Tổng thống Ukraina : Sẽ không để mất thước đất nào cho phe ly khai

[Romano]

Hôm Chủ nhật – 18 tháng 1 năm 2015, Tổng thống Ukraina tuyên bố tái khẳng quyền kiểm soát nhiều khu vực thuộc Đông phần nước này. Trong khi đó, quân lực Ukraina tung ra đòn phản công phiến quân ly khai và kiểm soát hầu như toàn bộ phi trường Donetsk.Chính quyền địa phương trung thành với chính phủ cho biết hai em nhỏ 7 và 16 tuổi đã thiệt mạng khi một quả đạn pháo rơi trúng nhà của họ tại thị trấn Vuhlehirsk – địa điểm cách Donetsk 75 km về hướng Đông Bắc. Tại Tây ngạn thành phố Donetsk, thị trấn Horlivka có hai người thiệt mạng và 16 người khác bị thương tích do một cuộc tấn công bằng hỏa tiễn, theo tuyên bố của thư ký hội đồng thành phố Oleg Gurbanov.

Cùng ngày, trước hàng ngàn người tập trung tại thủ đô Kiev, Tổng thống tuyên bố “Ukraina sẽ không từ bỏ một thước đất nào cho phe ly khai được Nga hậu thuẫn“. Ông cùng hàng trăm người đã giơ tay và hô khẩu hiệu “Je suis Volnovaha”, để cầu nguyện cho 13 người bị thiệt mạng khi chiếc xe khách chở họ bị trúng mảnh hỏa tiễn tại một trạm kiểm soát quân sự gần thị trấn Volnovaha. Đây là thông điệp giống như lời cầu nguyện tại Paris sau vụ khủng bố Charlie Hebdo. Sau khi sự việc xảy ra, chính phủ Kiev đã cáo buộc phe ly khai thực hiện hành động này nhưng đối phương phủ nhận mọi cáo buộc. Nhóm thanh sát viên thuộc Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE) cho hay, vào buổi tối hôm thứ Sáu trái hỏa tiễn đã được bắn đi từ “hướng Bắc – Đông Bắc”. Ukraina nói rằng, theo đánh giá thì khu vực này nằm trong tầm kiểm soát của phe ly khai. Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao Nga khẳng định báo cáo của OSCE làm suy yếu những cáo buộc của Kiev nhưng không đưa ra lời giải thích nào.Được biết, phiến quân ly khai đã thành công trong việc đánh chiếm phi trường Donetsk hơn một tuần trước, họ đã kiểm soát phần lớn khu vực này, nơi mà các binh sĩ Ukraina đã hứng chịu những cuộc tập kích và dội hỏa tiễn trong nhiều tháng nay. Cả hai bên đều có tổn thất lớn về nhân mạng. Lực lượng ly khai tuyên bố đã đẩy lùi bước tiến của quân lực Ukraina từ cây cầu dẫn từ phi trường vào trung tâm thành phố. Trong khi đó, Mỹ cáo buộc quân ly khai lấn chiếm lãnh thổ ngoài tuyến ranh giới đã thống nhất trong thỏa thuận ngưng chiến hồi tháng 9 ; còn Nga ngày càng bộc lộ rõ chiến lực hỗ trợ phe ly khai bằng tuyên bố “Ukraina đã làm suy yếu thỏa thuận ngừng bắn đạt được tại Minsk“.

Trong một tuyên bố mạnh mẽ hôm Chủ nhật, Bộ Ngoại giao Nga kêu gọi ngưng chiến khẩn cấp. Theo cơ quan này, hồi tuần trước Tổng thống Nga Vladimir Putin đã gửi cho Tổng thống Ukraina Petro Poroshenko một bức điện nêu ra sự cần thiết phải tôn trọng lệnh ngưng chiến và phải triệt thoái các lực lượng pháo binh hạng nặng ra khỏi khu vực giao tranh. Phía Nga cho hay, họ đã “sẵn sàng sử dụng ảnh hưởng của mình đối với phe ly khai để thuyết phục họ chấp nhận giải pháp này, nhưng thay vào đó, quân lực Ukraina lại bắn phá Donetsk“.

Cùng với bức điện của ông Putin gửi cho ông Poroshenko với những đề nghị “hòa hoãn” thì quân ly khai đã tấn công lực lượng vũ trang Ukraina liên tục trong mấy ngày qua. Cuộc giao tranh vừa qua được đánh giá là ác liệt nhất kể từ thời điểm bùng nổ nội chiến vào tháng Tư. Phiến quân ly khai với sự yểm trợ của Nga đã đánh chiếm được nhiều khu vực tại phi trường Donetsk ; họ đã ra tối hậu thư, còn phương tiện truyền thông của Nga cũng đưa tin phi trường đã nằm dưới sự kiểm soát của quân ly khai. Tuy nhiên, sau khi quân lực Ukraina phản công cùng với tuyên bố cứng rắn từ Tổng thống Petro Poroshenko là “phải thẳng tay đối với bọn khủng bố“, quân lực Ukraina đã đánh bật phiến quân ly khai khỏi những khu vực vừa chiếm. Trong ngày Chủ nhật, ông Poroshenko tiếp tục những tuyên bố mạnh mẽ trong việc bảo vệ lãnh thổ.


Tại sao Tổng thống Ukraina tỏ ra cứng rắn ?

Năm 2008, Gruzia trước đây cũng tương tự Ukraina hiện nay, họ quyết định phải tấn công Nam Ossetia và Abkhazia vì cũng hiểu rằng họ không thể kiến thiết một quốc gia luôn tiềm ẩn nguy cơ xung đột. Trong cuộc chiến ngắn với quân lực hùng mạnh nhất nhì thế giới, Gruzia đã chuốc lấy thất bại. Tuy nhiên, sau khi cuộc chiến kết thúc với sự trung gian hòa giải của Pháp, giới tuyến được phân chia lại cùng với sự bình ổn dài lâu, người Gruzia bắt tay vào kiến thiết quốc gia theo mô hình Tây Âu. Chỉ trong 6 năm, từ một xứ sở nghèo đói luôn bị lân bang khổng lồ đe dọa, mặc dù gặp một số khó khăn ngắn hạn do Nga cấm vận kinh tế, nhưng Gruzia đã vươn lên thành một quốc gia có mức thu nhập trung bình trên thế giới.Xã hội trở nên dân chủ hơn và chính phủ thì ngày càng minh bạch.

Trở lại vấn đề Ukraina, chưa bao giờ quốc gia này lâm nguy như trong thời điểm một năm trở lại đây. gười dân Ukraina đã từng hy vọng vào lệnh ngưng chiến được ký kết tại Minsk, nhưng với bản chất của chủ nghĩa bành trướng – mỗi lần lui là nó lại lấn tới, liên tục các hành vi xâm phạm lệnh ngưng chiến xảy ra, tổ chức OSCE đa phần cáo buộc phe ly khai là thủ phạm. Một binh sĩ Ukraina thổ lộ rằng “ngón tay của chúng tôi bị trói chặt bởi lệnh ngưng chiến”. Thực tế diễn ra đúng như vậy, bởi gần một tuần nay phe ly khai được sự yểm trợ của quân lực Nga và lính đánh thuê đã tấn công phi trường Donetsk.

Chính phủ Ukraina hiểu rằng, sẽ không bao giờ có hòa bình và sẽ không bao giờ kiến thiết – phát triển được quốc gia nếu đi theo con đường hòa bình đơn phương. Nền kinh tế đáng báo động với lượng tiền dự trữ vơi đi mỗi ngày, sức mua giảm khiến nền công nghiệp trượt dốc, thu nhập của người dân giảm, nền kinh tế khủng hoảng và có nguy cơ phá sản hoàn toàn. Sẽ không có bất kỳ doanh nghiệp ngoại quốc nào dám đầu tư vào Ukraina khi tiếng súng chưa dứt. Sẽ không bao giờ có hòa bình khi hàng ngày người dânUkraina phải đổ máu. Điều mà người Ukraina cần lúc này không phải những chiến côngmà là một giới tuyến ổn định và hiệp thương hòa bình vĩnh viễn. Nhưng điều quan trọng nhất đối với Ukraina cũng như thế giới, đừng bao giờ dựa vào thứ “hòa bình” đến từ lời nói của ông Putin.
tm