Lo phá Nga, kinh tế Mỹ năm 2015 cũng lắm vấn đề

[Romano]

Sự thực là kinh tế Mỹ đã có một cú bứt phá ngoạn mục chỉ ít ngày trước khi bước sang năm mới 2015. Tốc độ tăng trưởng hai quý cuối năm của Mỹ được cho là lớn nhất trong suốt 11 năm qua, đồng USD mạnh lên, thị trường chứng khoán Mỹ tăng mạnh mẽ, đó là những biểu hiện không thể phủ nhận của sự hồi phục mạnh của nền kinh tế Mỹ.Một lần nữa Mỹ lại chứng tỏ vai trò quan trọng của nền kinh tế số một thế giới khi chỉ riêng sự hồi phục của nó thôi cũng đủ để đem lại hy vọng cho năm 2015. Thế giới vui mừng và hy vọng, người dân Mỹ cũng vui mừng và hy vọng, nhưng giới chuyên gia và phân tích kinh tế thì chưa chắc.


Nhưng sự tăng trưởng mạnh của kinh tế Mỹ giai đoạn cuối năm 2014 không có nghĩa là Mỹ sẽ đạt được điều tương tự trong năm 2015. Thông thường, khi một nền kinh tế vượt qua được khó khăn và hồi phục thì quãng đường trước mắt luôn rất tươi sáng, khi mà những hậu quả tiêu cực chưa đủ thời gian tích lũy và nền kinh tế không gặp trở ngại có thể thẳng tiến.
Nhưng có vẻ như quy luật đó không hoàn toàn đúng với nền kinh tế Mỹ ở thời điểm hiện tại. Thế giới, và bản thân người Mỹ vẫn nghĩ rằng đây là khoảng thời gian mà kinh tế Mỹ cần hồi phục, nhưng thực tế còn lớn hơn thế, người Mỹ đang phải sửa sai cho một quãng đường mà họ đã chọn sai trong một khoảng thời gian tương đối dài.


Cuộc khủng hoảng tài chính diễn ra ở Mỹ năm 2007 được cho là nguyên nhân chủ đạo gây ra cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới năm 2008, diễn ra do việc lý thuyết kinh tế tân cổ điển chiếm ưu thế mạnh trong nền kinh tế Mỹ.
Người Mỹ trong suốt những năm trước khi diễn ra cuộc khủng hoảng tài chính 2007 đã dồn quá nhiều năng lực tài chính vào thị trường tiền tệ và các lĩnh vực kiếm lời nhanh chóng như bất động sản, mà bỏ qua những trụ cột đã giúp Mỹ độc chiếm ngôi vị nền kinh tế số một trong suốt nhiều năm, là khoa học và công nghệ.


Do đó, vấn đề của nước Mỹ ở thời điểm hiện tại không chỉ là hồi phục lại nền kinh tế, mà còn là phục hồi lại công thức tăng trưởng bền vững trước đây thay vì sự quá độ của thị trường tài chính đã gây ra cuộc khủng hoảng năm 2007.
Nhưng có vẻ như chính người Mỹ cũng không nhận thức được tình hình, cả nước Mỹ và một phần lớn thế giới đã hân hoan khi thấy chứng khoán Mỹ tăng đến 50% chỉ trong hai năm vừa qua. Thị trường chứng khoán tăng mạnh là biểu hiện tốt của một nền kinh tế hồi phục, nhưng khi nó tăng quá nhanh thì đó lại là một biểu hiện cần phải dè chừng.


Các dự đoán thận trọng, vì thế đã được một số chuyên gia đặt ra ngay khi nước Mỹ và cả thế giới đang phấn khích vì sự hồi phục mạnh của nền kinh tế số một thế giới. Cục dự trữ liên bang FED được cho là đang chuẩn bị cho một đợt tăng lãi suất đầu tiên trong vòng một thập kỷ để đưa nền kinh tế về trạng thái ổn định.
Động thái tăng lãi suất này được xem là sẽ kìm hãm cơn phấn khích đang gia tăng trên thị trường chứng khoán. Giới phân tích cho rằng nền kinh tế Mỹ sẽ nhanh chóng quay trở lại mặt đất sau khi FED tăng lãi suất, các doanh nghiệp và người dân sẽ khó vay tiền hơn, thị trường chứng khoán cũng sẽ nhanh chóng quay trở lại mức tăng trưởng thực của nó.


Trên thực tế, sức mạnh thực của nền kinh tế của Mỹ liên quan chặt chẽ với tình trạng của nền kinh tế thế giới. Một khi kinh tế thế giới vẫn chưa hồi phục thì kinh tế Mỹ cũng vẫn chưa thể đạt được tầm vóc lớn nhất của mình. Ở thời điểm hiện tại, mức hồi phục và tăng trưởng của kinh tế Mỹ vẫn được các chuyên gia đánh giá là phụ thuộc vào thị trường trong nước, với mức độ chi tiêu của các hộ gia đình Mỹ.
Và khi mà thu nhập gia đình ở Mỹ vẫn chưa có nhiều cải thiện thì sự hồi phục của kinh tế Mỹ sẽ nhanh chóng bị hạn chế khi đạt tới giới hạn chi tiêu gia đình. Đây cũng được xem là một trong những nguyên nhân quan trọng thúc đẩy Quốc hội Mỹ xem xét dỡ bỏ lệnh cấm xuất khẩu dầu thô bên cạnh nguyên nhân hỗ trợ các doanh nghiệp nước này trong cuộc chiến giá dầu với OPEC.
tm