Không chỉ VN mà nhiều nước cũng đang lên tiếng cũng như hành động về vấn đề biển Đông. Hiện VN mới chỉ nói mà chưa làm ǵ. VN có thể sẽ 'chưa cần vội' Trung Quốc về chủ quyền biển đảo, sau khi Philippines 'đă thắng kiện' trong vụ việc Ṭa Trọng tài thường Trực quốc tế ở The Hague mới đây bác bỏ tuyên bố chủ quyền theo bản đồ đường chín đoạn của Bắc Kinh, theo một nhà nghiên cứu chiến lược ngoại giao từ Hà Nội.
Trong khi đó, theo một Đại biểu Quốc hội Việt Nam, việc ngư dân Việt Nam phản đối Trung Quốc 'dùng vũ lực' với các ngư dân người Việt đánh bắt trên vùng biển, ngư trường truyền thống thuộc chủ quyền của Việt Nam là 'có căn cứ'.
Trước hết, b́nh luận với BBC hôm 13/7/2016 về phán quyết mới ra của Ṭa thường trực PCA tại Hà Lan trong vụ Philippines kiện Trung Quốc về chủ quyền ở Biển Đông, Tiến sỹ Nguyễn Ngọc Trường, Chủ tịch Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Phát triển Quan hệ quốc tế (CSSD), nói:
"Tôi thấy phán quyết của Ṭa án ở The Hague không nhằm giải quyết vấn đề Biển Đông, nhưng nó tạo ra cơ sở pháp lư để thúc đẩy giải quyết vấn đề này. Tôi nghĩ phán quyết của Ṭa án thuận lợi cho Philippines và nó bất lợi cho Trung Quốc."
Khi được hỏi Việt Nam sẽ có động thái ǵ cụ thể sau khi Ṭa án ở The Hague đă bác bỏ tuyên bố đường chín đoạn của Trung Quốc ở Biển Đông, nhà nghiên cứu nói:
"Việt Nam sẽ thuận theo t́nh h́nh, c̣n tất nhiên cái này là một sự phát triển của các phán quyết của Ṭa án (quốc tế), nó là một sự phát triển rất quan trọng. Việt Nam tiếp tục theo dơi và phối hợp với các bên liên quan để làm thế nào giải quyết vấn đề Biển Đông được thuận lư, thuận t́nh, nhưng cái này không phải một hai chuyện mà giải quyết được..."
Và nhà nghiên cứu chiến lược ngoại giao nói thêm: "Việt Nam cũng không vội vă ǵ, tôi nghĩ là cứ thuận theo thời thế và cũng phối hợp với các bên hữu quan để thúc đẩy vấn đề giải quyết Biển Đông theo những phương thức ḥa b́nh và phù hợp với lợi ích của Việt Nam."
Trước câu hỏi liệu nhà nước và chính quyền Việt Nam có sẽ 'kiện Trung Quốc' hay không, để thu hồi chủ quyền với quần đảo Hoàng Sa và với Gạc Ma, cùng một số đảo, đá và bộ phận khác thuộc quần đảo Trường Sa, nay do Trung Quốc nắm chủ quyền, ông Nguyễn Ngọc Trường đáp:
"Việt Nam chủ trương tiếp tục cuộc đấu tranh để bảo vệ chủ quyền của ḿnh tại Hoàng Sa, c̣n có sử dụng pháp lư quốc tế để kiện hay không th́ luôn luôn là một vấn đề đặt ra, nhưng theo tôi trước mắt sẽ có ít có cơ sở để nói Việt Nam sẽ thực hiện một vụ kiện như vậy...
"Trường Sa th́ Việt Nam đă ủng hộ vụ kiện và những phán quyết của Ṭa án vừa rồi, th́ c̣n đưa ra một vụ kiện ǵ nữa," nhà nghiên cứu nói với BBC.
'Ngư dân có căn cứ'
Cũng hôm thứ Tư, ông Lê Như Tiến, Đại biểu Quốc hội Việt Nam, thuộc đoàn đại biểu tỉnh Quảng Trị, b́nh luận với BBC về kết quả phiên ṭa ở The Hague mà Philippines được cho là đă thắng kiện, ông nói:
"Tất cả các nước, dù nước lớn hay nước nhỏ, đều phải tuân theo phán quyết đó và chúng tôi thấy rằng nếu đă trọng tài quốc tế, hoặc là một tổ chức quốc tế nào đó người ta đó có ư kiến hoặc có lên tiếng về vấn đề đó.
"Tất cả các nước phải tuân theo v́ nó cũng chính là xuất phát từ việc tôn trọng phán quyết quốc tế và chúng ta sống trong một xă hội tuân theo pháp luật và đặc biệt là các luật pháp quốc tế, luật biển và các luật khác, th́ tôi nghĩ bất kỳ nước nào cũng nên tôn trọng."
Khi được hỏi liệu Quốc hội Việt Nam có ủng hộ hay không nếu các ngư dân Việt Nam 'kiện Trung Quốc' về việc ngư trường truyền thống của họ bị ảnh hưởng, họ bị tàu Trung Quốc 'tấn công, đánh đắm, bắt giữ', trong khi, tài nguyên thiên nhiển trên vùng Biển mà họ làm ăn, đánh cá lâu đời bị 'phá hoại nghiêm trọng', Đại biểu Lê Như Tiến đáp:
"Với tư cách là Đại biểu Quốc hội, chúng tôi rất lên án việc dùng vũ lực đối với các ngư dân của Việt Nam.
"Và các cơ quan ngoại giao, các cơ quan chức năng của Việt Nam cũng đă nhiều lần lên tiếng phản đối việc dùng vũ lực đối với ngư dân đánh bắt trên vùng biển mà vùng biển ấy là vùng biển của Việt Nam.
"Việt Nam đă có nhiều biện pháp và t́m nhiều giải pháp để lên tiếng, kể cả ngoại giao cũng như các con đường khác.
"Chúng tôi thấy rằng ngư dân Việt Nam mà phản đối như thế rất là có căn cứ," Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hoá, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội Việt Nam nói với BBC.
Ngày 12/7, Ṭa Trọng tài Thường trực (PCA) tại The Hague, Hà Lan đă ra phán quyết trong vụ Philippines kiện Trung Quốc về tuyên bố chủ quyền căn cứ trên 'đường chín đoạn' hay c̣n gọi là 'đường lưỡi ḅ' trên Biển Đông, theo đó Ṭa khẳng định không có bằng chứng lịch sử cho thấy Trung Quốc có đặc quyền kiểm soát vùng biển và nguồn tài nguyên tại khu vực có tranh chấp này.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc đă ngay lập tức tuyên bố không chấp nhận và không công nhận phán quyết này của phiên ṭa. Trong khi đó, về phía ḿnh, Bộ trưởng Ngoại giao Philippines tuyên bố tôn trọng phán quyết của Ṭa án và kêu gọi Trung Quốc cũng tôn trọng phán quyết của ṭa bác bỏ tuyên bố chủ quyền như trên của Trung Quốc ở Biển Đông.
vietbf @ sưu tầm