Mỹ tuyên bố: Dù Trung Quốc có xây đảo trên biển Đông cũng không có chủ quyền ở Trường Sa

[therealrtz]

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Jeff Rathke nêu rõ quan điểm của Mỹ là hành vi xây đảo nhân tạo trái phép của Trung Quốc làm leo thang căng thẳng trên biển Đông và sẽ không giúp Bắc Kinh đòi “chủ quyền” ở quần đảo Trường Sa của Việt Nam. Ông khẳng định: “Washington kêu gọi Bắc Kinh sử dụng năng lực quốc phòng theo cách phù hợp với việc đảm bảo hòa bình và ổn định ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương”.


Đường băng đang được Trung Quốc gấp rút xây dựng trên đá Chữ Thập. Ảnh: IHS Janes

Ông cho biết Mỹ sẽ theo dõi chặt chẽ mọi diễn biến trên biển Đông. “Chúng tôi cũng tiếp tục kêu gọi Trung Quốc thể hiện sự minh bạch hơn về khả năng cũng như các ý định của mình”, ông nói.

Ông Rathke tuyên bố, Mỹ có quan điểm khác Trung Quốc và cho rằng việc Bắc Kinh nỗ lực xây đảo nhân tạo ở biển Đông “góp phần làm căng thẳng gia tăng” và các nước khác trong khu vực đều chia sẻ quan điểm trên. Người phát ngôn Nhà Trắng Josh Earnest cho biết, Tổng thống Mỹ Barack Obama coi an ninh biển Đông là vấn đề tối quan trọng đối với an ninh quốc gia Mỹ cũng như nền kinh tế toàn cầu. Mỹ quyết tâm hợp tác với các nước khu vực để đảm bảo tự do thương mại trên biển Đông.

Theo Lầu Năm Góc, Trung Quốc đang phát triển các tên lửa được thiết kế nhằm “đẩy các lực lượng thù địch, kể cả Mỹ, ra xa hơn các cuộc xung đột khu vực tiềm tàng”. Quân đội Trung Quốc tập trung vào việc sẵn sàng cho một cuộc xung đột tại eo biển Đài Loan, song cũng chuẩn bị cho “các sự cố bất ngờ” tại biển Hoa Đông và biển Đông.

Báo Mỹ New York Times dẫn lời giáo sư Bernard Cole thuộc Đại học Quân sự Mỹ nói rằng, việc Trung Quốc động thổ xây hải đăng ở đá Châu Viên và đá Chữ Thập thuộc Trường Sa, đổ lỗi cho các nước khác gây hấn cho thấy Bắc Kinh quyết chiếm biển Đông. Washington Post dẫn lời chuyên gia Patrick Cronin của Trung tâm Chiến lược Mỹ đánh giá sách trắng quốc phòng Trung Quốc là “kế hoạch bá quyền khu vực”.

Ông Cronin kêu gọi Mỹ phản ứng mạnh mẽ trước ý đồ của Trung Quốc bằng cách tăng cường hợp tác quân sự với Nhật và Úc, đồng thời đẩy mạnh hỗ trợ các nước Đông Nam Á như Philippines. Theo ông Cronin, phản ứng hiệu quả nhất đối với những tuyên bố của Trung Quốc là tiếp tục điều tàu chiến và máy bay Mỹ tới tuần tra trên biển Đông, gần các đảo nhân tạo Trung Quốc xây trái phép.

Mỹ quyết ngăn chặn

Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Randy Forbes, Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Hải quân và Phát triển Lực lượng, Chủ tịch Tiểu ban Thượng viện Mỹ về Trung Quốc, nhấn mạnh, Mỹ phải làm rõ thông qua những tuyên bố và hành động thực tế rằng việc sử dụng vũ lực và cưỡng đoạt chủ quyền sẽ bị lên án và kiên quyết ngăn chặn. Tổng thống Mỹ cần xuất hiện để xác nhận mức độ nghiêm trọng của tình hình và Bộ Quốc phòng phải xem xét lựa chọn các giải pháp quân sự như là một phần của quan điểm đối ngoại. Nhưng các nhà hoạch định chiến lược cần nghiên cứu cẩn thận, sao cho khi sử dụng giải pháp quân sự ngăn chặn các hoạt động của Trung Quốc sẽ không dẫn đến leo thang căng thẳng.

Theo ông Forbes, Mỹ nên thể hiện một cách rõ ràng, kiên định quan điểm của mình về tự do hàng hải, giải quyết hòa bình đa phương các tranh chấp bằng cách duy trì sự hiện diện hải quân thường trực trong khu vực, đưa chiến hạm, máy bay của Mỹ đi qua vùng nước và không phận quốc tế mà Bắc Kinh tuyên bố một cách phi pháp là của họ. Không hành động như vậy, mặc nhiên sẽ là tín hiệu cho rằng người Mỹ đã thừa nhận đảo nhân tạo là lãnh thổ của Trung Quốc.

Theo nhiều chuyên gia Mỹ, nước này cần hỗ trợ và ủng hộ ASEAN phát triển một mặt trận thống nhất về vấn đề biển Đông, chỉ để nhấn mạnh rằng những tranh chấp trên biển phải được giải quyết phù hợp luật pháp quốc tế. Tất cả các bên liên quan và không liên quan chứng minh cho Trung Quốc thấy, hành vi cưỡng chế của họ sẽ bị đáp trả bằng những phản ứng kiên quyết và mạnh mẽ. Mỹ phải chứng minh với bạn bè và đồng minh rằng, Mỹ cam kết duy trì sự cân bằng lực lượng ở châu Á, không cho phép Trung Quốc áp đặt quyền thống trị khu vực hoặc đơn phương đạt được mục tiêu của mình bằng đe dọa sức mạnh và cưỡng chế chủ quyền.

therealrtz © VietBF