Trung Quốc ngấm đòn đau từ Trump

[pizza]

Trung Quốc hênh hoàng khoe kế hoạch phát triển kinh tế. Họ vươn vòi bạch tuộc ra khắp thế giới. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã làm Trung Quốc đau quằn quại...

Chiến tranh thương mại đang tác động tiêu cực đến cả hai nền kinh tế hàng đầu thế giới. Dù tỏ ra cứng rắn và mạnh mẽ, nhưng Trung Quốc được tin đang ngấm đòn đau từ các đợt tấn công không khoan nhượng của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Cách đây 5 năm, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình từng khiến những người theo đường lối cải cách cảm thấy phấn chấn khi ông tuyên bố sẽ để các thị trường đóng "một vai trò quyết định" trong quá trình hoạch định chính sách. Tuy nhiên, trong một bài mới đăng tải trên báo Politico, chuyên gia phân tích William Pesek chỉ ra rằng, mọi thứ diễn tiến không như kế hoạch.



Ảnh: The Market Watch
Trước hết, chính quyền của ông Tập đang chậm bước trong việc giảm sự phụ thuộc của Trung Quốc vào các khoản tín dụng ngoài tầm kiểm soát, nợ nần và lĩnh vực nhà nước truyền thống. Bắc Kinh đã ưu tiên tăng trưởng ngắn hạn hơn là các nâng cấp về dài hạn. Đúng lúc đó, Tổng thống Mỹ Trump xuất hiện, ngăn cản Bắc Kinh đạt được cả hai mục tiêu trên.

Theo ông Pesek, ban đầu Chính phủ Trung Quốc tin, lãnh đạo Nhà Trắng chỉ đang hù dọa. Bắc Kinh có lẽ tính toán rằng, ông Trump có thể áp thuế lên một số hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc, nhưng đó đơn thuần chỉ là "một thủ thuật đàm phán" hay "nghệ thuật đạt thỏa thuận" của tổng thống Mỹ đương nhiệm. Các tổng thống Mỹ trước đây cũng thường công kích Trung Quốc trong quá trình vận động tranh cử, nhưng rốt cuộc lại tỏ ra hòa nhã khi lên nắm quyền.

Các quan chức Trung Quốc rõ ràng đã có suy nghĩ như vậy khi ông Trump áp thuế 25% đối với thép và 10% đối với nhôm nhập khẩu vào thị trường Mỹ. Họ nhận định, đợt tấn công ban đầu, vào tháng 6 của chính quyền ông Trump nhằm vào lượng hàng hóa Trung Quốc trị giá tổng cộng 50 tỉ USD nhằm thỏa mãn Giám đốc Hội đồng Thương mại quốc gia Mỹ Peter Navarro và những tiếng nói theo chủ nghĩa bảo hộ khác trong Nhà Trắng.

Song, nếu đợt tăng thuế nhập khẩu bổ sung đối với các mặt hàng Trung Quốc, trị giá tới 200 tỉ USD hồi tháng 9 vừa qua chưa đủ "thức tỉnh" giới chức Trung Quốc, phát biểu "kiên quyết không nhượng bộ" của Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence ngày 4/10 sẽ là hồi chuông cảnh tỉnh cho họ biết, năm 2019 có thể còn tồi tệ hơn đối với Bắc Kinh.

Ông Pence cáo buộc Bắc Kinh đang cố gắng hủy hoại uy tín của Tổng thống Trump, "quấy rối một cách liều lĩnh" và tìm mọi cách có "một tổng thống Mỹ khác" bằng cách can thiệp vào các cuộc bầu cử của nước này. Về cả vấn đề kinh tế và quân sự, ông Pence nói, nước Mỹ "sẽ không chấp nhận việc bị đe dọa và sẽ không nhún mình".

Phát biểu của Phó tổng thống Mỹ dường như ám chỉ, chiến tranh thương mại do ông Trump châm ngòi nổ, hiện tập trung vào việc chống Trung Quốc, hơn là tạo ra các việc làm cho người Mỹ. Tồi tệ hơn, việc tăng đánh thuế Bắc Kinh có thể trở thành một chiến lược nhằm tái tranh cử năm 2020 của ông Trump.

Theo nhà phân tích Bill Bishop, tất cả báo hiệu một kỷ nguyên mới, mâu thuẫn và cạnh tranh gay gắt hơn nhiều trong quan hệ Mỹ - Trung. Chúng cũng đang đẩy các chiến lược trong nước của Bắc Kinh rơi vào tình trạng hỗn loạn, có thể trong một thời gian dài.

Cách đây 6 tháng, Bắc Kinh công bố kế hoạch "Chế tạo ở Trung Quốc năm 2025" (“Made in China 2025”), một chương trình đầy tham vọng, trị giá hàng tỉ USD nhằm giúp Trung Quốc thống trị các ngành công nghiệp hàng đầu của tương lai như xe hơi tự lái, năng lượng tái tạo, người máy và trí thông minh nhân tạo. Các nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng lên kế hoạch cho các lễ hội kỷ niệm 40 năm cải cách của ông Đặng Tiểu Bình cũng như những bước tiến thúc đẩy chúng của Chủ tịch Tập.

Song, hiện tại, chính quyền của ông Tập được tin chỉ quan tâm đến việc tạo ra các con số tăng trưởng cho năm nay. "Các quả lựu đạn" từ chính sách đối đầu thương mại của ông Trump đã khiến các thị trường Trung Quốc chao đảo. Đồng Nhân dân tệ của Trung Quốc giảm giá 6,4% trong năm 2018. Chứng khoán Thượng Hải giảm 22,3% giá trị trong cùng thời gian, khi JPMorgan Chase và các ngân hàng đầu tư khác tỏ ra thận trọng, bất chấp tốc độ tăng trưởng dự báo là 6,7% của Trung Quốc