TRUMP DÙNG “NGHỆ THUẬT THƯƠNG THẢO” ĐÌNH LẠI HÀNG LOẠT DỰ ÁN HẠ TẦNG, ÉP CANADA VÀ CÁC TIỂU BANG DÂN CHỦ VÀO THẾ ĐÀM PHÁN

[nguoiduatinabc]

Tổng thống Trump, xuất thân từ thương trường địa ốc sôi động tại New York, một lần nữa cho thấy ông không hành xử như một chính khách thuần túy mà như một nhà kiến thiết lão luyện. Tại Tòa Bạch Ốc, ông đang vận dụng kinh nghiệm thương thảo để biến các dự án xây dựng liên bang thành đòn bẩy chiến lược, tạm ngưng hoặc đe dọa hủy bỏ ngân khoản nhằm tái lập ưu thế đàm phán cho Hoa Kỳ.

Hệ quả tức thời là nhiều đại dự án trên toàn quốc bị đình lại, trong đó có đường hầm Gateway nối New York City với New Jersey. Theo các nguồn thân cận với Tòa Bạch Ốc, Tổng thống Trump vốn là người “yêu thích xây dựng” và hiểu rõ giá trị của từng công trình. Việc ông sử dụng ngân khoản như một công cụ thương thảo không phải là ngẫu nhiên, mà là phương pháp đã được ông tôi luyện qua nhiều thập niên trong thương trường.

Diễn tiến mới nhất xảy ra tối thứ Hai, khi Tổng thống Trump tuyên bố có thể ngăn cản việc khai trương cầu quốc tế Gordie Howe nối Detroit với Windsor, như một phần trong căng thẳng thương mại với Canada. Ông yêu cầu chính phủ liên bang Hoa Kỳ phải nắm quyền sở hữu 1/2 cây cầu trước khi cho phép vận hành. Trên tài khoản Truth Social, ông khẳng định sẽ không để cây cầu mở cửa cho đến khi Hoa Kỳ được bồi hoàn đầy đủ và được đối xử với sự công bằng cùng tôn trọng xứng đáng.

Cầu Gordie Howe trị giá $6.4 tỷ Mỹ kim, dài 1.5 miles, do Canada tài trợ xây dựng. Tuy nhiên, theo phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc, việc Canada kiểm soát lưu lượng qua lại và sở hữu đất đai hai bên cầu là điều Tổng thống Trump không thể chấp nhận. Ông xem đây là vấn đề chủ quyền và lợi ích quốc gia. Dù không trực tiếp nắm “quyền chi ngân”, ông vẫn có thẩm quyền hành chánh để thu hồi các giấy phép cần thiết, qua đó bảo đảm quyền quyết định tối hậu thuộc về Tổng thống Hoa Kỳ.

Song song đó, cuộc chiến thuế quan với Canada tiếp tục leo thang. Tổng thống Trump từng cảnh cáo sẽ áp mức thuế 100% lên hàng hóa Canada nếu Ottawa ký kết thỏa ước thương mại với Trung Quốc. Đây là thông điệp rõ ràng rằng Hoa Kỳ sẽ không khoan nhượng trong các hồ sơ liên quan đến an ninh kinh tế và chuỗi cung ứng chiến lược.

Không chỉ dừng ở Canada, Tổng thống Trump còn chỉ trích mạnh mẽ dự án đường sắt cao tốc tại California do Thống đốc Gavin Newsom bảo trợ. Công trình vốn dự trù nối San Francisco với Los Angeles nay đã đội vốn lên $135 tỷ Mỹ kim. Ông gọi đây là “chuyến tàu đi về hư vô” và là một trong những trường hợp đội vốn nghiêm trọng nhất ông từng chứng kiến. Tranh chấp giữa Tòa Bạch Ốc và các thống đốc Dân Chủ, trong đó có Illinois và California, tiếp tục được đưa ra tòa án liên bang.



Trong đợt đóng cửa chính phủ vào mùa thu vừa qua, Giám đốc Văn phòng Quản trị và Ngân sách đã tạm ngưng $11 tỷ Mỹ kim cho các dự án hạ tầng do Quân Đoàn Công Binh Lục Quân phụ trách, phần lớn nằm tại các thành phố do Dân Chủ điều hành. Các khoản bị đình bao gồm $2.1 tỷ Mỹ kim cho hệ thống đường sắt Chicago, $200 triệu Mỹ kim cho công viên ven biển San Francisco, $62 triệu Mỹ kim cho cảng Baltimore và $20 triệu Mỹ kim cho xa lộ Boston. Tòa Bạch Ốc cho rằng việc đóng cửa xuất phát từ trách nhiệm của Quốc hội do Dân Chủ kiểm soát.

Riêng tại New York, $18 tỷ Mỹ kim ngân khoản hạ tầng cũng bị tạm ngưng, bao gồm dự án đường hầm Gateway nhằm gia tăng năng lực vận tải cho NJ Transit và Amtrak vào Penn Station. Một thẩm phán liên bang đã ra lệnh khôi phục ngân khoản, song hồ sơ vẫn đang được xét xử.

Trong một đề nghị gây chú ý, Tổng thống Trump từng nói với Thượng nghị sĩ Chuck Schumer rằng ông sẵn sàng giải tỏa ngân khoản nếu Penn Station tại New York và phi trường Dulles tại Washington DC được đổi tên theo tên ông. Khi được hỏi, phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc đáp gọn: “Tại sao không”.

Chuỗi hành động này cho thấy Tổng thống Trump tiếp tục điều hành quốc gia bằng phương pháp thương thảo cứng rắn. Thay vì chấp nhận cấu trúc ngân sách sẵn có, ông sử dụng quyền hành chánh và ảnh hưởng chính trị để tái định hình thế cân bằng quyền lợi giữa liên bang, các tiểu bang và đối tác ngoại quốc. Đối với những người ủng hộ, đây là minh chứng rằng Hoa Kỳ đang được đặt lên hàng đầu; đối với phe chỉ trích, đây là cuộc thử thách pháp lý và chính trị còn kéo dài.