Bền lề Thượng đỉnh G7: Nước cờ đầy mạo hiểm

[PinaColada]

Một làn nữa Tổng thống Donald Trump khẳng định Mỹ không tìm kiếm sự thay đổi lãnh đạo ở Tehran. Nhưng ông lại nhấn mạnh rằng muốn buộc Iran tham gia các cuộc thương thảo mới. Vậy là sao?

Hội nghị Thượng đỉnh nhóm 7 nước công nghiệp phát triển nhất thế giới (G7) khép lại tại thị trấn Biarritz của Pháp hôm 26-8, một ngày sau khi sự xuất hiện bất ngờ của Bộ trưởng Ngoại giao Iran Mohammad Javad Zarif phần nào phơi bày những rạn nứt trong nội bộ nhóm này.

Tổng thống Emmanuel Macron của nước chủ nhà đã đi nước cờ mạo hiểm khi mời ông Zarif đến Biarritz hôm 25-8 với hy vọng đạt được kết quả đột phá liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran. Các nhà lãnh đạo dự hội nghị chỉ được biết về sự hiện diện của ông Zarif vào phút chót. Tại Biarritz, ông Zarif có các cuộc thảo luận kéo dài hơn 3 giờ trước khi trở về Tehran.

Theo hãng tin Reuters, Bộ trưởng Ngoại giao Pháp Jean-Yves Le Drian và ông Zarif đã đánh giá về những điều kiện nào có thể giúp xuống thang căng thẳng giữa Mỹ và Iran. Ngoài ra, Bộ trưởng Ngoại giao Iran còn gặp một số quan chức Đức, Anh nhưng không gặp bất kỳ quan chức Mỹ nào.

Trước thềm Hội nghị Thượng đỉnh G7, Tổng thống Emmanuel Macron đã tiếp ông Zarif tại thủ đô Paris - Pháp hôm 23-8 giữa lúc có nỗi lo tình hình Trung Đông sẽ thêm bất ổn nếu thỏa thuận hạt nhân được Iran và 6 nước Mỹ, Anh, Pháp, Nga, Đức, Trung Quốc ký năm 2015 bị sụp đổ. "Các cuộc thảo luận giữa tổng thống (Macron) và ông Zarif là tích cực và sẽ tiếp tục" - một quan chức Pháp cho biết nhưng từ chối cung cấp thêm chi tiết.



Tổng thống Pháp Emmanuel Macron (thứ hai từ phải sang) gặp Bộ trưởng Ngoại giao Iran Mohammad Javad Zarif (thứ ba từ trái sang) bên lề Hội nghị Thượng đỉnh G7 Ảnh: Twitter

Hiện chưa rõ sự hiện diện của ông Zarif tại Biarritz có mang lại sự đột phá cho vấn đề Iran như kỳ vọng hay không. Đây là chủ đề được các nhà lãnh đạo G7 thảo luận chiều tối 24-8 (giờ địa phương). Một nguồn tin ngoại giao châu Âu tiết lộ với hãng tin Reuters rằng ông Donald Trump dường như vẫn không chịu nới lỏng trừng phạt dầu nhằm vào Tehran như mong muốn của ông Macron.

Theo một quan chức Nhà Trắng, ông Donald Trump không khỏi "ngạc nhiên" khi biết thông tin ông Macron mời ông Zarif đến Biarritz. Tuy nhiên, phát biểu với giới truyền thông hôm 26-8, ông chủ Nhà Trắng nói lại rằng ông không thấy bất ngờ về điều đó nhưng cho biết vẫn còn quá sớm để gặp ông Zarif lúc này. Theo đài Al Jazeera, ông Donald Trump cũng khẳng định Mỹ không tìm kiếm sự thay đổi lãnh đạo ở Tehran nhưng muốn buộc Iran tham gia các cuộc thương thảo mới, trong đó đề cập cả chương trình tên lửa đạn đạo và các hoạt động của quốc gia Trung Đông này tại khu vực.

Kể từ khi rút Mỹ khỏi thỏa thuận hạt nhân với Iran vào năm ngoái, ông Donald Trump đã thúc đẩy chính sách gây sức ép tối đa để buộc Tehran nhượng bộ về một thỏa thuận mới có nội dung nói trên. Trong khi đó, các đồng minh châu Âu của Mỹ lại muốn duy trì thỏa thuận năm 2015. Trong diễn biến cho thấy không phải là công việc dễ dàng, theo Reuters, hai quan chức Iran hôm 25-8 ra điều kiện Tehran phải xuất khẩu tối thiểu 700.000 thùng dầu/ngày nếu phương Tây muốn thương thảo. Ngoài ra, Tehran còn nhấn mạnh không đàm phán về chương trình tên lửa đạn đạo của mình.

Trước mắt, Iran đã đáp trả các biện pháp trừng phạt cứng rắn hơn của Mỹ bằng một loạt động thái như dừng thực hiện một số cam kết hạn chế hoạt động hạt nhân theo thỏa thuận nói trên. Trong khi đó, Tổng thống Emmanuel Macron từng tuyên bố để đổi lấy bất kỳ nhượng bộ nào, Iran cần tuân thủ đầy đủ thỏa thuận hạt nhân và tiến hành các cuộc thương thảo mới.

VietBF@ sưu tầm.