Mưu sâu Trung Quốc lộ rõ qua vụ 'náo loạn' của Trường Chinh 5B: Bắt chước thành ngọa hổ tàng long!

[Cupcake01]

Bắc Kinh đang chơi trò chơi dài hơi và họ chơi để giành chiến thắng!



Trước sự cố liên quan đến việc lõi tên lửa đẩy Long March 5B (Trường Chinh 5B) nặng 20 tấn rơi không kiểm soát xuống Trái Đất ngày 9/5/2021, thế giới vì thế biết nhiều hơn về kế hoạch xây dựng Trạm Vũ trụ Trung Quốc (CSS) tên Thiên Cung, dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2022 (đọc chi tiết).

Khách quan mà nói, những thập niên đầu thế kỷ 21, Trung Quốc đang tỏ ra là đối thủ thực sự đáng gờm của Mỹ, Nga, ESA (Cơ quan Vũ trụ Châu Âu) trong lĩnh vực công nghệ và chinh phục không gian.

"Tại sao chương trình không gian của Trung Quốc có thể vượt mặt NASA?" là tựa đề trên CNN đăng hồi đầu tháng 4/2021 do cây bút người Mỹ Eric Berger chuyên viết về chính sách vũ trụ của Ars Technica thực hiện.

Để hiểu sức mạnh không gian "ngọa hổ tàng long" của Trung Quốc những năm gần đây, chúng tôi chuyển ngữ bài viết này, mời độc giả đón đọc.

Trung Quốc nắm trong tay cơ hội tốt để trở thành cường quốc thống trị không gian thế kỷ 21, và họ không chỉ muốn sao chép NASA (Mỹ) trên con đường dẫn đầu. Thay vào đó, quốc gia này cũng đang rất chú ý đến những gì mà các công ty tư nhân đầy sáng tạo của Mỹ như SpaceX đang làm. Để dẫn đầu trong không gian, Bắc Kinh khôn khéo học hỏi và chắt lọc tinh hoa từ phương Tây.

01. Sức mạnh "Ngọa hổ tàng long"

Mùa Hè năm 2019, một tên lửa nhỏ Trung Quốc được vận chuyển đến một trạm phóng vũ trụ ở miền nam nước này để thực hiện sứ mệnh phóng thử. Thiết kế phần đầu của tên lửa Long March 2C giống y hệt phiên bản Falcon 9 của SpaceX.

Một năm sau cuộc thử nghiệm này, nhà thầu vũ trụ chính của Trung Quốc đã tiết lộ kế hoạch phát triển khả năng tái sử dụng động cơ (hay giai đoạn đầu ở tên lửa đẩy) của Long March 8, được cung cấp bởi nhiên liệu là dầu hỏa - trùng hợp thay - dầu hỏa cũng là nhiên liệu dùng cho tên lửa của SpaceX. Các quan chức Trung Quốc cho biết, đến năm 2025, tên lửa Long March 8 sẽ có khả năng hạ cánh trên một bệ phóng trên biển giống như tên lửa đẩy Falcon 9 của SpaceX.

Và không chỉ các nhà thầu chính phủ Trung Quốc đang mô phỏng SpaceX, ngày càng nhiều công ty bán tư nhân của Trung Quốc cũng đã công bố kế hoạch phát triển tên lửa tái sử dụng. Các công ty Trung Quốc như LinkSpace và Galactic Energy đã phát hành các sơ đồ bắt chước công nghệ SpaceX.


Các dòng tên lửa Trường Chinh (Long March) của Trung Quốc. Nguồn: China National Space Administration; Xinhua news agency; China Aerospace Science and Technology Corporation; FAA Office of Commercial Space Transportation

Thực chất, việc bắt chước này không có gì đáng ngạc nhiên vì các doanh nghiệp do chính phủ thành lập ở cả Nga và châu Âu gần đây cũng đã tiết lộ kế hoạch phát triển tên lửa tái sử dụng có hình dáng và chức năng tương tự như tên lửa đẩy Falcon 9. Nhưng điều khiến những nỗ lực cạnh tranh SpaceX của Trung Quốc trở nên đặc biệt đáng chú ý là tham vọng "vươn vòi bạch tuộc" ra không gian của nước này cũng như các nguồn lực khổng lồ để hỗ trợ các mục tiêu dài hạn đó.

Đầu tháng 4/2021, chính phủ Trung Quốc đã ký một thỏa thuận với Nga để cùng hợp tác xây dựng căn cứ Mặt Trăng. Trung Quốc cũng đã bắt đầu lên kế hoạch khởi động các sứ mệnh phi hành đoàn lên sao Hỏa và triển khai một nhà máy năng lượng Mặt Trời quy mô thương mại trên không gian vào năm 2050.

Bắc Kinh đang chơi trò chơi dài hơi và họ chơi để giành chiến thắng!

Dựa trên những thành tựu gần đây của Trung Quốc trong không gian, sẽ là khôn ngoan nếu thực hiện những tham vọng lớn này một cách nghiêm túc. Vào tháng 12/2020, Trung Quốc trở thành quốc gia thứ 3 trong lịch sử đưa vật liệu Mặt Trăng trở lại Trái Đất nghiên cứu. Sắp tới đây, Trung Quốc sẽ ngang hàng với Mỹ với tư cách là quốc gia thứ hai hạ cánh và vận hành tàu thám hiểm trên bề mặt sao Hỏa.

Chưa hết, nước này đang chạy đua trên một số mặt trận khác trong không gian, đơn cử như việc xây dựng trạm vũ trụ của riêng mình (Thiên Cung) đến việc hoàn thiện khả năng chống vệ tinh trong quỹ đạo, hay tham vọng thiết lập một căn cứ trên Mặt Trăng trong những năm tới.

02. NASA đang già cỗi?

Khi Trung Quốc đang trên đà thống trị, Mỹ lại có những thành tựu e dè dù rằng Washington liên tiếp muốn khẳng định vị thế trong không gian. Có thể lấy ví dụ, dù NASA đã chi hơn 20 tỷ USD xây dựng hệ thống tên lửa đẩy Space Launch System (SLS) khổng lồ, nhưng SLS có thể sớm trở nên lỗi thời. Không dừng ở đó, với việc cơ quan này không tái sử dụng SLS (cùng với kinh phí cho Chương trình Artemis đưa người lên Mặt Trăng năm 2024 quá lớn) đã làm vượt quá quỹ mà Quốc hội Mỹ có thể chi cho lên đến 43%.

Rồi thì NASA cũng có thể từ bỏ Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) trong vài năm tới bởi số tiền mà Mỹ bỏ ra để duy trì ISS lớn hơn rất nhiều so với các nước khác.

Trong khi đó, Trung Quốc đang đào tạo các phi hành gia châu Âu và dạy họ tiếng Trung để họ có thể đến thăm mô-đun vũ trụ lớn của nước này. Một số phi hành gia châu Âu sau đó có thể tham gia nỗ lực khám phá Mặt Trăng của Trung Quốc-Nga.

Phải chăng NASA đang trở nên già cỗi? Kỳ thực, lợi thế cạnh tranh của Mỹ với Trung Quốc lại nằm ở các tổ chức tư nhân như SpaceX hay Blue Origin (do tỷ phú Jeff Bezos thành lập).

Nếu Mỹ muốn cạnh tranh, nước này nên tạo cơ hội giải phóng toàn bộ tiềm năng của SpaceX và các công ty vũ trụ thương mại khác, những người đang tìm cách tiến xa hơn trong không gian, nhanh hơn và ít tốn kém hơn.

Không chỉ bắt chước công nghệ vũ trụ, Trung Quốc còn bắt chước hình thức hợp tác của NASA với các công ty tư nhân như SpaceX, Northrop Grumman và Boeing để vận chuyển hàng hóa và phi hành gia lên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS).

Đây là một trong những lý do tại sao, khoảng 5 năm trước, Trung Quốc đã bắt đầu hỗ trợ hàng chục công ty tư nhân thương mại hóa tên lửa và vệ tinh.

Bởi thế mới nói, cuộc chạy đua không gian thế kỷ 21 không đơn thuần là cuộc chạy đua giữa Trung Quốc và NASA. Đúng hơn, nó nằm giữa ngành công nghiệp vũ trụ thương mại của Trung Quốc và Mỹ.

03. Trung Quốc đi tắt, đón đầu

Gần một thập kỷ trước, SpaceX đã thu hút sự chú ý và ngưỡng mộ của quốc tế khi bắt đầu hạ cánh thành công tên lửa Falcon 9, đạt được một kỳ tích kỹ thuật mà nhiều người trước đây cho là "không thể" hoặc "không thực tế" - Bởi trong khi các tên lửa đẩy trong lịch sử đã bị vứt bỏ trên đại dương sau 1 lần phục vụ sứ mệnh thì SpaceX đã tìm ra cách hạ cánh Falcon 9 thẳng đứng trên bệ phóng trên biển và đất liền, cho phép công ty này tái sử dụng nó và dĩ nhiên: Siêu tiết kiệm tiền.

Sau đó, công ty đã kết hợp ba trong số các lõi Falcon 9 này lại với nhau để chế tạo một tên lửa lớn hơn và mạnh hơn nhiều, được gọi là Falcon Heavy. Và bây giờ nó đang thử nghiệm một bộ booster thậm chí còn lớn hơn, có thể tái sử dụng - có tên Starship - nhằm đưa con người đến và đi từ sao Hỏa.

Không ngạc nhiên khi vào cuối tháng 2/2021, Trung Quốc công bố các kế hoạch không gian tương tự. Cơ quan vũ trụ của nước này cho biết họ sẽ chế tạo một tên lửa ba lõi, trông giống như tên lửa đẩy siêu nặng Falcon Heavy của SpaceX. Đồng thời xác nhận kế hoạch phát triển siêu tên lửa khổng lồ Long March 9 (Trường Chinh 9), có khả năng nâng 190 tấn lên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp (LEO) - tương đương với Saturn V, một siêu tên lửa đẩy hạng nặng mạnh nhất trong lịch sử loài người do NASA làm ra.

Hay thay, Long March 9 có thể sẽ không giống bất cứ thứ gì NASA từng chế tạo, bởi Trung Quốc chơi bài "phối hợp", nước này muốn Long March 9 có thể tái sử dụng! Dự kiến, Long March 9 sẽ được phóng thử vào năm 2028, Cơ quan Quản lý Vũ trụ Quốc gia Trung Quốc (CNSA) thông tin.


Long March 9 là ví dụ điển hình cho sức mạnh tên lửa đẩy Trung Quốc. Lá bài kép, vừa mạnh nhất, vừa tái sử dụng. Ảnh minh họa về tên lửa Long March 3B của Trung Quốc/Nguồn: AAxanderr/Wikimedia Commons

Tham vọng của họ không dừng ở đó, họ còn muốn Long March 9 có thể đưa phi hành gia Trung Quốc (Taikonaut) lên Hành tinh Đỏ.

Trong khi SpaceX trở thành một công ty vũ trụ chuyển đổi, Mỹ và Trung Quốc đang bị nhốt trong một cuộc chiến ngày càng khốc liệt về sức ảnh hưởng và các nguồn lực kinh tế trên Trái Đất.

Xung đột đó, vốn đã xuất hiện trong quỹ đạo thấp của Trái Đất, sẽ kéo dài đến Mặt Trăng và cuối cùng là sao Hỏa trong những thập kỷ tới. Trong cuộc cạnh tranh về ảnh hưởng địa chính trị và sự giàu có về kinh tế, không gian sẽ trở thành vùng đất tối cao cuối cùng cho cuộc chạy đua Mỹ-Trung.

Trung Quốc chắc chắn sẽ chơi tới cùng.

Dù mang tiếng là bắt chước phương Tây, Trung Quốc vẫn khôn khéo lựa chọn con đường riêng cho mình trong không gian, nhờ vào tiềm lực kinh tế và tham vọng đè bẹp Mỹ - cường quốc vũ trụ soán ngôi vương bấy lâu nay.

VietBF @ Sưu tầm