Giây phút phát hiện biến thể Omicron: Giới khoa học Nam Phi sốc, thốt lên ‘thật đáng sợ’

[therealrtz]

Các nhà khoa học Nam Phi vừa kể về giây phút họ phát hiện ra biến thể Omicron.

Vào thứ 6 (19/11), Raquel Viana, Trưởng phòng Khoa học tại phòng thí nghiệm Lancet, Nam Phi, đã giải trình tự gen tám mẫu SARS-CoV-2, và phát hiện ra điều gây sốc.

Các mẫu này đều chứa số lượng lớn các đột biến, đặc biệt là trên protein gai mà virus sử dụng để xâm nhập vào tế bào người.

"Tôi khá sốc với những gì mình nhìn thấy. Tôi tự hỏi liệu có gì đó không ổn trong quá trình [giải trình tự gen] không", cô nói với Reuters.


Hành khách xếp hàng để được xét nghiệm COVID-19 tại Sân bay quốc tế O.R Tambo ở Johannesburg, Nam Phi, ngày 26 tháng 11 năm 2021. Ảnh: REUTERS / Sumaya Hisham

Viana nhanh chóng nhấc máy gọi cho đồng nghiệp của mình tại Viện Quốc gia về Bệnh Truyền nhiễm (NICD) Nam Phi ở Johannesburg - chuyên gia trình tự gen Daniel Amoako.

"Tôi hoàn toàn không biết làm thế nào để giải thích cho họ", Viana nhớ lại. Cô đã nói với Amoako: "Đối với tôi, nó trông như một dòng virus mới".

Việc phát hiện ra biến thể Omicron đã làm dấy lên làn sóng cảnh báo toàn cầu, với nhiều quốc gia lập tức áp đặt hạn chế đi lại với các nước miền nam châu Phi vì lo ngại biến thể có thể lây lan nhanh chóng ngay cả ở những người được tiêm vaccine COVID-19.

Trong 2 ngày cuối tuần 20 và 21/11, Amoako và nhóm nghiên cứu tại NICD đã xem xét tám mẫu mà Viana gửi cho họ, tất cả đều có những đột biến giống nhau, Amoako nói với Reuters hôm 30/11.

Ban đầu, Amoako, đồng nghiệp Josie Everatt và các đồng nghiệp khác cho rằng đó hẳn là một sự nhầm lẫn. Sau đó, họ nhớ rằng trong tuần qua, họ đã nhận thấy sự gia tăng mạnh mẽ số ca nhiễm COVID-19, dấu hiệu có thể chỉ ra một đột biến mới.

Vào ngày 23/11, sau khi thử nghiệm 32 mẫu khác từ xung quanh Johannesburg và Pretoria, "mọi chuyện đã rõ ràng", Amoako nói. "Thật đáng sợ", nhà khoa học nhận định thêm.

Các nhà khoa học sau đó cho biết biến thể mới có tới 32 đột biến - cao chưa từng thấy ở SARS-CoV-2.

Hàng loạt câu hỏi cần trả lời

Cùng ngày 23/11, nhóm các nhà khoa học của NICD đã thông báo về phát hiện của họ cho Bộ Y tế và các phòng thí nghiệm khác trên khắp Nam Phi đang tiến hành giải trình tự gen. Các phòng thí nghiệm này sau đó bắt đầu đưa ra kết quả tương tự.

Cùng ngày, NICD nhập dữ liệu vào cơ sở dữ liệu khoa học toàn cầu GISAID, và phát hiện ra rằng Botswana và Hồng Kông cũng đã báo cáo các trường hợp có trình tự gen tương tự.

Vào ngày 24/11, các quan chức của NICD và Bộ Y tế nước này đã thông báo phát hiện của họ cho Tổ chức Y tế Thế giới.

Vào giai đoạn đó, Viana cho biết hơn 2/3 xét nghiệm dương tính ở tỉnh Gauteng của Nam Phi có dấu hiệu của biến thể mới.

Do biến thể Omicron, tỷ lệ nhiễm COVID-19 hằng ngày của Nam Phi dự kiến ​​sẽ tăng gấp bốn lần, lên hơn 10.000 vào cuối tuần này, một trong những chuyên gia về bệnh truyền nhiễm hàng đầu của đất nước, Salim Abdool Karim, cho biết hôm 29/11.

Hôm qua, Giám đốc Viện Quốc gia về Bệnh truyền nhiễm của Nam Phi cho biết biến thể Omicron có thể là ứng cử viên khả dĩ nhất để thế chỗ biến thể Delta rất dễ lây lan.

"Biến thể nào sẽ vượt trội hơn Delta? Đó luôn là câu hỏi, ít nhất là về khả năng lây truyền..., có lẽ câu trả lời là biến thể Omicron", ông Adrian Puren, quyền giám đốc điều hành Viện Quốc gia về Bệnh truyền nhiễm của Nam Phi (NICD), nói với Reuters trong một cuộc phỏng vấn.

Các câu hỏi đang cần được giải đáp lúc này là:

- Biến thể mới có khả năng né miễn dịch đến mức nào?

- Biến thể mới gây triệu chứng khác gì các biến thể trước và điều này sẽ khác nhau như thế nào giữa các nhóm tuổi?

Các nhà khoa học nói những câu hỏi này có thể được trả lời trong khoảng 3-4 tuần.

Trong khi đó, Tổng thống Nam Phi Cyril Ramaphosa đang cân nhắc việc áp dụng quy định bắt buộc tiêm vaccine COVID-19 trong một số bối cảnh. Nước này có tổng cộng 3 triệu ca nhiễm COVID-19 và hơn 89.000 ca tử vong.

Tại Nam Phi, nhiều người tức giận trước việc các nhà khoa học nước này đã phát hiện ra biến thể mới, khiến Nam Phi hứng chịu một loạt hạn chế đi lại. Amoako nhận được một số tin nhắn giận dữ nói rằng các nhà khoa học nên "ngừng tìm kiếm" các biến thể mới.

Wolfgang Preiser, một nhà virus học tại Đại học Stellenbosch đang nghiên cứu về COVID-19, người cũng đã nhận được thư hăm dọa, lo ngại rằng các quốc gia khác có thể coi toàn bộ chuyện này như một bài học và sẽ không minh bạch như Nam Phi.

Ông nói: "Điều này có thể khuyến khích các quốc gia khác che giấu mọi thứ, hay đúng hơn là làm ngơ. Tôi e là vậy".

VietBF @ Sưu tầm