James Cameron: Từ chàng sinh viên bỏ học đến ‘vua phòng vé’

[Romano]

James Cameron luôn khiến thế giới sửng sốt trước những “bom tấn” điện ảnh đỉnh cao, sở hữu doanh thu khổng lồ. Tính đến nay, các tác phẩm của đạo diễn lừng danh đã thu về hơn 6 tỉ USD, trong đó Titanic và Avatar đều lần lượt giữ kỷ lục phim ăn khách nhất phòng vé mọi thời đại.
‘Bàn tay Midas’ của Hollywood

James Cameron sinh ra và lớn lên ở Ontario (Canada) trong gia đình có cha là kỹ sư điện, mẹ là y tá. Sau khi cùng gia đình chuyển đến Mỹ, Cameron hoàn thành chương trình trung học sau đó theo đuổi ngành Vật lý tại một ngôi trường cao đẳng ở bang California. Tình yêu với điện ảnh bắt đầu nảy nở trong tâm hồn chàng trai tuổi đôi mươi qua những buổi xem phim cùng bạn bè trong thư viện trường.

Ở tuổi 20, James Cameron quyết định bỏ học để theo đuổi giấc mơ làm đạo diễn. Chàng thanh niên người Canada trải qua nhiều nghề để kiếm sống, bao gồm cả lao công, lái xe tải. Trong khoảng thời gian đó, Cameron tranh thủ viết lách khi rảnh rỗi, say sưa đọc các tài liệu liên quan đến công nghệ phim để chuẩn bị những hành trang cần thiết cho hành trình sắp tới.Đến năm 1977, sau khi hào hứng xem Chiến tranh giữa các vì sao, ông quyết định bỏ nghề lái xe để theo đuổi đam mê với điện ảnh. Nhà làm phim non trẻ vay tiền để làm những phim ngắn đầu tay với tất cả kịch bản đều tự mình viết sau những ngày lao động mệt mỏi. Cha đẻ của “bom tấn” Titanic sau này cũng bắt đầu tìm những công việc về kỹ thuật trong ngành điện ảnh để tiến sát hơn tới giấc mơ của mình. Chàng trai Canada thử thách với hàng loạt vai trò như nhân viên đạo cụ, kỹ xảo của các đoàn phim, trước khi thuyết phục được các nhà sản xuất chi tiền cho kịch bản phim The Terminator, phát hành tại rạp năm 1984.

Thành công của tác phẩm trở thành bước đệm vững chắc để đạo diễn sinh năm 1954 liên tiếp trình làng những siêu phẩm điện ảnh tầm cỡ mà bất kỳ người hâm mộ môn nghệ thuật thứ 7 đều biết đến: Aliens (1986), The Abyss (1989), Terminator 2: Judgment Day (1991), True Lies (1994) hay Titanic (1997).

James Cameron như thể bàn tay Midas của Hollywood khi các phim ông tham gia đều có doanh thu cao gấp nhiều lần chi phí bỏ ra. Bằng chứng là The Terminator chỉ tốn 6,5 triệu USD nhưng thu về tới 78 triệu USD. Tác phẩm cũng mở ra một thương hiệu giải trí trị giá tỉ đô cho Hollywood. True Lies tốn 115 triệu USD nhưng thu về hơn 400 triệu USD. Titanic tiêu tốn hơn 200 triệu USD kinh phí sản xuất nhưng doanh thu phòng vé đạt mức kỷ lục hồi bấy giờ là 1,8 tỉ USD, vươn lên thành bộ phim ăn khách nhất mọi thời đại.

Tưởng chừng Titanic đã là tác phẩm đỉnh cao nhất của James Cameron thì đến năm 2009, ông khiến cả giới điện ảnh choáng váng khi trở lại với Avatar và nhanh chóng xô đổ kỷ lục của bộ phim trước đó. Siêu phẩm này “ngốn” khoản kinh phí lên tới 237 triệu USD nhưng nhanh chóng tạo nên cơn “địa chấn” ngoài phòng vé khi thu về hơn 2,9 tỉ USD và hiện đang nắm giữ kỷ lục bộ phim ăn khách nhất mọi thời đại.

Trong số 5 siêu phẩm đạt doanh thu hơn 2 tỉ USD tại phòng vé toàn cầu, đã có 2 bộ phim do James Cameron cầm trịch. Có lẽ chính sự liều lĩnh, chăm chỉ, luôn hướng tới những điều hoàn mỹ cùng tư duy làm phim vượt thời đại đã làm nên một James Cameron được mệnh danh là “ông hoàng phòng vé” khi tác phẩm của ông đã thu về hơn 6 tỉ USD trên toàn thế giới.

Sự trở lại đáng mong đợi với ‘Avatar 2’

Chỉ khoảng 1 tuần nữa, James Cameron sẽ tái xuất với phần hai của “bom tấn” Avatar. Dù không tiết lộ cụ thể về ngân sách sản xuất, nhà làm phim chia sẻ dự án cần vào top 3 hoặc 4 phim ăn khách nhất mọi thời đại mới có thể hòa vốn. Điều này đồng nghĩa Avatar: The Way Of Water phải vượt mốc doanh thu khoảng 2 tỉ USD để sinh lời. Nhà làm phim 68 tuổi cũng tuyên bố sẽ rời khỏi thương hiệu phim do chính ông xây dựng suốt hơn một thập kỷ qua nếu không đạt mục tiêu do mình tự đặt ra này.

Sự ngông cuồng, không sợ thử thách đó cũng chính là điều người ta nghĩ đến khi nghe tên James Cameron. Ông luôn tin tưởng các tác phẩm của mình và sẵn sàng nêu lên những quan điểm riêng, dù chúng có thể gây tranh cãi. Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng đây chính là bí quyết giúp Cameron sáng tạo ra những bộ phim mà chỉ ông mới có thể làm được.

Trong bài phỏng vấn với tờ The New York Times hồi tháng 9.2022, James Cameron tiết lộ các nhà sản xuất từng kịch liệt phản đối bản cắt của Avatar khi ra rạp vì thời lượng quá dài. Họ đề xuất đạo diễn lược bỏ những cảnh miêu tả thiên nhiên, sinh vật vùng đất Pandora để tập trung hơn vào câu chuyện chính. Tuy nhiên, nhà làm phim kỳ cựu này nhất quyết không nhân nhượng. Đạo diễn U.70 tuyên bố: “Các ông biết không? Tôi là người làm ra Titanic. Tòa nhà trị giá nửa tỉ USD nơi chúng ta đang họp được xây bằng tiền của bộ phim đó. Vì vậy, tôi phải được quyền làm theo ý mình”. Và tất cả đã chứng minh quyết định của Cameron là hoàn toàn đúng bởi theo các cuộc khảo sát sau bộ phim, nhiều khán giả cho biết những phân cảnh này là một trong những điều họ thích nhất ở siêu phẩm đỉnh cao này. “Sau đó, họ đều cảm ơn tôi. Tôi nghĩ công việc của mình là bảo vệ tiền của nhà đầu tư. Đôi khi, tôi phải làm ngược lại ý của họ. Tuy nhiên, chỉ cần phim thành công, mọi chuyện sẽ được tha thứ”, đạo diễn nhớ lại.Theo đánh giá của giới phê bình và đồng nghiệp, James Cameron còn là người kỹ tính đến mức luôn muốn mọi quy trình trong giai đoạn sản xuất được hoàn thiện ở mức hoàn hảo. Ông bắt tay nhào nặn ý tưởng Avatar: The Way Of Water từ năm 2010, ngay sau khi phần đầu tiên vươn lên trở thành phim ăn khách nhất mọi thời đại. Đây cũng là dự án duy nhất đạo diễn tập trung theo đuổi trong suốt 13 năm qua. Giai đoạn đầu, nhiều ý tưởng được đưa ra và bị gạt bỏ không lâu sau đó. James Cameron cảm thấy chúng đều không đủ mới lạ, giàu ý nghĩa để tiếp nối thành công của phần cũ.

Ông tìm đến biên kịch Josh Friedman và cùng viết tiếp câu chuyện của vùng đất Pandora trong suốt bốn năm từ 2013 đến 2017. Các ý tưởng cứ liên tục đến để mở rộng vũ trụ Avatar. Nhiều vùng đất, nhân vật mới ra đời. Đây cũng là lúc James Cameron quyết định mở rộng bộ phim từ một trilogy (ba tập) thành pentalogy (năm tập). Song song với hoàn thiện kịch bản, quãng thời gian 13 năm cũng là lúc James Cameron nghiên cứu các công nghệ mới cho dự án. Ê-kíp sử dụng những công nghệ và máy quay tiên tiến như máy ảnh Sony Venice với độ phân giải 6K hay máy ảnh RX0 chống nước. Đạo diễn mất khoảng ba năm thử nghiệm các phân đoạn và kỹ xảo motion-capture dưới nước. Các công đoạn hậu kỳ được thực hiện song song và liên tục cập nhật từ năm 2017 đến nay.Trước thềm lên sóng, Avatar 2 bắt đầu nhận được những phản ứng đầu tiên của giới phê bình. Theo The Hollywood Reporter, trong khi một số người “phàn nàn” Cameron về độ dài của phim (hơn 3 tiếng đồng hồ), có ý kiến về nhân vật, cốt truyện, hầu hết dường như bị ấn tượng thậm chí choáng ngợp trước những khung hình hoàn mỹ của tác phẩm.

Mike Ryan của Uproxx dành những lời khen ngợi cho tác phẩm mới nhất của James Cameron: “Đừng bao giờ đặt cược chống lại James Cameron. Dù đã gắng tránh cường điệu, nhưng tôi chưa bao giờ thấy bất cứ điều gì như thế này từ quan điểm trực quan, kỹ thuật… Đôi khi tôi bỏ lỡ các chi tiết trong cốt truyện vì đang say sưa ngắm một con cá trên Pandora”. Nhà phê bình này cho rằng về cơ bản Avatar: The Way Of Water có sự phát triển nhân vật tốt hơn và sâu sắc hơn.

Perri Nemiroff của Collider gọi Avatar: The Way Of Water là tác phẩm tuyệt vời. “Tôi đã tin rằng James Cameron sẽ nâng tầm với các hiệu ứng nhưng những hình ảnh này thật đáng kinh ngạc. Các khung hình tuyệt đẹp cứ nối tiếp nhau”, vị này chia sẻ.

Ian Sandwell của Digital Spy đánh giá: “Không ngạc nhiên khi Avatar: The Way Of Water là một kiệt tác hình ảnh. Phim có một câu chuyện mỏng và quá nhiều nhân vật để tung hứng, nhưng James Cameron đã kết hợp tất cả lại với nhau để tạo nên một cảnh cuối phi thường, đầy cảm xúc và những pha hành động gay cấn”.

Kara Warner của People chia sẻ: “Là một người hâm mộ Avatar, tôi đã đặt rất nhiều kỳ vọng vào Avatar: The Way Of Water và đối với tôi điều đó hoàn toàn mang lại hiệu quả. Chắc chắn phim hơi dài nhưng xứng đáng với hình ảnh tuyệt đẹp, nhân vật mới tuyệt vời. Một sự hồi hộp hoàn toàn”.

Trong khi Avatar: The Way Of Water chuẩn bị đổ bộ phòng vé, James Cameron đang dành thời gian hoàn thiện các phần tiếp theo của loạt phim. Hiện đạo diễn 68 tuổi đã quay xong Avatar 3 và một phần của phần 4. Chia sẻ với The Hollywood Reporter trong cuộc phỏng vấn mới đây, đạo diễn tài danh bộc bạch rằng ông muốn kể một câu chuyện sử thi qua nhiều phần phim và vẽ nên một bức tranh lớn hơn.

Avatar: The Way Of Water (Avatar: Dòng chảy của nước) dự kiến khởi chiếu tại rạp từ 16.12.2022.