thứ ba tại Thanh Hóa và mới được phát hiện, tuy nhiên, ông lại cho rằng, suối cá xă Văn Nho đă được phát hiện từ trước đó rất lâu, thậm chí là trước cả hai suối cá kia.
“Tiếc là không c̣n văn bản nào ghi lại về sự xuất hiện của suối cá này, chứ nếu không nó đă được ghi nhận từ lâu rồi”, ông Thân nói giọng tiếc nuối. Rồi, như để làm rơ hơn những ǵ vừa nói, ông Thân dẫn chúng tôi đến nhà ông Lục Văn Trút, người ở xă Thiết Kế, cựu chiến binh từng tham gia hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, biết khá rơ về suối cá.
Theo ông Trút, bản thân ông từng tận mắt chứng kiến ngọn nguồn của suối cá. “Đây là một con suối ngầm chảy qua núi, bắt đầu từ cây số 8 ở đường 217 về đến Chiềng Ban”, ông Trút cho biết.
Suối cá Chiềng Ban có thể được xuất hiện trước hai suối cá ở Cẩm Thủy, và c̣n vang tiếng sang một số nước trong khu vực. Phía sâu trong núi c̣n có một cái hang rộng khoảng 50 m2 với trần hang khá cao chính là nơi đàn cá tập trung với số lượng đông nhất. B́nh thường đàn cá ở trong đó hết, chỉ khi có người tới thả thức ăn xuống đập cá mới ra nhiều. “Muốn vào được hang phải lặn qua một cửa hang ngầm dài chừng 25 m, có gặp đàn cá, th́ cứ lẳng lặng mà bởi, đừng làm ǵ cả”, ông Trút nói thêm.
Trước thông tin cho rằng, một số cá ở suối giống với cá tại hai suối cá ở Cẩm Thủy, liệu các suối cá này có thông với nhau? Ông Trút cũng cho hay, hồi c̣n chiến đấu bảo vệ địa bàn, ông đă có quá tŕnh t́m hiểu khá rơ về địa h́nh khu vực. Theo đó, khả năng 3 suối cá thông với nhau là ít xảy ra. “Tuy nhiên, cũng không loại trừ do địa h́nh biến đổi theo thời gian nên các rănh, suối có sự thông nhau, muốn rơ được phải có cuộc khảo sát lại”, ông Trút cũng nói thêm.
Những chuyện ly kỳ về hang cá thiêng nhất xứ Thanh
Trở lại với hành tŕnh t́m về suối cá, sau khi rảo một ṿng quanh khu vực suối, chúng tôi đă men theo một đường dẫn lên lưng chừng núi. Thấy lạ v́ trên núi không có người, song lại có chiếc am thờ với tượng ngựa gỗ mà hương khói vẫn thoang thoảng, chúng tôi được ông Thân lư giải rằng, chiếc am thờ chính là minh chứng cho tính thiêng tại suối cá.
Theo ông Thân, khi thực dân Pháp đô hộ và đóng quân gần suối cá, không biết v́ lư do ǵ mà họ lại không đánh bắt cá ở suối cá này, ngược lại c̣n lập bàn thờ trong một hang động nằm phía trên suối cá khoảng 10 m để thờ chúng.
Thời gian này, trong vùng có hai ông là Hà Văn Nho và Hà Công Bộ là thủ lĩnh trong phong trào Cần Vương, hai người này lănh đạo quân dân địa phương chống lại thực dân Pháp và bị Pháp bắt, bị chém đầu tại động thờ “cá thần”.
Sau khi cách mạng thành công, người dân cũng không phá đền và lấy nơi đây làm nơi thờ tự hai thủ lĩnh địa phương từng bị giặc Pháp giết hại, cùng với thần cá. Hằng ngày người dân thay phiên nhau mang thức ăn ra suối cho cá. C̣n theo Chủ tịch UBND xă Văn Nho Phạm Minh Xuân, tên gọi xă Văn Nho hiện nay chính là được lấy từ tên của một trong hai thủ lĩnh địa phương đă ngă xuống.
Theo một số cụ cao niên tại xă Văn Nho, nơi đây c̣n lưu truyền một truyền thuyết khá nổi tiếng. Đó là truyền thuyết về con thuồng luồng lấy cô gái dệt vải làm vợ, dù câu chuyện mang sắc thái truyền thuyết, song theo ông Thân, người dân trong, ngoài vùng đều rất tôn sùng.
Vào mùa mưa, có những năm nước lụt tràn ngập lên cả mặt đập nhưng lạ là đàn cá vẫn không hề ra khỏi đập. Xung quanh suối cá hiện vẫn c̣n nhiều câu chuyện khó lư giải, đan xen vào đó là những câu chuyện lịch sử có thực.
“Việc bắt cá ở đây cũng từng xảy ra những chuyện không hay. Đă có trường hợp, có người bắt cá ở đây mang về ăn th́ gặp chuyện chẳng lành. Có trường hợp th́ bị điên, có trường hợp th́ mất mạng, đây là những trùng hợp lạ lùng không rơ ràng, tạo nên sự linh thiêng, kỳ bí…”, ông Thân nói với vẻ mặt nghiêm nghị.
Trước kia, khi c̣n thời Pháp thuộc, có tên chánh tổng tham lam, do ăn cá ở hang này sau đó bị chết thảm. Khoảng năm 1982, có người tên Tháp từ Cẩm Thủy lên, khi ngang qua suối cá đă đánh ḿn để bắt cá ở đây về ăn th́ bị sét đánh… Từ đó, nhiều người dân thấy vậy càng tỏ ra kính trọng thần cá. Tuy nhiên, vẫn c̣n những trường hợp người dân do sơ ư hay không biết chuyện, nên vẫn đánh bắt cá tại suối. Kết quả là phải đón nhận những kết cục không hay.
Ông Thân bảo, những lời đồn có thể vô căn cứ, song chính nó đă giúp cho việc ǵn giữ được đàn cá, tạo nên sức hút của suối cá Chiềng Ban, tạo nên được một điểm du lịch hoang sơ, lư tưởng cho tương lai.
Chủ tịch UBND xă Văn Nho Phạm Minh Xuân khẳng định, xă đang thực hiện khảo sát và sẽ sớm có văn bản đề nghị cơ quan chức năng xây dựng “suối cá thần” Chiềng Ban là một điểm đến du lịch của vùng.
Theo Lao Động
Phát hiện thú vị về suối cá thần thứ 3 thiêng nhất xứ Thanh
