|
7/20Tổng thống Nga Vladimir Putin đã giành được sự ủng hộ nhiệt tình từ Iran hôm thứ Ba cho chiến dịch quân sự của ông ở Ukraine, khi Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei nói rằng phương Tây phản đối một nước Nga “độc lập và mạnh mẽ”.
Ông Khamenei nói rằng nếu Nga không đưa quân vào Ukraine, nước này sẽ phải đối mặt với một cuộc tấn công từ NATO sau đó, một tuyên bố lặp lại lời hùng biện của Putin và phản ánh mối quan hệ ngày càng chặt chẽ giữa Moscow và Tehran khi cả hai đều phải đối mặt với các lệnh trừng phạt của phương Tây.
Các đồng minh NATO đã tăng cường sự hiện diện quân sự của họ ở Đông Âu và cung cấp cho Ukraine vũ khí để giúp chống lại cuộc tấn công của Nga.
Ông Khamenei nói với ông Putin: “Nếu con đường được mở cho NATO, nó sẽ không nhận ra bất kỳ giới hạn và ranh giới nào. Ông nói thêm, nếu Matxcơva không hành động trước, liên minh phương Tây “đã có thể tiến hành một cuộc chiến tranh” để đòi lại Bán đảo Crimea mà Nga đã chiếm từ Ukraine vào năm 2014 trở lại quyền kiểm soát của Kyiv.
Chỉ trong chuyến công du ngoại quốc thứ hai kể từ khi Nga tiến hành hành động quân sự vào tháng 2, Putin đã trao đổi với Tổng thống Iran Ebrahim Raisi và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan về cuộc xung đột ở Syria, và ông đã sử dụng chuyến đi này để thảo luận về đề nghị được Liên Hợp Quốc hậu thuẫn để nối lại xuất cảng ngũ cốc Ukraine để giảm bớt cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu.
Thổ Nhĩ Kỳ, một thành viên NATO, đã thấy mình đối lập với Nga trong các cuộc xung đột đẫm máu ở Syria và Libya. Nó thậm chí đã bán các máy bay không người lái chết người mà lực lượng Ukraine đã sử dụng để tấn công quân đội Nga. Nhưng Ankara đã không áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với Điện Kremlin, khiến nó trở thành một đối tác cực kỳ cần thiết đối với Moscow. Đối mặt với lạm phát tăng nhanh và đồng tiền mất giá nhanh chóng, Thổ Nhĩ Kỳ cũng phụ thuộc vào thị trường Nga.
Erdogan đã bắt Putin đợi gần một phút trước khi bước vào phòng đàm phán và sau đó ca ngợi điều mà ông mô tả là “cách tiếp cận rất, rất tích cực” của Nga trong cuộc hội đàm hạt nhân ở Istanbul vào tuần trước. Ông ấy bày tỏ hy vọng một thỏa thuận sẽ được thực hiện và “kết quả đạt được sẽ có tác động tích cực đến toàn thế giới.”
Nói chuyện với Erdogan khi cuộc họp của họ bắt đầu, Putin cảm ơn ông vì sự hòa giải của ông để giúp “tiến tới” một thỏa thuận về xuất khẩu ngũ cốc của Ukraine. “Không phải tất cả các vấn đề đã được giải quyết, nhưng thật tốt là đã có một số tiến bộ”, ông Putin nói thêm.
Sau đó, ông nói với các phóng viên rằng Moscow sẽ chấp nhận một thỏa thuận để tạo điều kiện thuận lợi cho các chuyến hàng ngũ cốc của Ukraine nếu phương Tây dỡ bỏ các hạn chế đối với xuất khẩu ngũ cốc của Nga.
Ông Putin nói: “Chúng tôi đã đạt được một thỏa thuận sơ bộ về điều đó với các tổ chức quốc tế, những tổ chức đã tốn nhiều công sức để biến tất cả thành một gói. “Hãy xem tất cả sẽ diễn biến như thế nào trong thời gian gần nhất.”
Ông lưu ý rằng “người Mỹ đã dỡ bỏ hiệu quả các hạn chế đối với nguồn cung phân bón của Nga cho các thị trường toàn cầu,” nói thêm rằng “nếu họ thực sự muốn cải thiện tình hình trên thị trường lương thực toàn cầu, tôi hy vọng họ cũng sẽ làm như vậy với xuất khẩu ngũ cốc của Nga”.
Các quan chức Liên hợp quốc, Nga, Ukraine và Thổ Nhĩ Kỳ đã đạt được thỏa thuận dự kiến về một số khía cạnh của thỏa thuận bảo đảm xuất cảng 22 triệu tấn ngũ cốc và các sản phẩm nông nghiệp khác đang bị mắc kẹt tại các cảng ở Biển Đen của Ukraine do giao tranh. Việc đạt được thỏa thuận sẽ đánh dấu một bước quan trọng nhằm giảm bớt cuộc khủng hoảng lương thực đã khiến giá các mặt hàng quan trọng như lúa mì và lúa mạch tăng vọt.
Khi được hỏi liệu các cuộc đàm phán với Ukraine về một dàn xếp chính trị có thể tiếp tục hay không, ông Putin nói rằng Nga rất biết ơn Erdogan và các nhà hòa giải quốc tế khác, nhưng lưu ý rằng “chúng tôi thấy rằng chính quyền của Kyiv không có mong muốn như vậy”.
Chuyến đi tới Tehran cũng mang ý nghĩa biểu tượng đối với khán giả trong nước của Putin, thể hiện tầm ảnh hưởng quốc tế của Nga ngay cả khi nước này ngày càng bị cô lập và lún sâu hơn vào cuộc đối đầu với phương Tây. Nó diễn ra chỉ vài ngày sau khi Tổng thống Mỹ Joe Biden đến thăm Israel và Ả Rập Xê-út – những đối thủ chính của Tehran.
Từ Jerusalem và Jeddah, Biden kêu gọi Israel và các nước Ả Rập đẩy lùi ảnh hưởng của Nga, Trung Quốc và Iran đã mở rộng với nhận thức về sự rút lui của Mỹ khỏi khu vực.
Đó là một cuộc mua bán khó khăn. Israel duy trì mối quan hệ tốt đẹp với Putin, một điều cần thiết vì sự hiện diện của Nga ở Syria, quốc gia láng giềng phía đông bắc của Israel và là mục tiêu thường xuyên của các cuộc không kích. Ả Rập Xê-út và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất đã từ chối bơm thêm dầu ngoài kế hoạch được liên minh năng lượng của họ với Mátxcơva phê duyệt.
Nhưng tất cả các nước – bất chấp những đối thủ lâu đời – có thể đồng ý xích lại gần nhau hơn để chống lại Iran, quốc gia đã nhanh chóng nâng cao chương trình hạt nhân kể từ khi cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump từ bỏ hiệp ước nguyên tử của Tehran với các cường quốc thế giới và áp dụng lại các biện pháp trừng phạt. Các cuộc đàm phán để khôi phục lại thỏa thuận đã đi vào bế tắc.
Bị phương Tây và các đối thủ trong khu vực lùi lại, chính phủ Iran đang tăng cường làm giàu uranium, trấn áp những bất đồng chính kiến và thu hút các tiêu đề với quan điểm lạc quan, cứng rắn nhằm giữ cho đồng rial của Iran không bị sụp đổ. Nếu không có biện pháp trừng phạt trước mắt, quan hệ đối tác chiến thuật của Iran với Nga đã trở thành một trong những yếu tố sống còn, ngay cả khi Moscow dường như đang hạ gục Tehran trong hoạt động buôn bán dầu chợ đen.
“Iran là (trung tâm) của nền ngoại giao năng động,” Ngoại trưởng Iran Hossein Amirabdollahian viết trên Twitter, nói thêm rằng các cuộc họp sẽ “phát triển hợp tác kinh tế, tập trung vào an ninh của khu vực … và đảm bảo an ninh lương thực”.
Fadahossein Maleki, một thành viên của ủy ban có ảnh hưởng của quốc hội Iran về an ninh quốc gia và chính sách đối ngoại, đã mô tả Nga là “đối tác chiến lược nhất” của Iran hôm thứ Hai. Những bình luận của ông có nhiều thập kỷ thù hận bắt nguồn từ việc Nga chiếm đóng Iran trong Thế chiến thứ hai – và việc nước này từ chối rời đi sau đó.
Tòa Bạch Ốc cáo buộc các quan chức Nga trong những tuần gần đây đã đến thăm một sân bay ở miền trung Iran ít nhất hai lần để xem xét các máy bay không người lái có khả năng mang vũ khí của Tehran để có thể sử dụng ở Ukraine.
Putin ca ngợi tầm quan trọng của mối quan hệ chặt chẽ giữa Moscow và Tehran tại các cuộc gặp của ông với các nhà lãnh đạo Iran.
“Quan hệ của chúng tôi đang phát triển với tốc độ tốt”, ông Putin nói khi bắt đầu cuộc gặp với Raisi và nói thêm rằng hai nước đã nỗ lực để “tăng cường hợp tác về an ninh quốc tế và đóng góp đáng kể vào giải quyết Syria.”
Trong một tuyên bố kết thúc, ông đề nghị ủng hộ Tehran đối với thỏa thuận hạt nhân đang bế tắc, kêu gọi khôi phục hoàn toàn và dỡ bỏ hoàn toàn các lệnh trừng phạt đối với Iran để cho phép “phát triển tự do hợp tác trong bất kỳ lĩnh vực nào mà không có bất kỳ sự phân biệt nào.”
Trong các cuộc hội đàm ba bên, các tổng thống đã thảo luận về cuộc xung đột kéo dài hàng thập niên ở Syria, nơi Iran và Nga ủng hộ chính phủ của Tổng thống Bashar Assad, trong khi Thổ Nhĩ Kỳ ủng hộ các phe đối lập có vũ trang. Nga đã can thiệp vào cuộc xung đột vào năm 2015, hợp tác với các lực lượng Iran và sử dụng sức mạnh không quân của mình để củng cố quân đội non trẻ của Assad.
Erdogan tập trung vào hành động của Thổ Nhĩ Kỳ nhằm đẩy các chiến binh người Kurd ở Syria được Mỹ hậu thuẫn ra khỏi biên giới, theo sau những lời đe dọa trước đó về một cuộc tấn công quân sự mới ở miền bắc Syria. Kế hoạch hoạt động là một phần trong nỗ lực của Thổ Nhĩ Kỳ nhằm tạo ra một khu vực an toàn dọc theo biên giới với Syria để khuyến khích sự trở lại tự nguyện của những người tị nạn Syria.
Erdogan cho biết Thổ Nhĩ Kỳ quyết tâm “xua đuổi những trung tâm của tội ác” nhắm vào an ninh của Thổ Nhĩ Kỳ.
Ông cho biết Ankara hy vọng Nga và Iran “hỗ trợ Thổ Nhĩ Kỳ trong cuộc chiến này”, nói thêm rằng các khu vực Tel Rifaat và Manbij – nơi Thổ Nhĩ Kỳ cho biết họ có kế hoạch gửi quân – đã biến thành “giường khủng bố”.
Ông Erdogan nói: “Ưu đãi lớn nhất dành cho người dân Syria sẽ là việc loại bỏ hoàn toàn tổ chức khủng bố ly khai khỏi các vùng lãnh thổ mà họ chiếm giữ.
Trong một đề cập rõ ràng về mối quan tâm của Thổ Nhĩ Kỳ, ba tổng thống cho biết trong một tuyên bố chung rằng họ “từ chối mọi nỗ lực tạo ra thực tế mới trên thực tế với lý do chống khủng bố, bao gồm các sáng kiến tự trị bất hợp pháp và bày tỏ quyết tâm chống lại chương trình nghị sự của phe ly khai. “
Đồng thời, trong cuộc gặp riêng trước đó với Erdogan, Khamenei đã nghiêm khắc cảnh báo về kế hoạch xâm lược của Thổ Nhĩ Kỳ.
“Bất kỳ cuộc tấn công quân sự nào ở miền bắc Syria chắc chắn sẽ gây hại cho Thổ Nhĩ Kỳ, Syria và toàn bộ khu vực, đồng thời có lợi cho những kẻ khủng bố”, nhà lãnh đạo hàng đầu của Iran nói, nhấn mạnh sự cần thiết phải “chấm dứt vấn đề thông qua các cuộc đàm phán”.
Các vấn đề nhân đạo ở Syria cũng được chú trọng kể từ khi Nga sử dụng quyền phủ quyết của mình tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc vào tuần trước để hạn chế việc cung cấp viện trợ cho 4,1 triệu người ở phía tây bắc của phiến quân Syria sau sáu tháng, thay vì một năm. Erdogan nhấn mạnh rằng sáu tháng là không đủ.
Ông Raisi cho biết tất cả các bên đều kêu gọi trục xuất lực lượng Mỹ khỏi Syria. Khi đề cập đến quân đội Mỹ, Putin đã tố cáo điều mà ông mô tả là “nỗ lực củng cố sự hiện diện quân sự bất hợp pháp của nước ngoài và thúc đẩy tình cảm ly khai”, đồng thời nhấn mạnh rằng tất cả các khu vực phía đông sông Euphrates nên trở lại quyền kiểm soát của chính phủ Syria.
Trung Đông trong bối cảnh này chưa thấy dấu hiện hòa bình!
|
|