Một phút trước, Ben chỉ là một người đàn ông b́nh thường của gia đ́nh với sự nghiệp tương đối thành công. Một phút sau, anh rời khỏi Văn pḥng National Lottery ở Aintree với một phong b́ đầy tiền mặt và một tài khoản ngập trong tiền.
''Cuộc đời tôi thay đổi chỉ trong một đêm'', anh nhớ lại, ''Adrenaline chạy rần rần trong máu tôi, cảm giác phấn khích tột độ. Nhưng bỗng nhiên tôi cảm thấy kiệt sức và đầu óc tôi bắt đầu chạy đua. Tôi sẽ phải làm ǵ với đống tiền này''.
Ben (tên đă được thay đổi để bảo vệ gia đ́nh) thắng giải độc đắc trị giá 7 con số cách đây 10 năm. Nhưng số tiền này lại phá hủy thế giới của anh.
National Lottery đă tạo ra hơn 4.000 triệu phú kể từ khi thành lập vào năm 1994. Ảnh: Getty Images
Trước tiên, anh đă làm những việc mà người ta sẽ làm khi ở trong hoàn cảnh của anh. Anh bắt đầu đi nghỉ dưỡng khắp nơi và tiêu tiền. Anh mở tài khoản với ngân hàng cao cấp Coutts và thích thú với đời sống của người trúng vé số.
Anh mua xe hơi, quần áo xa xỉ và đồ điện tử đắt tiền. Anh cho 3 đứa con học ở trường tư, thuê một người dọn dẹp và bỏ việc. Ben đă bay rất cao, nhưng đột ngột rơi xuống.
''Vấn đề là tôi không hạnh phúc vào thời điểm trúng số. Do đó, thay v́ cải thiện chất lượng cuộc sống, tiền chỉ khiến những vấn đề của tôi nhân rộng'', anh nói.
Điều này có thể xảy ra khi bạn sở hữu một số tiền khổng lồ từ trên trời rơi xuống.
''Nếu bạn có thói quen uống rượu, th́ sau khi trúng số bạn càng uống điên cuồng. Nếu bạn quyết định nghỉ việc, th́ ngày nào bạn cũng sẽ uống. Lúc trước bạn không có tiền để mua 10 lon bia và ngày mai bạn phải đi làm, nhưng giờ bạn là triệu phú và bạn cũng chẳng phải làm ǵ. Do đó không ǵ có thể ngăn cản bạn uống'', anh nói.
V́ thế, tối nào Ben cũng uống 2 chai rượu, đồ ăn th́ đắt tiền và c̣n ăn gấp đôi, lại không tập thể dục nên anh nhanh chóng tăng cân.
''Vào ban ngày, tôi chỉ ngồi 1 chỗ, đọc báo rồi xem tivi. Tôi là tỷ phú thời gian, tôi chẳng có ǵ phải làm cả. Tôi trở nên lười biếng, không thèm kiểm soát bản thân''.
''Rồi thời gian trôi qua, tôi nh́n lại và nhận ra, tôi có thể làm rất nhiều việc nếu có từng ấy thời gian. Tôi hối hận v́ đă không đủ trưởng thành, không đủ tỉnh táo'', anh nói. Dù Ben cũng có lên kế hoạch đầu tư nhiều tiền hơn vào chứng khoán, nhưng anh thấy ḿnh không đủ năng lực và cũng chẳng có động lực kiếm tiền.
''Tôi thấy ḿnh chẳng cần phải động năo v́ tiền của tôi đă đầy ngân hàng. Nhưng rồi bỗng nhiên mọi thứ trở nên quá muộn và tiền hết sạch. Chỉ là một sự lăng phí thời gian'', Ben thú nhận.
Với hơn 4.000 triệu phú được tạo ra kể từ khi National Lottery thành lập vào năm 1994, người ta vẫn không ngừng tranh luận việc thắng được món tiền lớn liệu có đem lại cho bạn hạnh phúc hay không.
Một nghiên cứu gần đây từ 3 nhà kinh tế học người Thụy Điển - Erik Lindqvist, Robert Östling, and David Cesarini - phân tích ảnh hưởng lâu dài về mặt tâm lư đối với người thắng lớn. Kết quả cho thấy sự thỏa măn của người thắng trên £75,000 sẽ cao hơn nhiều so với những người chiến thắng số tiền nhỏ. Tuy nhiên, thỏa măn không đồng nghĩa với hạnh phúc, và càng không cải thiện sức khỏe tinh thần của người chiến thắng.
Dĩ nhiên cũng có những trường hợp trở thành triệu phú giúp cho người chiến thắng hạnh phúc và vững vàng hơn. Chẳng hạn, Sharon và Nigel Mather đến từ Manchester đă thắng giải xổ số 12 triệu bảng vào năm 2010. Họ thường xuyên quyên góp cho từ thiện và sử dụng tiền cẩn thận chứ không phung phí.
Trong khi đó, Bev Middleton cho biết chiến thắng 14 triệu bảng kỳ Euromillions năm 2017 đă giúp cô có cơ hội gởi con trai đến học ở một trường tư. Cậu bé mắc chứng khó giao tiếp, sau khi chuyển qua trường tư, cậu bé đă không c̣n bị bắt nạt nữa.
Tuy nhiên, Ben cũng không phải người duy nhất cảm thấy chật vật khi trở thành triệu phú. Vài năm gần đây, nhiều người chiến thắng cảm thấy bị ngộp và không biết cách xoay sở với món tiền khổng lồ.
Margaret Loughrey thắng gần £27,000,000 nhưng nói rằng nó không đem lại ǵ cho bà ngoài những nỗi buồn. Ảnh: Pacemaker Press
Một trong những trường hợp bi kịch nhất là bà Margaret Loughrey 56 tuổi. Bà đă qua đời trong ngôi nhà bungalow ở Strabane, Bắc Ireland hồi tháng 9/2021. Bà đă thắng gần 27 triệu bảng EuroMillions vào năm 2013. Hầu hết tiền bà đều đem làm từ thiện, sau đó cắt đứt liên lạc với gia đ́nh và từ chối đi khám bệnh. Bà nói tiền không đem lại ǵ cho bà ngoài những nỗi buồn.
Trong khi đó, Michael Carrol lại thắng 9.7 triệu bảng vào năm 2002 khi mới 19 tuổi. Anh ta tiêu hết tiền vào ma túy, bài bạc, rượu chè. Sau đó anh ta bị bỏ tù 9 tháng v́ tội ẩu đả vào năm 2006. Vài năm sau Michael tuyên bố phá sản và phải làm công việc thợ mỏ than 7 ngày 1 tuần.
Trong khi đó, Callie Rogers đă trở thành người chiến thắng trẻ nhất vào năm 2003, khi cô thắng giải xổ số 1.8 triệu bảng lúc mới 16 tuổi. Cô cho đi rất nhiều tiền và bị những người bạn giả tạo lợi dụng. Cô c̣n nghiện ma túy và nghiện rượu. Cuối cùng Callie rơi vào trầm cảm trong nhiều năm và 2 lần định tự tử. Hiện tại, ở tuổi 33, cô làm nhân viên chăm sóc ở Workington, Cumbria. Cô cho biết hiện tại ḿnh cảm thấy hạnh phúc hơn bao giờ hết.
Michael Carroll mới 19 tuổi khi thắng gần 10 triệu bảng vào năm 2002. Ảnh: PA
Callie Rogers thắng 1.8 triệu bảng vào năm 2003 khi cô mới 16 tuổi. Ảnh: PA Archive/PA Images
Diễn giả hàng đầu ở Anh, Giáo sư Paul McGee phân tích: ''Hầu hết chúng ta cho rằng tiền có thể giải quyết được mọi vấn đề, thực chất tiền là nguyên nhân tạo ra vấn đề. Nếu bây giờ mỗi người Anh đều được cho 1 triệu bảng, bạn nghĩ rằng họ sẽ hạnh phúc hơn? Không hề, tất cả những vấn đề xă hội đều vẫn ở đó. Trong ṿng 1 năm, rất nhiều người sẽ tiêu xài sạch bách tiền. Nhiều người dùng tiền để t́m kiếm những cảm giác thỏa măn nhất thời''.
''Nhiều người nghĩ rằng nếu bạn có 1 chiếc xe, có 1 ngôi nhà, vậy bạn sẽ hạnh phúc. Nhưng thật ra hạnh phúc đến từ các mối quan hệ'', Paul nói.
Từng làm việc với nhiều cầu thủ Ngoại hạng Anh và các triệu phú, Paul hiểu rằng tiền khiến các mối quan hệ bị chia rẻ. Sự ganh ghét có thể phá vỡ t́nh bạn. Những người xung quanh, kể cả người thân bắt đầu đ̣i hỏi ở bạn nhiều hơn, các mối quan hệ đều mang tính vụ lợi.
''Với những người công khai danh tính trên truyền thông, họ sẽ bị bủa vây bởi những kẻ thèm muốn tiền của họ. Những mối quan hệ ảnh hưởng tới chúng ta nhiều hơn là tiền. Nhiều người nghèo vẫn có cuộc sống thỏa măn nếu như họ có gia đ́nh và bạn bè tốt''.
Khi bạn có 1 chiếc xe xịn và 1 ngôi nhà đẹp, bạn nghĩ vậy là đủ rồi. Thực tế bạn sẽ mau quen, mau chán và thấy vẫn chưa đủ. Rồi bạn bắt đầu sa đà vào mua sắm, rượu chè, bài bạc...
Giống như Callie và Michael, Ben cũng mất tất cả và trở lại vạch xuất phát. Ben nói: ''Vào lúc chiến thắng, tôi đă tự nhủ với ḿnh hăy tiêu tiền khôn ngoan. Nhưng tôi không làm được. Tôi đă sống vô cùng sang chảnh, cả núi tiền như thế hết vèo chẳng mấy chốc''.
Khi tiền cạn kiệt, Ben nghĩ rằng ḿnh sẽ rất đau khổ. Nhưng sau đó anh đi làm và bắt đầu lại mọi thứ, với một cảm giác nhẹ nhơm lạ thường.
"Có một số tiền khổng lồ khiến bạn không biết nên làm ǵ với cuộc đời ḿnh. Tôi đă rất sợ sẽ mất hết tiền, đến nỗi tôi tiêu tiền mà cảm thấy phập phồng, nhưng rồi tôi vẫn mất hết. Có nhiều tiền khiến những con quỷ trong bạn trỗi dậy. Người ta nói tiền không thể đem lại hạnh phúc và tôi tin điều đó là đúng. Tiền chỉ có thể giúp bạn hạnh phúc hơn nếu bạn tỉnh táo và sẵn sàng'', Ben nói.
