Chính sách về du lịch của Nhật Bản đã thành công, và ngành này đã tự khẳng định mình là trụ cột quan trọng của nền kinh tế nước này.
Chính sách du lịch của Nhật Bản đã mang lại thành quả, với chi tiêu danh nghĩa của du khách đến Nhật Bản từ tháng 1 đến tháng 3 lên tới 7,2 nghìn tỷ JPY (yên Nhật) (khoảng 44,5 tỷ USD) (khi tính cho cả năm), đánh dấu mức tăng gấp 5 lần trong thập kỷ qua.
"Tầm nhìn Du lịch để Hỗ trợ Tương lai của Nhật Bản", vốn được đưa ra vào tháng 3/2016 với sự ủng hộ mạnh mẽ từ khu vực tư nhân, đã mang lại những kết quả tích cực, với việc ngành du lịch tự khẳng định mình là trụ cột quan trọng của nền kinh tế Nhật Bản.
Theo hãng tin Nikkei, du khách nước ngoài đóng góp tới 7,2 nghìn tỷ JPY (44,5 tỷ USD) cho nền kinh tế Nhật Bản. Mặc dù con số này chưa bằng một nửa so với ngành công nghiệp ô-tô hàng đầu của Nhật Bản, vốn đóng góp 17,3 nghìn tỷ JPY (khoảng 110 tỷ USD) vào năm 2023, nhưng vẫn vượt xa ngành công nghiệp bán dẫn và linh kiện điện tử vốn đứng thứ hai vào năm đó, đạt 5,5 nghìn tỷ JPY (khoảng 34,3 tỷ USD). Ngành công nghiệp thép đứng thứ kế tiếp với 4,5 nghìn tỷ JPY (khoảng 28 tỷ USD).
Chi tiêu của du khách từ tháng 1 đến tháng 3/2024 tăng hơn 60% so với cùng kỳ năm 2019. Trong cùng thời kỳ này, xuất khẩu ô-tô và thép tăng khoảng 45%, trong khi chất bán dẫn và linh kiện điện tử tăng gần 40%, theo Nikkei.
Mặc dù việc so sánh trực tiếp là một vấn đề khó, nhưng mức tăng trưởng chi tiêu của du khách đã vượt xa mức tăng trưởng của các danh mục xuất khẩu chính của Nhật Bản.
Kế hoạch hồi sinh của Nhật Bản
Sau khi nền kinh tế bong bóng của Nhật Bản sụp đổ vào đầu những năm 1990, các ngành sản xuất truyền thống phần lớn đã chuyển ra nước ngoài, dẫn đến việc các ngành công nghiệp trong nước bị khoét rỗng. Kể từ chính phủ của thủ tướng Koizumi vào năm 2003, nước này đã phải tìm kiếm các ngành công nghiệp tăng trưởng mới.
Sau 4 năm lập kế hoạch, Nội các của ông Abe-Shinzo đã công bố một kế hoạch phát triển ngành du lịch vào tháng 6/2007, được gọi là "Kế hoạch Hồi sinh Quốc gia về Du lịch". Cơ quan Du lịch Nhật Bản được thành lập vào tháng 10/2008 và đã đầu tư nhiều nỗ lực để chào đón nhiều du khách nước ngoài hơn đến Nhật Bản.
Mục tiêu chính của kế hoạch là thị trường Trung Quốc, với những thị thực du lịch độc lập đầu tiên dành cho công dân Trung Quốc được cấp vào tháng 7/2009. Trước đó, chỉ có những thị thực cho các chuyến du lịch theo nhóm có hướng dẫn viên mới được cấp cho công dân Trung Quốc.
Năm 2016, số lượng du khách nước ngoài đến Nhật Bản lần đầu tiên vượt quá 20 triệu người, trong đó dẫn đầu là người Trung Quốc đại lục. Nhóm này đã vượt quá 5 triệu du khách, chiếm một phần tư tổng số.
Bên cạnh việc trải nghiệm văn hóa và phong cảnh Nhật Bản, làn sóng du khách Trung Quốc cũng mua nhiều sản phẩm làm đẹp và mỹ phẩm, đồ gia dụng và sản phẩm y tế của Nhật Bản, để lại những câu chuyện truyền thuyết về "mua sắm bùng nổ".
Trong số những du khách Trung Quốc đầu tiên đến Nhật Bản, nồi cơm điện do Nhật Bản sản xuất đặc biệt được ưa chuộng, được cho là do một chiếc nồi cơm điện cao cấp do ông Abe tặng cho bà Trương Bồi Lợi, vợ của thủ tướng Trung Quốc khi đó là ông Ôn Gia Bảo trong một chuyến thăm cấp nhà nước.
Với những bài báo về việc vợ của thủ tướng Trung Quốc thích gạo Nhật Bản, gạo cao cấp của Nhật Bản đã trở nên rất phổ biến ở Trung Quốc và thường được mua làm quà tặng cao cấp. Theo thời gian, Nhật Bản bắt đầu xuất khẩu các loại gạo cao cấp như Koshihikari sang Trung Quốc, và nồi cơm điện Nhật Bản cũng trở nên phổ biến trên thị trường Trung Quốc.
Tâm lý bài Nhật và thực tế
Do những lý do lịch sử, bao gồm Chiến tranh Trung-Nhật Lần thứ hai và những hành động sau chiến tranh của Nhật Bản, tâm lý bài Nhật vẫn tồn tại ở Trung Quốc hiện đại ở một mức độ nào đó. Tâm lý này, kết hợp với cảm xúc dân tộc chủ nghĩa, vẫn được chính quyền Trung Quốc sử dụng để truyền bá quan điểm bài Nhật trong người dân Trung Quốc.
Một ví dụ là vào tháng 7/2023, phái đoàn Nhật Bản tại Đại hội Thể thao Sinh viên Thế giới do Trung Quốc tổ chức đã phải đối mặt với sự im lặng đầy xấu hổ.
"Cái gọi là lịch sử [được dạy cho những người trẻ tuổi] đã được tô vẽ, và đó chỉ là một quan điểm rất phiến diện", một nhà bình luận YouTube người Trung Quốc được biết tới cái tên là ông Shen, đã nói về sự việc này.
Nhưng sự giao lưu văn hóa gia tăng do du lịch thúc đẩy đã thách thức quan điểm bài Nhật do chính quyền Trung Quốc thúc đẩy.
Khách du lịch Trung Quốc đến Nhật Bản, bên cạnh việc nếm thử ẩm thực Nhật Bản và tận hưởng hàng hóa Nhật Bản, thường ấn tượng bởi sự an toàn và hòa bình mà họ tìm thấy ở nước này, cũng như thái độ lịch sự và khiêm tốn của người dân trong xã hội Nhật Bản, hoàn toàn khác với những gì họ biết được dưới sự giáo dục của chính quyền Trung Quốc.
Vào mùa hè năm 2015, một nữ hướng dẫn viên du lịch từ tỉnh Thanh Đảo, Trung Quốc lần đầu tiên đến thăm Nhật Bản cùng nhóm của mình đã bày tỏ sự ngạc nhiên của mình với tờ The Epoch Times tại Ginza, Tokyo.
Trên những con phố đông đúc, không có ai gây ra tiếng động khó chịu; người Nhật rất thân thiện, lịch sự và cung cấp dịch vụ chu đáo, điều này đã mở mang tầm mắt của cô, nữ hướng dẫn viên nói. Hơn 40 du khách Trung Quốc trong nhóm của cô đều cảm thấy như vậy, phát hiện ra rằng người Nhật không giống như những gì chính quyền Trung Quốc mô tả trong những tuyên truyền trong nước.
Nhiều thành viên trong nhóm đã rất ngạc nhiên khi thấy người Nhật tùy tiện để ví và điện thoại di động vào túi quần sau, không sợ trộm cắp. Khi biết rằng Nhật Bản hầu như không có trộm cắp, tất cả họ đều thấy điều đó thật khó tin.
"Trung Quốc từng được gọi là 'Lễ nghi chi bang', nhưng chúng tôi đã được trải nghiệm những lễ nghi như vậy ở Nhật Bản", hướng dẫn viên du lịch cho biết. “Tôi nghĩ đây là hình ảnh công dân mà người Trung Quốc nên có”, cô nói, đồng thời cho biết thêm rằng nhiều thành viên trong nhóm cho biết họ muốn đưa gia đình trở lại Nhật Bản để thăm nhiều nơi hơn trong tương lai.
Tương lai của du lịch Nhật Bản
Sau đại dịch, sự mất giá liên tục của đồng tiền Nhật Bản đã thúc đẩy lượng du khách đến Nhật Bản tăng đáng kể. Dữ liệu do Tổ chức Du lịch Quốc gia Nhật Bản công bố vào ngày 19/6 cho thấy số lượng du khách đến Nhật Bản đã vượt quá 3,04 triệu vào tháng 5, tăng 60,1% so với cùng kỳ năm ngoái, phá vỡ mốc 3 triệu trong 3 tháng liên tiếp.
Trong số 23 thị trường du lịch toàn cầu, 19 thị trường trong số đó chứng kiến số lượng người dân đến thăm Nhật Bản cao kỷ lục vào tháng 5 năm nay: Hàn Quốc, Đài Loan, Hong Kong, Singapore, Indonesia, Philippines, Việt Nam, Ấn Độ, Úc, Hoa Kỳ, Canada, Mexico, Vương quốc Anh, Pháp, Đức, Ý, Tây Ban Nha, khu vực Bắc Âu và Trung Đông.
Ngành du lịch trở thành trụ cột kinh tế của Nhật Bản
Khách du lịch mặc trang phục truyền thống của Nhật Bản tạo dáng chụp ảnh trước Đền Kiyomizu ở Kyoto, Nhật Bản, vào ngày 7/9/2015. (Ảnh: Chris McGrath/Getty Images)
Đối mặt với một ngành du lịch liên tục phát triển, vào ngày 31/3/2023, chính phủ Nhật Bản đã xây dựng các chiến lược tăng trưởng mới cho 6 năm tới, trong đó “du lịch bền vững”, “mở rộng tiêu dùng” và “tăng lượng du khách địa phương” được nêu là những yếu tố chính trong kế hoạch.
Một trong những mục tiêu là đạt được 5 nghìn tỷ JPY (khoảng 31 tỷ USD) từ chi tiêu của khách du lịch nước ngoài và 20 nghìn tỷ JPY (khoảng 12,4 tỷ USD) từ chi tiêu của khách du lịch Nhật Bản trong nước.
