Trên đời này có ma không?

[troopy]

Hàng nghìn người kể về những cuộc gặp gỡ ma quái mỗi năm... Ma có thật không? Liệu có khoa học nào chứng minh cho điều đó không?


Nhiều người săn ma thường vào các ngôi nhà bỏ trống để tìm kiếm bóng ma...

Nếu bạn tin có ma, bạn không đơn độc. Các nền văn hóa trên khắp thế giới đều tin vào những linh hồn sống sót sau cái chết để sống ở một thế giới khác. Trên thực tế, ma là một trong những hiện tượng huyền bí được nhiều người tin rằng: Hàng triệu người quan tâm đến ma và hàng nghìn người đọc truyện ma mỗi ngày. Nó không chỉ là giải trí đơn thuần. Một cuộc thăm dò của Ipsos năm 2019 cho thấy 46% người Mỹ nói rằng họ thực sự tin vào ma, chỉ 7% người được hỏi cho biết họ tin vào ma cà rồng.

Ý tưởng rằng người chết vẫn còn với chúng ta về phần linh hồn là một điều xa xưa, xuất hiện trong vô số câu chuyện, trong đó có cả Kinh thánh, thậm chí còn có hẳn một thể loại văn học dân gian: truyện ma. Niềm tin vào ma là một phần của mạng lưới lớn hơn các niềm tin huyền bí có liên quan, bao gồm trải nghiệm cận tử, cuộc sống sau khi chết và giao tiếp tâm linh. Niềm tin mang lại sự an ủi cho nhiều người.

Con người đã cố gắng giao tiếp với các linh hồn trong nhiều thời đại. Ví dụ như ở Anh thời Victoria, việc các quý cô thượng lưu tổ chức những buổi tiệc tùng trong phòng khách của họ sau bữa trà và đi chơi với bạn bè là thời trang. Các câu lạc bộ ma chuyên tìm kiếm bằng chứng ma quái được thành lập tại các trường đại học danh tiếng, bao gồm Cambridge và Oxford, và vào năm 1882, tổ chức nổi bật nhất, Hiệp hội Nghiên cứu Tâm thần, được thành lập.

Một phụ nữ tên Eleanor Sidgwick là điều tra viên (và sau này là chủ tịch) của nhóm đó, và có thể được coi là ma nữ đầu tiên. Ở Mỹ vào cuối những năm 1800, nhiều nhà ngoại cảm tuyên bố nói chuyện với người chết, nhưng sau đó bị các nhà điều tra hoài nghi như Harry Houdini vạch trần là trò lừa đảo.

Mãi cho đến gần đây, săn ma mới trở thành một mối quan tâm rộng rãi trên khắp thế giới. Phần lớn điều này là do bộ phim truyền hình cáp Syfy ăn khách "Ghost Hunters", đã phát sóng 230 tập và không tìm thấy bằng chứng xác thực nào về ma.

Chương trình đã tạo ra hàng chục tác phẩm phụ và người bắt chước, và không khó để hiểu tại sao chương trình lại nổi tiếng đến vậy: tiền đề là bất kỳ ai cũng có thể tìm kiếm ma. Hai ngôi sao ban đầu là những người bình thường (thực tế là thợ ống nước), những người quyết định tìm kiếm bằng chứng về các linh hồn. Thông điệp của họ: Bạn không cần phải là một nhà khoa học, hoặc thậm chí có bất kỳ khóa đào tạo nào về khoa học hoặc điều tra. Tất cả những gì bạn cần là một chút thời gian rảnh rỗi, một nơi tối và có thể là một vài tiện ích từ một cửa hàng điện tử. Nếu bạn nhìn đủ lâu, bất kỳ ánh sáng hoặc tiếng ồn nào không giải thích được có thể là bằng chứng của ma.

Tiêu chí mơ hồ về những sự kiện ma quái đó là một phần lý do tại sao những câu chuyện thần thoại về thế giới bên kia trở nên sống động hơn bao giờ hết.

Khoa học và logic về ma

Một khó khăn trong việc đánh giá về ma một cách khoa học là có rất nhiều hiện tượng đáng kinh ngạc được cho là do ma, từ cửa tự đóng, mất chìa khóa, đến khu vực lạnh lẽo trong hành lang, đến linh hồn của một người thân đã chết.

Khi các nhà xã hội học Dennis và Michele Waskul phỏng vấn những người trải nghiệm ma cho cuốn sách năm 2016 " Ghostly Encounters: The Hauntings of Everyday Life " (Nhà xuất bản Đại học Temple ), họ phát hiện ra rằng "nhiều người tham gia không chắc chắn rằng họ đã gặp ma và vẫn không chắc chắn rằng những hiện tượng đó là thậm chí có thể xảy ra, đơn giản vì họ không nhìn thấy thứ gì đó gần giống với hình ảnh thông thường của một 'bóng ma'. Thay vào đó, nhiều người được hỏi chỉ đơn giản là bị thuyết phục rằng họ đã trải qua một điều gì đó kỳ lạ, một điều gì đó không thể giải thích được, phi thường, bí ẩn hoặc kỳ lạ. "

Vì vậy, nhiều người được ghi nhận là đã từng trải qua một trải nghiệm ma quái không nhất thiết phải nhìn thấy bất cứ thứ gì mà hầu hết mọi người sẽ nhận ra là một "bóng ma" cổ điển, và trên thực tế, họ có thể đã có những trải nghiệm hoàn toàn khác với điểm chung duy nhất là nó không thể được giải thích một cách dễ dàng.

Kinh nghiệm cá nhân là một chuyện, nhưng bằng chứng khoa học là một vấn đề khác. Một phần khó khăn trong việc điều tra ma là không có một định nghĩa được thống nhất rộng rãi về ma là gì. Một số người tin rằng, đó là linh hồn của những người đã chết vì bất cứ lý do gì bị "lạc" trên đường đến thế giới bên kia; những người khác cho rằng ma thay vào đó là những thực thể thần giao cách cảm được chiếu vào thế giới từ tâm trí của chúng ta.

Có rất nhiều mâu thuẫn cố hữu trong những ý tưởng về ma. Ví dụ, ma có vật chất hay không? Chúng có thể di chuyển qua các vật thể rắn mà không làm phiền chúng, hoặc chúng có thể đóng sầm cửa lại và ném đồ vật khắp phòng. Theo logic và quy luật vật lý, nó là cái này hay cái khác. Nếu hồn ma là linh hồn của con người, tại sao chúng lại xuất hiện trong bộ quần áo và với những đồ vật vô tri vô giác (có lẽ là vô hồn) như mũ, gậy và váy - chưa kể nhiều báo cáo về những chuyến tàu, ô tô và toa tàu ma?

Nếu ma là linh hồn của những người đã chết không được giải cứu, tại sao vẫn có những vụ giết người chưa được giải quyết, vì ma được cho là giao tiếp với các phương tiện tâm linh, và có thể xác định kẻ giết họ cho cảnh sát? Các câu hỏi cứ lặp đi lặp lại - chỉ cần bất kỳ tuyên bố nào về hồn ma cũng đưa ra những lý do hợp lý để nghi ngờ nó.

Các thợ săn ma sử dụng nhiều phương pháp sáng tạo (và đáng ngờ) để phát hiện ra sự hiện diện của các linh hồn, thường bao gồm cả các nhà tâm linh. Hầu như tất cả các thợ săn ma đều tự cho mình là khoa học, và hầu hết đều có vẻ ngoài đó vì họ sử dụng thiết bị khoa học công nghệ cao như máy đếm Geiger, máy dò Trường điện từ (EMF), máy dò ion, camera hồng ngoại và micrô nhạy. Tuy nhiên, chưa có thiết bị nào trong số này được chứng minh là thực sự phát hiện ra ma. Trong nhiều thế kỷ, người ta tin rằng ngọn lửa chuyển sang màu xanh lam khi có ma. Ngày nay, ít người chấp nhận truyền thuyết đó, nhưng có khả năng nhiều dấu hiệu được những thợ săn ma ngày nay coi là sai lầm và cổ hủ từ hàng thế kỷ nay.

Các nhà nghiên cứu khác cho rằng, lý do ma chưa được chứng minh là tồn tại vì chúng ta không có công nghệ phù hợp để tìm hoặc phát hiện thế giới linh hồn. Nhưng điều này cũng không thể chính xác: Bóng ma tồn tại và xuất hiện trong thế giới vật chất bình thường của chúng ta (và do đó có thể được phát hiện và ghi lại trong ảnh, phim, video và bản ghi âm).

Nếu có ma tồn tại và có thể được phát hiện hoặc ghi lại một cách khoa học, chúng ta nên tìm bằng chứng xác thực về điều đó - tuy nhiên chúng ta lại không. Nếu ma có tồn tại nhưng không thể được phát hiện hoặc ghi lại một cách khoa học, thì tất cả các bức ảnh, video, âm thanh và các bản ghi âm khác được cho là bằng chứng về ma không thể là ma. Với rất nhiều lý thuyết mâu thuẫn cơ bản và quá ít khoa học đưa ra để đề cập đến chủ đề này .

Và tất nhiên, với sự phát triển gần đây của "ứng dụng ma" dành cho điện thoại thông minh, việc tạo ra những hình ảnh có vẻ ma quái và chia sẻ chúng trên mạng xã hội trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết, khiến việc phân tách thực tế khỏi hư cấu càng trở nên khó khăn hơn đối với các nhà nghiên cứu về ma.

Tại sao nhiều người tin?

Hầu hết những người tin vào ma làm như vậy vì một số kinh nghiệm cá nhân; chẳng hạn, họ lớn lên trong một ngôi nhà nơi mà sự tồn tại của những linh hồn (thân thiện) được coi là điều hiển nhiên, hoặc họ đã có một số trải nghiệm đáng sợ trong một chuyến du lịch ma quái hoặc ám ảnh địa phương.

Tuy nhiên, nhiều người tin rằng sự ủng hộ cho sự tồn tại của các hồn ma có thể được tìm thấy trong một ngành khoa học khó không kém gì vật lý hiện đại. Nhiều người khẳng định rằng Albert Einstein đã đưa ra cơ sở khoa học cho sự tồn tại của ma, dựa trên Định luật Nhiệt động lực học thứ nhất : Nếu năng lượng không thể được tạo ra hoặc bị phá hủy mà chỉ thay đổi dạng, thì điều gì sẽ xảy ra với năng lượng của cơ thể chúng ta khi chúng ta chết? Điều đó có thể được hiển thị như một con ma bằng cách nào đó?

Nó có vẻ như là một giả định hợp lý - cho đến khi bạn đào sâu vào vật lý cơ bản. Câu trả lời rất đơn giản, và không hề bí ẩn. Sau khi một người chết, năng lượng trong cơ thể người đó sẽ đi đến nơi mà năng lượng của tất cả sinh vật sau khi chết: vào môi trường. Năng lượng được giải phóng dưới dạng nhiệt, và cơ thể được truyền vào động vật ăn chúng ta (tức là động vật hoang dã nếu chúng ta không được chôn cất, hoặc giun và vi khuẩn nếu chúng ta bị giam giữ), và thực vật hấp thụ chúng ta. Không có "năng lượng" cơ thể nào sống sót sau cái chết được phát hiện bằng các thiết bị săn ma phổ biến.

Trong khi những thợ săn ma nghiệp dư thích tưởng tượng bản thân đang ở vị trí tiên tiến trong việc nghiên cứu ma, họ thực sự đang tham gia vào cái mà các nhà dân gian gọi là sự lột xác hoặc vấp ngã trong truyền thuyết. Về cơ bản, đó là một hình thức chơi game trong đó mọi người "diễn xuất" một huyền thoại, thường liên quan đến ma hoặc các yếu tố siêu nhiên.

Trong cuốn sách " Người ngoài hành tinh, bóng ma và giáo phái: Huyền thoại chúng ta đang sống " (University Press of Mississippi, 2003), nhà văn học dân gian Bill Ellis chỉ ra rằng bản thân những người săn ma thường coi trọng việc tìm kiếm và "mạo hiểm để thách thức những sinh vật siêu nhiên, đối đầu với họ một cách có ý thức dạng kịch tính hóa, sau đó quay trở lại nơi an toàn. ... Mục đích đã nêu của các hoạt động như vậy không phải là giải trí mà là một nỗ lực chân thành để kiểm tra và xác định ranh giới của thế giới 'thực'. "

Nếu ma là có thật và là một dạng năng lượng hoặc thực thể nào đó chưa được biết đến, thì sự tồn tại của chúng (giống như tất cả các khám phá khoa học khác) sẽ được các nhà khoa học phát hiện và xác minh thông qua các thí nghiệm có kiểm soát - chứ không phải bởi những kẻ săn ma cuối tuần lang thang quanh những ngôi nhà bỏ hoang bóng tối vào ban đêm với máy ảnh và đèn pin.

Cuối cùng (và bất chấp hàng núi hình ảnh, âm thanh và video mơ hồ), bằng chứng về ma ngày nay không tốt hơn một thế kỷ trước. Có hai lý do có thể khiến các thợ săn ma thất bại trong việc tìm kiếm bằng chứng xác đáng. Thứ nhất là ma không tồn tại, và các báo cáo về ma có thể được giải thích bằng tâm lý, nhận thức sai lầm, sai lầm và trò lừa bịp. Lựa chọn thứ hai là có ma tồn tại, nhưng những người săn ma không có công cụ khoa học hoặc tư duy để phát hiện ra bất kỳ bằng chứng có ý nghĩa nào.

VietBF@sưu tập