Trung Quốc phàn nàn đã phải nhiều lần điều chỉnh Trạm Vũ trụ (CSS) để tránh “đụng độ” vệ tinh của tỷ phú Mỹ, nhưng một nhà vật lý thiên văn tố Bắc Kinh không vô can trong vụ này.
Trung Quốc cáo buộc Mỹ đe dọa phi hành gia nước này khi các vệ tinh Starlink thuộc công ty SpaceX của tỷ phú Elon Musk hai lần "suýt va chạm" với Trạm vũ trụ Thiên Cung (CSS) của Bắc Kinh. Tuy nhiên, một nhà vật lý học đã "vạch mặt" Bắc Kinh khi nói rằng, Trung Quốc cũng "không hề vô tội".
Trong công hàm trình lên Tổng thư ký Liên Hợp Quốc hồi đầu tháng này, Trung Quốc phàn nàn rằng, CSS của họ đã phải triển khai các biện pháp kiểm soát phòng tránh va chạm vào 2 lần trong tháng 7 và tháng 10 và kêu gọi Mỹ "phải chịu trách nhiệm".
"Tất cả các bên tham gia Hiệp ước không gian bên ngoài phải nhớ cam kết hành động có trách nhiệm", Trung Quốc viết trong công hàm.
Theo tài liệu do Trung Quốc đi đến Cơ quan không gian Liên hợp quốc, hai lần "suýt va chạm" xảy ra vào ngày 1/7 và ngày 21/10 buộc phía Trung Quốc phải thực hiện các cuộc diễn tập tránh va chạm. "Vì lý do an toàn, CSS đã thực hiện kiểm soát tránh va chạm", Bắc Kinh cho biết.
CDM Trung Quốc "được dịp tấn công" tỷ phú Mỹ
Theo phàn nàn của Bắc Kinh, cả hai lần đều có các thành viên phi hành đoàn trên tàu và vì vậy "điều này có thể gây nguy hiểm cho tính mạng hoặc sức khỏe của các phi hành gia".
Trung Quốc bắt đầu xây dựng trạm vũ trụ vào tháng 4/2021. CSS Thiên Cung đã ở trong quỹ đạo ở độ cao khoảng 390km trên quỹ đạo nghiêng khoảng 41,5 độ kể từ khi nó được phóng vào ngày 29/4.
Trong khi đó, từ ngày 16/5 đến 24/6, vệ tinh Starlink-1095 duy trì hạ độ cao ổn định từ quỹ đạo có độ cao 555km ban đầu xuống khoảng 382km, và sau đó duy trì ở vị trí đó, gây ra nguy cơ va chạm có thể xảy ra. CSS đã buộc phải tiến hành một cuộc điều động né tránh vào ngày 1/7 khi hai bên suýt chạm trán gần nhau, thông báo đăng trên trang web của Văn phòng Các vấn đề Ngoài vũ trụ của LHQ cho biết.
Vệ tinh khác, Starlink-2305, cũng liên tục thay đổi quỹ đạo vào tháng 10 với một chiến lược điều động "không xác định" và các lỗi quỹ đạo không thể khắc phục, một lần nữa buộc CSS phải thực hiện kiểm soát tránh va chạm, thông báo cho biết. Theo thông tin theo dõi vệ tinh, Starlink-1095 tiếp tục đi xuống cho đến khi quay trở lại bầu khí quyển và bị cháy vào tháng 9, trong khi Starlink-2305 leo từ quỹ đạo 350km lên 550km từ tháng 10 đến tháng 11.
Khi hai tàu vũ trụ quay quanh cùng một độ cao thì sẽ có nguy cơ va chạm.
Hiện tại các khiếu nại này vẫn chưa được xác minh bởi bên thứ ba, trong khi đó SpaceX cho biết vệ tinh Starlink của họ được trang bị các tính năng tự động thay đổi quỹ đạo để tránh va chạm.
Tuy nhiên, vụ việc đã khiến cư dân mạng Trung Quốc sục sôi và không tiếc lời chỉ trích thậm tệ tỷ phú giàu nhất thế giới. Trong một bài đăng trên mạng xã hội Weibo, một cư dân mạng Trung Quốc thậm chí ví vệ tinh Starlink là "đống rác không gian", trong khi một người khác mô tả chúng là "vũ khí chiến tranh không gian của Mỹ".
Một người dùng có tên Chen Haiying cho biết trên Weibo: "Các rủi ro mà Starlink gây ra đang được phơi bày, cả nhân loại sẽ phải trả giá cho hoạt động kinh doanh của họ."
Bắc Kinh không hề vô tội?
Trung Quốc cho biết trong công hàm rằng, họ muốn LHQ nhắc nhở tất cả các quốc gia thành viên của Hiệp ước quy định về không gian vũ trụ về cam kết "chịu trách nhiệm quốc tế đối với các hoạt động quốc gia trong không gian… cho dù các hoạt động đó được thực hiện bởi các cơ quan chính phủ hay các tổ chức phi chính phủ".
"Trung Quốc mong muốn Tổng thư ký Liên Hợp Quốc cung cấp thông tin nêu trên cho tất cả các quốc gia thành viên của Hiệp ước không gian bên ngoài", báo cáo do phái bộ thường trực của Trung Quốc tại Vienna trình bày.
Tuy nhiên, Jonathan McDowell, một nhà vật lý thiên văn tại Trung tâm Vật lý Thiên văn Harvard-Smithsonian, nói với tờ Guardian rằng, việc một quốc gia khiếu nại thông qua một "bản tin thông tin" là "rất bất thường".
Tỷ phú Musk là người sáng lập kiêm Giám đốc điều hành của SpaceX, công ty vận hành vệ tinh internet Starlink và đã đưa hơn 1.900 vệ tinh vào không gian kể từ năm 2019 trong mạng lưới mang tên Starlink, đồng thời được Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ chấp thuận để phóng tới 12.000 vệ tinh vào không gian.
Hệ thống vệ tinh Starlink dự kiến sẽ có hơn 42.000 vệ tinh trên quỹ đạo khi hoàn thành, điều này ngay từ đầu đã làm dấy lên lo ngại về tình trạng quá tải trên quỹ đạo, các mối đe dọa an toàn đối với các tàu vũ trụ khác và tác động tiêu cực đến các quan sát thiên văn.
Vào tháng 3, SpaceX đã ký một thỏa thuận với Cơ quan vũ trụ Mỹ (NASA), hứa hẹn sẽ điều khiển các vệ tinh Starlink tránh xa nếu chúng đến quá gần Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) hoặc các tàu vũ trụ NASA khác. Nó cũng đồng ý phóng vệ tinh của mình lên quỹ đạo ban đầu không đến trong vòng 5km từ ISS hoặc các tàu vũ trụ NASA khác.
Vì vậy, theo nhà vật lý McDowell, các vụ va chạm không phải là chuyện hiếm khi xảy ra trong không gian, nhưng những sự cố như vậy đã gia tăng trong những năm gần đây do số lượng và tốc độ các vệ tinh được phóng lên. Ông nói: "Starlink là một phần quan trọng trong số đó".
Ông cũng tố Trung Quốc cũng là một nước đóng góp lớn vào rác thải vũ trụ. "Cũng công bằng mà nói, trong 10 năm qua Trạm vũ trụ của Mỹ (ISS) đã nhiều lần phải né các mảnh ghép từ cuộc thử nghiệm chống vệ tinh của quân đội Trung Quốc năm 2007. Trung Quốc cũng đã từng ‘nhúng chàm’ ở đây. Sự cố gây ra mảnh vỡ lớn nhất từ trước đến nay là vụ thử nghiệm chống vệ tinh của Trung Quốc".
ISS, hoạt động cách mặt đất khoảng 420km kể từ năm 1998, cũng đã thực hiện nhiều thao tác tránh né để tránh các mảnh vỡ không gian, gần đây nhất là một mảnh vỡ tên lửa của Mỹ vào ngày 1/12. Ngoài SpaceX, các công ty thương mại khác cũng đã công bố kế hoạch mở rộng không gian với các chòm sao dịch vụ internet của riêng họ, bao gồm Amazon, OneWeb và Telstar.
Với gần 30.000 vệ tinh và các mảnh vỡ khác được cho là đang quay quanh Trái đất, các nhà khoa học đã kêu gọi các chính phủ chia sẻ dữ liệu với nhau để giảm nguy cơ xảy ra các vụ va chạm không gian.
Vụ tranh cãi mới nhất này là một lời nhắc nhở rằng, thế giới đã bước vào một "kỷ nguyên mới trong không gian", nhà vật lý thiên văn McDowell nói.
VietBF @ Sưu tầm
