CHIẾN LƯỢC KIÊN NHẪN: HOA KỲ VÀ ĐỒNG MINH TỪNG BƯỚC TÁI ĐỊNH HÌNH TRUNG ĐÔNG

[nguoiduatinabc]

Một quan điểm chiến lược nổi bật, nhấn mạnh rằng chiến thắng nhanh chóng chỉ là ảo tưởng, còn thay đổi thực sự đòi hỏi thời gian và áp lực liên tục. Sau hơn 40 ngày giao tranh dữ dội kể từ ngày 28 tháng 2 năm 2026, thông qua Chiến dịch Cơn Cuồng Nộ Kinh Tế Vĩ Đại của Hoa Kỳ và Chiến dịch Roaring Lion của Do Thái, Hoa Kỳ cùng các đồng minh đã đạt được những lợi thế chiến lược lâu dài, không phải bằng một đòn quyết định, mà bằng sự bào mòn có hệ thống đối phương.

Hình ảnh chiến đấu cơ F-16 của Do Thái tượng trưng cho ưu thế không lực và quyết tâm. Chiến dịch Hoa Kỳ , 7 thành quả chính đang hình thành. Iran mất dần lợi thế tại eo biển Hormuz, các tuyến ống dầu vùng Vịnh được đẩy nhanh để tránh Iran, phong trào phục hồi năng lượng hạt nhân tại Âu Châu và Á Châu, ảnh hưởng chính trị của Hezbollah tại Lebanon suy yếu, vai trò của Qatar bị phơi bày, hành lang kinh tế Ấn Độ UAE Haifa trỗi dậy, và liên minh quân sự Do Thái Hoa Kỳ ngày càng sâu sắc với ưu thế tình báo nghiêng về phía Do Thái.

Cuộc chiến bắt đầu bằng gần 900 cuộc oanh kích phối hợp Hoa Kỳ và Do Thái, nhắm vào các cơ sở hạt nhân, hạ tầng hỏa tiễn đạn đạo, hệ thống phòng không, các cơ sở IRGC, và giới lãnh đạo cao cấp của Iran. Kết quả bao gồm việc loại bỏ lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, phá hủy hơn 13,000 mục tiêu, gây thiệt hại cho hơn 155 tàu thuyền Iran, và làm suy yếu nghiêm trọng năng lực quân sự truyền thống của quốc gia này.

Iran đáp trả bằng hàng ngàn hỏa tiễn và máy bay không người lái, đồng thời gây gián đoạn eo biển Hormuz, nơi vận chuyển khoảng 20% nguồn dầu và khí đốt hóa lỏng toàn cầu. Tuy nhiên, chính hành động này đã làm lộ ra điểm yếu chiến lược của Iran.



Thứ nhất, việc sử dụng “lá bài Hormuz” đã gây thiệt hại ngược cho Iran. Giá dầu tăng vọt, phí bảo hiểm leo thang, và các tuyến vận chuyển toàn cầu bị buộc phải tái cấu trúc. Điều này khiến lợi thế của Iran trở nên kém bền vững và khó sử dụng lại trong tương lai.

Thứ hai, các quốc gia vùng Vịnh đã gia tốc phát triển các tuyến ống dẫn dầu thay thế. Saudi Arabia tăng công suất tuyến Đông Tây, trong khi UAE mở rộng tuyến Habshan Fujairah, giúp giảm sự lệ thuộc vào vùng biển chịu ảnh hưởng của Iran.

Thứ ba, cú sốc năng lượng đã thúc đẩy Âu Châu và Á Châu quay trở lại với năng lượng hạt nhân. Các quốc gia như Nhật Bản, Nam Hàn, và nhiều nước Đông Nam Á đang khởi động lại các nhà máy cũ và lên kế hoạch xây dựng mới, coi đây là giải pháp ổn định trước biến động dầu khí.

Thứ tư, Hezbollah bị suy yếu rõ rệt. Các chiến dịch quân sự của Do Thái đã làm giảm năng lực chiến đấu và ảnh hưởng chính trị của lực lượng này tại Lebanon, dù khả năng tái tổ chức vẫn còn.

Thứ năm, Qatar bị đặt vào thế khó khi phụ thuộc lớn vào tuyến vận chuyển LNG qua Hormuz. Các báo cáo cho thấy có dấu hiệu thỏa thuận ngầm với Iran để bảo đảm an toàn vận chuyển, làm suy yếu vai trò trung gian của quốc gia này.

Thứ sáu, hành lang kinh tế Ấn Độ UAE Haifa nổi lên như một lựa chọn chiến lược mới, giảm lệ thuộc vào các tuyến đường truyền thống và đối trọng với sáng kiến Vành đai Con đường của Trung Cộng.

Thứ bảy, liên minh quân sự giữa Do Thái và Hoa Kỳ được củng cố mạnh mẽ. Sự phối hợp chưa từng có trong chia sẻ tình báo, xác định mục tiêu, và hỗ trợ tác chiến đã nâng cao khả năng răn đe và hiệu quả chiến lược.

Tuy nhiên, các lợi thế này đi kèm với những giới hạn đáng kể. Chế độ Iran vẫn tồn tại dưới sự lãnh đạo mới, và có thể chuyển sang chiến lược bất đối xứng hoặc tái xây dựng bí mật. Hezbollah vẫn còn khả năng chiến đấu, và các cuộc đàm phán tại Lebanon có thể đổ vỡ. Thiệt hại dân sự cao, cùng với biến động kinh tế toàn cầu, đặc biệt là nguy cơ đình lạm tại Âu Châu và gián đoạn chuỗi cung ứng tại Á Châu, tiếp tục đặt ra những thách thức lớn.

Một lệnh ngừng bắn mong manh được thiết lập vào đầu tháng 4 vẫn đang chịu áp lực lớn, với nguy cơ leo thang trở lại tại nhiều mặt trận.

Iran, Hamas và Hezbollah hiện nay yếu hơn là có cơ sở đáng kể. Tuy nhiên, việc duy trì các lợi thế này phụ thuộc vào khả năng thực thi ngoại giao, kiểm soát leo thang, và ngăn chặn đối phương tái cấu trúc lực lượng.

Trong một khu vực vốn định hình bởi những đối đầu kéo dài, chiến lược kiên nhẫn có thể là công cụ sắc bén nhất. Nhưng đi cùng với đó là nhu cầu cảnh giác liên tục trước nguy cơ phục hồi của đối phương.