NATO đang "chết dần chết mòn"

[therealrtz]

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) có thể là một liên minh thành công nhất trong lịch sử, - như tổng thư ký Jens Stoltenberg từng tuyên bố - nhưng tổ chức này cũng có thể đang trên bờ vực lụi tàn.



Sau một vài năm đầy biến động, khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày càng quay lưng với NATO, căng thẳng giữa Pháp và Thổ Nhĩ Kỳ đã leo thang mạnh mẽ, cho thấy rằng liên minh này đã trở nên mong manh như thế nào.

Cuộc cãi vã của Pháp -Thổ Nhĩ Kỳ bắt đầu vào giữa tháng 6, khi một tàu khu trục của hải quân Pháp dưới sự chỉ huy của NATO ở Địa Trung Hải đã cố gắng kiểm tra một tàu chở hàng bị nghi ngờ vi phạm lệnh cấm vận vũ khí của Liên Hợp Quốc đối với Libya.

Pháp cáo buộc rằng ba tàu Thổ Nhĩ Kỳ đi theo tàu chở hàng tỏ ra cực kỳ hung hăng, hướng tới khinh hạm của họ, nháy đèn radar ba lần - một tín hiệu cho thấy họ sắp sửa động đến vũ khí. Thổ Nhĩ Kỳ từ chối cáo buộc của Pháp, cho rằng tàu khu trục Pháp đang quấy rối tàu của họ.

Dù thế nào, thực tế là hai đồng minh NATO đã tiến rất gần đến việc giao tranh trong bối cảnh một bên đang thực thi nhiệm vụ của NATO. Đó là một xấu đối với NATO, xấu đến mức có thể báo trước sự sụp đổ, Ana Palacio, cựu ngoại trưởng Tây Ban Nha (nước thành viên NATO), viết trên Project Syndycate(*).

Không có sự lãnh đạo của Mỹ, toàn bộ cấu trúc có nguy cơ sụp đổ. Không phải ngẫu nhiên mà lần trước đó hai đồng minh NATO gần như đụng độ - là trong cuộc đổ quân vào đảo Síp của Thổ Nhĩ Kỳ năm 1974 – khi đó Mỹ đang bận tâm đến Chiến tranh Việt Nam.

Trên thực tế, cuộc cãi vã giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Pháp xảy ra chỉ vài ngày sau khi tin tức tiết lộ rằng ông Trump đã quyết định, mà không có bất kỳ sự tham khảo nào trước đó với các đồng minh NATO, rút hàng ngàn lính Mỹ khỏi Đức.

Đức có thể không còn ở trên chiến tuyến, như thời Chiến tranh Lạnh, nhưng lực lượng Mỹ vẫn đóng vai trò là công cụ răn đe mạnh mẽ đối với Nga dọc theo sườn phía đông của NATO. Bằng cách rút bớt lực lượng, ông Trump đã gửi một thông điệp cơ bản: đảm bảo an ninh châu Âu không còn là ưu tiên hàng đầu của Mỹ.

Trong khi việc nước Mỹ rời xa châu Âu đã tăng tốc dưới thời ông Trump, việc này đã bắt đầu hơn một thập kỷ trước. Vào năm 2011, khi người tiền nhiệm của ông Trump, Barack Obama, đang nói về chuyện xoay trục sang châu Á, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ lúc bấy giờ là Robert Gates đã cảnh báo rằng, trừ khi NATO chứng minh có liên quan, Mỹ có thể mất hứng thú.

NATO đã không làm như vậy: cho đến tháng 12 năm ngoái, các tuyên bố về hội nghị thượng đỉnh của họ đã thất bại ngay cả khi thừa nhận những thách thức do Trung Quốc tăng lên. Đến lúc đó, Mỹ đã mất hứng thú. Và bây giờ, dưới thời ông Trump, sự không quan tâm đó đã trở thành sự thù địch công khai.

Không có Mỹ làm bánh lái, các đồng minh NATO đã bắt đầu tiến ra các hướng khác nhau. Thổ Nhĩ Kỳ là ví dụ rõ ràng nhất. Trước cuộc đụng độ gần đây với Pháp, Thổ Nhĩ Kỳ đã mua một hệ thống phòng thủ tên lửa S-400 của Nga, bất chấp sự phản đối của Mỹ.

Hơn nữa, họ đã can thiệp vào Libya, cung cấp hỗ trợ đường không, vũ khí và máy bay chiến đấu cho Chính phủ Hiệp định quốc gia (GNA) có trụ sở ở Tripoli.

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdoğan có vẻ tự tin rằng mối quan hệ của ông với ông Trump sẽ bảo vệ ông khỏi mọi hậu quả cho hành vi của mình. Quyết định của ông Trump không áp dụng các biện pháp trừng phạt đối với việc mua tên lửa, ngoài việc loại bỏ sự tham gia của Thổ Nhĩ Kỳ vào chương trình máy bay chiến đấu F-35, dường như đã biện hộ cho lý luận của ông Erdoğan.

Nhưng Thổ Nhĩ Kỳ không đơn độc: Pháp đã làm điều tương tự, bao gồm cả ở Libya. Bằng cách cung cấp hỗ trợ quân sự cho tướng Khalifa Haftar do Nga hậu thuẫn, người kiểm soát miền đông Libya, để chống lại phiến quân Hồi giáo, Pháp đã chống lại các đồng minh NATO.

Trong khi Tổng thống Emmanuel Macrondenies hỗ trợ phe Haftar, trong cuộc nội chiến, gần đây, ông đã bày tỏ sự ủng hộ đối với cam kết can thiệp quân sự chống lại Thổ Nhĩ Kỳ của Ai Cập.

Gạt các động lực chính trị sang một bên, ông Macron đã nói to những điều mà ít người thừa nhận: NATO đang chết não.

Tháng 12 năm ngoái, NATO đã kỷ niệm 70 năm thành lập ở cả hai bờ Đại Tây Dương. Nhưng các vết nứt trong liên minh ngày càng sâu sắc, làm dấy lên những nghi ngờ nghiêm trọng về việc liệu tổ chức này sẽ tồn tại đến dịp kỷ niệm 75 năm hay không. Bây giờ là lúc để châu Âu tăng cường năng lực phòng thủ của mình.

VietBF @ Sưu tầm