Chiến tranh Iran có thể 'thổi bay' 260 tỷ USD của các nước Arab

[Romano]

Chiến sự Iran đang tạo ra những cú sốc lan rộng, đe dọa kéo lùi tăng trưởng và làm trầm trọng thêm bất ổn kinh tế khu vực, với các nước Arab có nguy cơ mất tới 260 tỷ USD nếu xung đột kéo dài và leo thang.Tờ Straits Times ngày 31/3 dẫn một báo cáo mới của Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) cho thấy cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran có thể gây ra những tác động kinh tế - xã hội sâu rộng đối với khu vực Trung Đông, với tổng thiệt hại ước tính lên tới hàng trăm tỷ USD.

Theo phân tích được công bố ngày 31/3, các nền kinh tế Arab có thể mất từ 120 đến 194 tỷ USD GDP do những gián đoạn mà xung đột gây ra. Nếu tính tổng thể, mức thiệt hại về tăng trưởng kinh tế trong khu vực có thể lên tới gần 200 tỷ USD, thậm chí chạm ngưỡng khoảng 260 tỷ USD trong những kịch bản xấu hơn. Báo cáo dựa trên nhiều kịch bản khác nhau nhằm đánh giá tác động của cuộc chiến bắt đầu từ cuối tháng 2 đối với các quốc gia trong khu vực.

Các chuyên gia của LHQ cảnh báo rằng ngay cả khi xung đột sớm kết thúc, những hệ lụy kinh tế vẫn sẽ rất nghiêm trọng và kéo dài. “Một đợt leo thang quân sự ngắn hạn tại Trung Đông cũng có thể gây ra những tác động kinh tế - xã hội sâu rộng và lâu dài đối với khu vực các quốc gia Arab”, nhóm tác giả nhận định.

Tác động không chỉ dừng lại ở tăng trưởng kinh tế. Báo cáo cho thấy tỷ lệ thất nghiệp trong khu vực có thể tăng thêm tới 4 điểm phần trăm, khiến khoảng 3,6 triệu người mất việc làm. Đồng thời, khoảng 4 triệu người có nguy cơ rơi vào cảnh nghèo đói do hệ quả lan rộng của chiến sự.

Những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất được dự báo là các quốc gia thuộc Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) và khu vực Levant, nơi GDP có thể sụt giảm hơn 5,2%. Nguyên nhân chính đến từ sự gián đoạn thương mại, du lịch, đầu tư và đặc biệt là thị trường năng lượng - vốn đóng vai trò sống còn đối với các nền kinh tế trong khu vực.Thực tế, xung đột đã nhanh chóng tạo ra các cú sốc đối với kinh tế toàn cầu, khi giá năng lượng tăng mạnh và chuỗi cung ứng bị gián đoạn. Một số đánh giá trước đó cũng chỉ ra rằng việc gián đoạn tại eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 20% dầu khí toàn cầu - có thể kéo theo giá lương thực và phân bón tăng cao, ảnh hưởng đặc biệt nghiêm trọng tới các quốc gia nghèo.

Ông Abdallah Al Dardari, Trợ lý Tổng thư ký LHQ phụ trách khu vực Arab, cảnh báo rằng cuộc khủng hoảng hiện nay đang “gióng lên hồi chuông báo động” đối với toàn bộ khu vực. Theo ông, các nền kinh tế Arab vốn đã dễ tổn thương trước những cú sốc bên ngoài, và chiến sự lần này có thể làm trầm trọng thêm những điểm yếu đó.

Trong bối cảnh xung đột chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, giới chuyên gia cho rằng tác động kinh tế sẽ còn tiếp tục lan rộng. Nếu chiến tranh kéo dài và mở rộng phạm vi, thiệt hại đối với khu vực không chỉ dừng ở hàng trăm tỷ USD, mà còn có thể kéo lùi nhiều năm phát triển kinh tế - xã hội của các quốc gia Arab.