Động tuyệt mỹ từng thuộc tỉnh có dân số ít nhất Việt Nam, nay trở thành viên ngọc quý của vùng đất “đệ nhất danh trà”

[PinaColada]

Địa danh này đang được đánh thức tiềm năng để trở thành điểm nhấn mới trên bản đồ du lịch miền Bắc sau sáp nhập.

Khi Thái Nguyên khoác thêm tấm áo mới rộng hơn, sâu hơn và xanh thẳm hơn sau cuộc sáp nhập với Bắc Kạn, bức tranh địa lý của vùng Đông Bắc bỗng có thêm nhiều gam màu kỳ vĩ. Không còn là vùng đất chỉ gợi nhớ đến những đồi chè mướt mắt hay khu công nghiệp sôi động, Thái Nguyên mới giờ đây sở hữu cả một kho tàng di sản thiên nhiên đầy mê hoặc, trong đó có một cái tên khiến tín đồ xê dịch không khỏi “lác mắt”: động Puông.

Nằm ẩn mình giữa lòng Vườn Quốc gia Ba Bể, từng thuộc địa phận Bắc Kạn cũ, động Puông chính thức góp mặt trong bản đồ du lịch Thái Nguyên, trở thành điểm đến không thể bỏ lỡ với những ai khao khát được hòa mình vào thế giới nguyên sơ, nơi đá, nước và ánh sáng cùng giao hòa trong một bản giao hưởng không lời.


Động Puông trở thành điểm nhấn đầy tiềm năng của tỉnh Thái Nguyên mới. (Ảnh: baobackan)
Không giống những hang động nổi danh ở miền Trung hay miền Bắc vốn hình thành do dòng chảy ngầm, động Puông là kết quả của một cuộc bền bỉ đẽo gọt - quá trình karst hóa kéo dài hàng triệu năm: khi sông Năng không rẽ lối mà "đâm xuyên qua” khối núi Lũng Nham đồ sộ.

Dòng sông chảy bên dưới chân núi và âm thầm “vẽ” nên một đường hầm tự nhiên dài hơn 300 mét, cao trên 20 mét, rộng khoảng 30 mét - nơi ánh sáng không thể chạm tới và âm thanh chỉ vang lên dưới dạng những tiếng vọng.

Điều đặc biệt là trong cấu trúc địa chất của hang, các nhà khoa học phát hiện có hiện tượng đá vôi chuyển hóa từng phần thành đá hoa cương - dạng biến chất hiếm gặp trong hệ thống hang động karst tại Việt Nam. Đây được xem là dấu tích của những biến đổi sâu thẳm trong lòng đất, minh chứng cho lịch sử kiến tạo lâu dài và phức tạp.


Chỉ có thể tiếp cận động Puông bằng thuyền - con đường duy nhất đưa du khách len qua dòng sông Năng xanh ngắt. (Ảnh: @julkoha)
Muốn tiếp cận vẻ đẹp ấy, không có cách nào khác ngoài việc ngồi trên thuyền nhỏ, thả mình lênh đênh giữa làn nước xanh biếc, lặng lẽ trôi về phía cửa hang. Từ xa, động Puông hiện lên như một vết nứt lớn trên vách đá, du khách càng thêm ngỡ ngàng khi thuyền trườn dần vào bên trong. Cảm giác như đang được “nuốt chửng” vào lòng núi, bởi chính cái vòm động được ví như một “hàm cá mập” đen ngòm, há rộng chờ đón những con thuyền mảnh dẻ.

Khi tiến vào bên trong, không gian như lập tức đổi màu - ánh sáng dần nhạt đi, bóng tối ngự trị. Những dải thạch nhũ rũ xuống từ trần hang như suối tóc, ánh lên những vệt sáng lấp lánh khi ánh đèn pin lướt qua. Dưới mặt nước tĩnh lặng, hình bóng chúng in đậm, tạo nên một bức tranh lộn ngược, vừa hư vừa thực.

aStudio

Không gian trong động lập tức đổi màu khi thuyền lướt vào: ánh sáng mờ dần, vòm đá hiện lên thạch nhũ buông rủ như tóc, phản chiếu xuống mặt nước tĩnh lặng tạo nên một thế giới ngược. (Ảnh: @falene.pearson)
Tín đồ xê dịch có thể bắt gặp vô vàn hình thù kỳ thú: khối đá xám xịt xù xì như tảng cổ vật vừa lộ thiên, mảng rêu xanh phủ đầy hơi ẩm, hay những phiến đá xếp chồng tựa như ruộng bậc thang uốn lượn giữa lòng hang.

Không chỉ có hình khối lạ lùng, không gian động Puông còn gợi mở nhiều tầng liên tưởng: khi thì như chùm trái chín trĩu cành, khi lại giống bầu sữa mẹ tròn đầy vươn lên từ vòm đá. Hàng vạn con dơi treo mình trong bóng tối thuộc 23 loài khác nhau, khiến động Puông không chỉ phù hợp để phát triển du lịch mạo hiểm, khám phá mà còn là địa điểm lý tưởng cho nghiên cứu khoa học.

Du lịch Thái Nguyên: Bật mí khoảnh khắc đắt giá được ví như “cú máy vàng” của hành trình, cho ra đời nhiều bức ảnh “triệu like”


Các chuyên gia địa chất từng ghi nhận tại động Puông: hiện tượng đá vôi biến đổi từng phần thành đá hoa cương. (Ảnh: @DENNYgohappiness)
Động Puông gồm 2 động liền nhau là Động Trên và Động Dưới hay còn có tên khác là Puông Tềnh và Puông Tẩu. Nhờ đặc điểm địa hình thuận lợi, du khách có thể dễ dàng tiếp cận cả hai nhánh động trong cùng một hành trình. Đây cũng là nơi cho ra đời nhiều bức ảnh “triệu lượt yêu thích” trên mạng xã hội thời gian gần đây.

Không chỉ là kỳ quan địa chất hình thành qua hàng triệu năm karst hóa, động Puông còn là nơi gắn bó mật thiết với đời sống văn hóa của các dân tộc thiểu số như Tày, Nùng đang sinh sống quanh khu vực Ba Bể. Nằm trên tuyến du lịch sông Năng, hang động thường được kết hợp tham quan cùng các địa danh nổi tiếng khác như hồ Ba Bể, thác Đầu Đẳng, hay bản Pác Ngòi.

Du khách sẽ bắt đầu hành trình khám phá động Puông bằng cách ngồi trên thuyền độc mộc, trôi chậm theo dòng sông Năng uốn lượn dưới chân núi đá vôi. Tiếng mái chèo khua nhẹ hòa cùng âm thanh vọng lại từ lòng hang tạo nên một bản nhạc tự nhiên đầy mê hoặc, khiến nhiều du khách liên tưởng đến bối cảnh trong các bộ phim phiêu lưu kỳ ảo của Hollywood.

Nhờ có hồ Ba Bể như một “điều hòa tự nhiên”, khí hậu quanh năm tại đây mát mẻ, dễ chịu. Thời điểm lý tưởng nhất để đến động Puông là mùa hè, từ tháng 5 đến tháng 9, khi thời tiết trong xanh, mực nước ổn định và thảm thực vật xanh mướt. Ngoài ra, nếu đến đây vào từ mùng 9 đến 11 tháng Giêng âm lịch, du khách còn có cơ hội tham dự lễ hội Lồng Tồng - lễ hội xuống đồng lớn nhất của người Tày vùng Ba Bể, giàu sắc màu văn hóa dân gian.

Nếu là người mê săn ánh sáng, các tín đồ xê dịch đừng bỏ lỡ cơ hội có mặt ở lối vào động Puông vào buổi sáng sớm. Khi mặt trời còn thấp, ánh nắng phản chiếu lên mặt nước, hắt ngược lên vòm hang đá tạo nên những mảng sáng lung linh kỳ ảo. Đây là thời điểm mà mọi bức ảnh đều trở nên có hồn, tựa như một thước phim điện ảnh được sắp đặt hoàn hảo.

Khoảnh khắc đắt giá nhất và cũng được nhiều người ví như “cú máy vàng” của hành trình, chính là lúc con thuyền len qua miệng hang, ánh sáng ngoài trời dần bị nuốt chửng bởi bóng tối trong lòng núi.

Sau hành trình khám phá hang động, đừng vội rời đi khi chưa nếm thử những món ăn dân dã nhưng đậm đà hồn núi rừng: bánh ngả, khâu nhục, mèn mén ngô,… dân dã mà đủ làm ấm lòng sau chuyến đi dài. Ngoài ra, một ly rượu ngô Nà Bản với men cay đặc trưng vùng cao, không chỉ làm ấm người mà còn gợi nhớ đến tình nồng hậu của người bản địa.

Dù là điểm đến phù hợp với nhiều đối tượng, động Puông vẫn đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng để đảm bảo an toàn và giữ gìn môi trường. Giày thể thao chống trơn là lựa chọn cần thiết cho những đoạn đường trơn ẩm trong hang. Khi di chuyển bằng thuyền, áo phao là yêu cầu bắt buộc, cùng với đó là đèn pin để quan sát rõ các khối thạch nhũ.

Không gian động vẫn giữ được nét nguyên sơ chính là nhờ ý thức bảo tồn. Việc tránh chạm tay vào các khối thạch nhũ là hành động nhỏ nhưng mang ý nghĩa lớn. Trong trường hợp đi cùng trẻ nhỏ hoặc người lớn tuổi, sự hướng dẫn của người địa phương sẽ giúp hành trình thêm phần an toàn và trọn vẹn.

Được mệnh danh là “trái tim đá vôi” của vườn quốc gia Ba Bể, động Puông vừa mang vẻ đẹp kỳ bí của hệ thống hang động karst đặc trưng, vừa là nơi hội tụ đa dạng sinh học quý giá. Đây cũng là điểm dừng chân trong tuyến du lịch sông Năng nổi tiếng, giúp du khách vừa tận hưởng cảm giác thám hiểm, vừa kết nối với những câu chuyện tự nhiên và văn hóa sống động quanh vùng hồ Ba Bể.

VietBF@ sưu tập