Một nhân viên của Hội đồng Thành phố New York bị nhân viên di trú liên bang tạm giữ trong một buổi hẹn di trú được mô tả là “routine” tại Long Island hôm thứ Hai.
Giới chức thành phố gọi đây là “một sự lạm quyền trắng trợn của chính phủ” – kiểu hành xử khiến người ta rùng mình vì nó xảy ra đúng nơi lẽ ra phải là chỗ để người dân “đến trình diện, làm đúng thủ tục”.
Và khi chiếc còng số 8 khép lại, cơn địa chấn chính trị lập tức lan thẳng về Manhattan.
Mayor Zohran Mamdani: “Đây là một cuộc tấn công vào nền dân chủ”
Thị trưởng New York, ông Zohran Mamdani, tuyên bố “phẫn nộ” trước vụ bắt giữ.
Ông gọi đây là “một cuộc tấn công vào nền dân chủ, vào thành phố và các giá trị của chúng ta”, đồng thời kêu gọi thả người ngay lập tức và cho biết đang theo dõi sát vụ việc.
Trong bối cảnh New York vốn nhạy cảm với các chiến dịch truy quét di trú, lời của thị trưởng như đổ thêm dầu vào ngọn lửa vốn đã âm ỉ trên các hành lang quyền lực.
DHS phản pháo: “Ở lại trái phép, có tiền sử bị bắt vì assault”
Bộ Nội an (DHS) lên tiếng bảo vệ vụ bắt giữ, nói nhân viên này đang ở Mỹ bất hợp pháp và “có lịch sử phạm tội bị cáo buộc”, bao gồm một lần bị bắt vì assault (hành hung). DHS không đưa thêm chi tiết về vụ assault này.
Theo DHS, người này nhập cảnh bằng visa du lịch B2 năm 2017, và đáng lẽ phải rời Mỹ trong năm đó.
Người phát ngôn DHS Tricia McLaughlin tuyên bố theo đường lối của Bộ trưởng Kristi Noem, “những người nhập cư bất hợp pháp có yếu tố tội phạm không được chào đón”, và nhấn mạnh: nếu vào Mỹ bất hợp pháp và vi phạm luật, “chúng tôi sẽ tìm và bắt”.
DHS cũng nói người này “không được phép làm việc” tại Hoa Kỳ.
Hội đồng Thành phố NYC: “Anh ấy có giấy hợp lệ ở lại đến tháng 10”
Nhưng phía thành phố New York kể một câu chuyện khác.
Chủ tịch Hội đồng Thành phố (NYC Council Speaker) Julie Menin cho biết nhân viên bị bắt ngay trong lúc có cuộc hẹn tại Bethpage, thuộc quận Nassau.
Theo bà Menin, người này có giấy tờ cho phép ở lại hợp pháp cho đến tháng 10.
Hội đồng Thành phố biết chuyện vào chiều thứ Hai, khi nhân viên này dùng “một cuộc gọi duy nhất” để liên lạc với phòng nhân sự, báo rằng mình đã bị tạm giữ và cần giúp đỡ.
Menin nói DHS xác nhận người này đến “một buổi hẹn tòa/di trú theo lịch bình thường” nhưng vẫn bị bắt, và phía liên bang không đưa ra căn cứ nào khác cho việc giam giữ.
Bà nhấn mạnh: “Anh ấy là nhân viên của Hội đồng Thành phố, đang làm mọi thứ đúng quy trình. Anh ấy đến tòa khi được yêu cầu.”
Ai là người bị bắt? “Nhân viên chủ chốt”, làm data analyst khoảng 1 năm
Vì lý do riêng tư, Hội đồng Thành phố không công khai danh tính.
Menin mô tả đây là một “central staff member”, làm phân tích dữ liệu khoảng một năm trong bộ máy của Hội đồng.
Người này đã được chuyển về một trung tâm giam giữ tại Manhattan, theo lời Menin. Bà cũng cho biết Hội đồng chưa thể liên lạc được với gia đình của nhân viên này.
Không chỉ là một vụ bắt người, mà là một vết cắt vào cảm giác an toàn của những người đi làm công vụ: hôm qua còn là đồng nghiệp ngồi bàn bên, hôm nay đã thành người bị đưa vào trại giam.
Dân biểu Dan Goldman: “Người Venezuela, tuân thủ pháp luật, chỉ vì tình trạng di trú”
Dân biểu Dân Chủ Dan Goldman cho biết nhân viên này gốc Venezuela và là “người nhập cư tuân thủ pháp luật, có giấy phép làm việc” – theo cách ông mô tả.
Goldman nhấn mạnh: không có dấu hiệu nào cho thấy nguyên nhân bị bắt là điều gì khác ngoài tình trạng di trú.
Văn phòng của ông đã liên hệ với ICE, và ông tuyên bố sẽ tiếp tục đấu tranh, không chỉ để thả người này mà còn để chặn cái mà ông gọi là “immigration dragnet” – một kiểu lưới kéo quét rộng.
Letitia James và Kathy Hochul nhập cuộc: “Vũ khí hóa thực thi di trú”
Tổng chưởng lý New York Letitia James kêu gọi thả người ngay lập tức, nói New York “sẽ không đứng yên” trước những cuộc tấn công nhằm vào thành phố, công chức và cư dân.
Thống đốc Kathy Hochul thì đặt thẳng vấn đề: “Đây chính là điều xảy ra khi thực thi di trú bị vũ khí hóa.”
Bà cảnh báo: bắt người ngay trong các buổi hẹn tòa/di trú theo lịch không làm xã hội an toàn hơn, mà chỉ phá hủy niềm tin, gieo sợ hãi, và làm méo mó những nguyên tắc tối thiểu của công bằng.