TORONTO (AP) — Thủ hiến Ontario, lănh đạo tỉnh đông dân nhất Canada , tuyên bố rằng có hiệu lực từ thứ Hai, tỉnh sẽ tăng giá điện 25% cho 1,5 triệu hộ gia đ́nh và doanh nghiệp tại Mỹ để ứng phó với cuộc chiến thương mại của Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump.
Ontario cung cấp điện cho Minnesota, New York và Michigan.
“Tôi sẽ không ngần ngại tăng mức phí này. Nếu Hoa Kỳ leo thang, tôi sẽ không ngần ngại cắt điện hoàn toàn”, Thủ tướng Ontario Doug Ford phát biểu tại một cuộc họp báo ở Toronto.
“Hăy tin tôi khi tôi nói rằng tôi không muốn làm điều này. Tôi cảm thấy tệ cho người dân Mỹ không phải là người khởi xướng cuộc chiến thương mại này. Chỉ có một người chịu trách nhiệm, đó là Tổng thống Trump.”
Ford cho biết thuế quan của Ontario sẽ vẫn được áp dụng mặc dù có lệnh hoăn một tháng từ Trump, lưu ư rằng lệnh hoăn một tháng không có nghĩa là ǵ ngoài việc thêm bất ổn. Quebec cũng đang cân nhắc thực hiện các biện pháp tương tự đối với xuất khẩu điện sang Hoa Kỳ
Minnesota cho biết thuế quan của Ontario sẽ có tác động tối thiểu
Minnesota chỉ nhận được một phần nhỏ điện từ Ontario, nhưng Thống đốc đảng Dân chủ Tim Walz đă chỉ trích gay gắt hành động của Trump dẫn đến thông báo hôm thứ Hai từ Ford.
“Những nạn nhân đầu tiên của cuộc chiến thương mại của Trump? Người dân Minnesota đang phải vật lộn để trả hóa đơn tiền điện tăng vọt của họ,” Walz nói trên X với liên kết đến một câu chuyện về động thái của Ontario. “Người dân Minnesota không đủ khả năng chi trả cho nền kinh tế do tỷ phú Trump điều hành. Chúng ta phải chấm dứt sự điên rồ này.”
Trong cuộc họp báo ngắn vào thứ Hai, Walz thừa nhận rằng Minnesota không nhận được nhiều điện từ Ontario, nhưng ông lo ngại Manitoba sẽ đi theo con đường này.
“V́ vậy, hăy xem, ngay cả khi đó là một megawatt, th́ điều này hoàn toàn không cần thiết. Và thực tế là, nó không ảnh hưởng đến Donald Trump một chút nào. Nó ảnh hưởng đến người nộp thuế ở Minnesota. V́ cái ǵ? Đây là bạn của chúng ta,” ông nói.
Walz cho biết ông thậm chí c̣n lo lắng hơn về tác động đối với Minnesota nếu phân kali của Canada bị cuốn vào cuộc chiến thương mại. "Nếu bắt đầu từ điều này, điều mà tôi thực sự lo lắng là kali, khi nó đi sau nó. Nếu họ làm kali, đó là một vấn đề lớn đối với nông nghiệp", ông nói.
Walz cho biết ông đă thảo luận về những lo ngại này vào tuần trước khi ông nói chuyện với các thủ hiến của Ontario và Manitoba. Ông cho biết họ nói với ông rằng tranh chấp này rộng hơn nhiều so với chỉ quan hệ thương mại của họ với Minnesota.
“Họ rất rơ ràng rằng không phải Minnesota mà chúng tôi là đối tác thương mại lớn.”
Minnesota Power, công ty cung cấp điện chính phục vụ khu vực Minnesota giáp ranh với Ontario, chỉ nhận được một tỷ lệ "rất nhỏ" điện từ tỉnh này, người phát ngôn của công ty là Amy Rutledge cho biết.
Minnesota Power chỉ mua khoảng 300.000 đô la điện từ Ontario vào năm ngoái và chỉ trong bốn tháng trong năm. Bà cho biết công ty tiện ích này phục vụ hơn 150.000 khách hàng, chủ yếu bằng điện do chính công ty sản xuất tại Minnesota. Bà cho biết mặc dù công ty nhận được khoảng 11% nguồn cung cấp điện từ Manitoba Hydro, nhưng điều đó không bị ảnh hưởng bởi thông báo của Ontario.
Rutledge cho biết: “Chúng tôi thực sự hy vọng rằng bất kỳ tác động nào đến khách hàng của chúng tôi đều không đáng kể”.
Người phát ngôn Brandon Morris cho biết, Midcontinent Independent System Operator, tổ chức quản lư lưới điện khu vực trải dài từ Manitoba đến Minnesota đến Louisiana, cũng dự kiến sẽ có ít tác động. Ông cho biết MISO nhận được một nửa lượng điện từ Canada và ít hơn một nửa trong số đó đến từ Ontario.
Michigan lo ngại về độ tin cậy của lưới điện hiện nay
Matt Helms, viên chức phụ trách thông tin công cộng của Ủy ban Dịch vụ Công cộng Michigan, cho biết tác động đối với khách hàng ở Michigan có thể là "nhỏ" và phần lớn điện của Michigan được sản xuất bởi các công ty tiện ích trong tiểu bang hoặc thông qua các hợp đồng dài hạn.
Điều mà ủy ban quan tâm hơn là độ tin cậy của lưới điện, v́ điện chạy giữa Hoa Kỳ và Canada như một phần của lưới điện được kết nối với nhau.
Helms cho biết: “Bất kỳ hành động nào nhằm hạn chế hoặc làm gián đoạn các luồng điện này đều sẽ loại bỏ một lớp bảo vệ và khiến tất cả chúng ta — cả người Canada và người Mỹ — dễ bị tổn thương hơn trước t́nh trạng mất điện trên diện rộng”.
Tại New York, Thống đốc Kathy Hochul cho biết bà đă ra lệnh cho các viên chức năng lượng của tiểu bang tiến hành đánh giá mức độ mà thuế quan có thể làm tăng chi phí điện và các năng lượng khác trong tiểu bang.
Hochul, một đảng viên Dân chủ, cho biết: "Những mức thuế liên bang này đă được h́nh thành một cách kém cỏi ngay từ đầu: được xây dựng một cách bí mật, không minh bạch và không có cơ sở kinh tế rơ ràng, chúng chỉ làm mất ổn định thị trường vốn của chúng ta và tạo ra sự bất ổn trong các gia đ́nh và doanh nghiệp ở New York".
Chiến tranh thương mại ngày càng căng thẳng
Khoản phụ phí mới này được bổ sung vào mức thuế trả đũa ban đầu trị giá 30 tỷ đô la Canada (21 tỷ đô la) của chính phủ liên bang áp dụng cho các mặt hàng như nước cam Mỹ, bơ đậu phộng, cà phê, đồ gia dụng, giày dép, mỹ phẩm, xe máy và một số sản phẩm giấy và bột giấy.
Tuần trước, Trump đă phát động một cuộc chiến thương mại mới bằng cách áp thuế đối với ba đối tác thương mại lớn nhất của Washington, gây ra sự trả đũa ngay lập tức từ Mexico , Canada và Trung Quốc và khiến thị trường tài chính lao dốc.
“Nó cần phải chấm dứt. Cho đến khi những mức thuế quan này được xóa bỏ, cho đến khi mối đe dọa về thuế quan biến mất hoàn toàn, Ontario sẽ không nhượng bộ”, Ford nói.
___
Nhà báo Steve Karnowski của Associated Press tại St. Paul, Isabella Volmert tại Lansing, Michigan và Anthony Izaguirre tại Albany, New York đă đóng góp.