USA Sau vụ đặc nhiệm bắt Maduro: Cabello nổi lên như nhân vật then chốt, Mỹ treo thưởng 25 triệu USD

[Gibbs]

Khi trời Caracas còn tối như mực, chỉ ít giờ sau tin Nicolás Maduro bị bắt, bịt mắt và đưa sang Mỹ, một đoạn video lan truyền: Bộ trưởng Nội vụ Venezuela, Diosdado Cabello, đứng giữa nhóm người có vũ trang, mặc áo chống đạn và đội mũ sắt. Trên đầu là tiếng vo ve của drone, dưới đất là một thứ không khí căng như dây đàn. Cabello gọi vụ bắt cóc Maduro là “hành động tội phạm, khủng bố”, rồi trấn an dân chúng “hãy bình tĩnh”, hãy “tin vào lãnh đạo”, tin vào quân đội và hệ thống chính trị trong “tình huống đang đối mặt”.

Nhưng điều trớ trêu đến lạnh gáy: ngay buổi sáng đó, phía Mỹ công bố bản cáo trạng đã được mở niêm phong đối với Maduro, cáo buộc nhiều tội danh, trong đó có buôn ma túy. Và cái tên đứng ngay sau Maduro trên cáo trạng… lại chính là Cabello.

Ba “trục” quyền lực và cái tên nguy hiểm nhất
Các phân tích chính trị mô tả Venezuela lúc này có ba “tâm” quyền lực. Một là trục Maduro – mà bà Delcy Rodríguez (đang giữ vai trò lãnh đạo tạm quyền) được xem như phần nối dài. Hai là Bộ trưởng Quốc phòng Vladimir Padrino López, người nắm cán cân quân đội. Và trục thứ ba – theo nhận định của một số chuyên gia – mới là thứ đáng gờm nhất: Diosdado Cabello, nhân vật kiểm soát bộ máy an ninh nội địa, tình báo và các cơ chế trấn áp.

Trong một chế độ, đôi khi quyền lực không nằm ở người phát biểu hay người ký giấy, mà nằm ở người cầm chìa khóa cửa nhà giam.

“Loyalist” của thời Chávez: từ xe tăng 1992 đến bộ máy trấn áp 2024
Cabello, 62 tuổi, là một trong những “cựu thần” hiếm hoi còn sót lại từ lớp lãnh đạo cốt lõi thời cố Tổng thống Hugo Chávez. Ông từng tham gia cuộc đảo chính bất thành năm 1992, và theo lời kể của các nhà nghiên cứu Venezuela, Cabello từng ở trong nhóm xe tăng tìm cách lao vào dinh tổng thống – một chi tiết đủ nói lên bản chất con người: cứng rắn, kỷ luật sắt, và sẵn sàng đi đến tận cùng.

Cabello góp phần xây dựng phong trào chính trị của Chávez, từng giữ vai trò phó tổng thống, thậm chí trong cuộc đảo chính chống Chávez năm 2002, ông có lúc trở thành tổng thống “vài giờ” trước khi Chávez trở lại. Đến năm 2024, Cabello được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Nội vụ, vị trí cho phép ông kiểm soát mạng lưới an ninh – từ cảnh sát, tình báo, đến các cấu trúc duy trì trật tự theo kiểu “bàn tay sắt”.

Các tổ chức và nhà hoạt động nhân quyền từng cáo buộc bộ này liên quan các chiến dịch đàn áp khi căng thẳng với Mỹ leo thang cuối năm 2025, bao gồm bắt cóc chính trị và những vụ “biến mất” gây rúng động. Có gia đình đã công khai chỉ đích danh Cabello phải chịu trách nhiệm trong các vụ việc liên quan người thân bị đưa đi rồi không trở về.

Mỹ đã nhắm Cabello từ lâu: cấm vận, cáo trạng, và khoản treo thưởng 25 triệu USD
Cabello không phải cái tên “mới bị gọi” sau vụ Maduro. Từ năm 2018, Mỹ đã trừng phạt Cabello cùng vợ và em trai, nêu lý do liên quan buôn ma túy. Sau đó, Mỹ tiếp tục truy tố, cáo buộc ông là nhân vật then chốt trong mạng lưới bị gọi là “Cartel de los Soles” – một hệ thống bị nghi do các nhân vật trong chính quyền Venezuela bảo trợ. Con số treo thưởng cho việc bắt giữ Cabello từng là 10 triệu USD và được nói đã nâng lên 25 triệu USD. Cabello phủ nhận mọi cáo buộc, gọi đó là “một lời nói dối lớn”.

Trong chính trị, khi một người bị đặt lên bảng “truy nã biểu tượng”, họ không còn sống trong thế giới bình thường nữa. Mọi cánh cửa ra vào đều có thể biến thành ngõ cụt.

“Người dẫn chương trình” quyền lực: khi màn hình TV thành công cụ trấn áp
Khác với Delcy Rodríguez và Padrino López, Cabello còn có một vũ khí khác: sự nổi tiếng đại chúng. Ông dẫn chương trình truyền hình dài hơi “Con el Mazo Dando” (“Giáng bằng cây búa”), ghi hình trước khán giả, pha trộn hài hước, lời đồn, “tin tình báo độc quyền” và những màn chế nhạo đối thủ. Cabello thường xuyên công kích các chính khách Mỹ; chương trình có không khí tếu táo, nhưng lại bị nhiều tổ chức nhân quyền xem như một dạng “vũ khí” để bêu tên, đe dọa và tạo áp lực, thậm chí từng bị chỉ trích khi ông công bố thông tin liên quan bắt giữ nhà báo ngay trên sóng.

Một chế độ không chỉ vận hành bằng nhà tù và súng ống. Nó còn vận hành bằng nỗi sợ được phát sóng định kỳ.

Cabello có phải người kế tiếp? Thông điệp sau vụ bắt Maduro: “không ai an toàn”
Sau khi Maduro bị bắt, Cabello xuất hiện dày đặc hơn với hình ảnh các nhóm vũ trang tuần tra, hô khẩu hiệu trung thành. Nhưng các chuyên gia cho rằng ông đang ở “chế độ sinh tồn”. Bởi nếu Mỹ có thể “vào bắt Maduro”, thì thông điệp gửi tới Cabello, Rodríguez và Padrino rất rõ: không ai là bất khả xâm phạm.

Cabello cũng bị đánh giá là người khó “thỏa hiệp” nhất, vì gánh nặng cáo trạng, cấm vận và cả hệ tư tưởng chống Mỹ ăn sâu nhiều thập kỷ. Con đường phía trước bị mô tả lạnh lùng: hoặc xuống giọng để tìm lối thoát, hoặc biến mất khỏi cuộc chơi. Và trong những kịch bản tàn nhẫn nhất, lựa chọn có thể chỉ còn: lưu vong, nhà tù, hoặc chiến đấu đến cùng.

Trong ván cờ này, Maduro đã bị bứng khỏi bàn. Và cái bóng đứng sau áo giáp ở Caracas hiểu rất rõ: khi “người số một” đã bị lôi đi trong đêm, thì người tiếp theo chỉ còn tính bằng… thời gian.