TỪ MỘT NGƯỜI VỢ HI SINH ĐẾN MỘT NGƯỜI ĐÀN BÀ BIẾT GIỮ LẠI CHÍNH MÌNH

[goodidea]

Chiều hôm ấy, mưa xuống thành phố rất chậm. Không phải cơn mưa dữ dội quất nghiêng những tàn cây, mà là một thứ mưa mỏng và dai, như có ai ở trên cao lặng lẽ hong khô bầu trời bằng nước mắt. Qua ô cửa kính của quán cà phê nhỏ nằm nép trong một con hẻm yên, những giọt nước trườn xuống thành những vệt dài mờ đục, làm cho ánh đèn ngoài phố loang đi như một bức tranh màu nước, đẹp mà buồn, xa mà gần, giống hệt một cuộc đời nhìn từ phía bên ngoài tưởng như yên ổn, nhưng bên trong lại đầy những vết nứt âm thầm.
Mai ngồi bên cửa sổ, hai tay ôm tách trà gừng đã nguội. Người đàn bà ấy mới ba mươi bảy tuổi, cái tuổi chưa hẳn già mà cũng không còn trẻ, cái tuổi người ta bắt đầu hiểu rằng thanh xuân không mất đi trong một ngày, mà hao hụt từng chút một qua những lần quên mình, những lần nhịn nhục, những lần cười cho yên chuyện, và những lần tự nhủ rằng thôi thì cố thêm chút nữa cũng được. Gương mặt Mai vẫn còn nét thanh tú của một người từng rất đẹp, nhưng vẻ đẹp ấy giờ giống như ánh trăng cuối tháng, không phải đã tắt, chỉ là không còn sức sáng như xưa.
Một lúc sau, chị Hạnh bước vào. Chị lớn hơn Mai gần mười tuổi, làm công việc tư vấn tâm lý đã lâu, quen nghe chuyện người, quen nhìn những nỗi đau không thành tiếng. Chị ngồi xuống đối diện, không hỏi ngay, chỉ lặng im nhìn người phụ nữ trước mặt. Ngoài kia, mưa vẫn rơi đều, như thể trời đất cũng hiểu rằng có những câu chuyện phải được kể ra trong một không gian đủ dịu thì lòng người mới dám mở.
Chị Hạnh khẽ hỏi
Em lại không ngủ được phải không
Mai cười, nụ cười rất mỏng
Em ngủ được chứ chị. Chỉ là sáng dậy rồi không thấy mình có gì để mong nữa.
Chị Hạnh nhìn đôi bàn tay Mai đang đặt trên thành tách. Những ngón tay đã thô hơn, các khớp xương hơi gồ lên, không còn vẻ mềm mại của người đàn bà từng sống cho mình. Chị hỏi tiếp
Mấy hôm nay anh Khải thế nào
Mai ngước lên, ánh mắt bình thản đến lạ
Anh ấy vẫn thế. Đi sớm, về muộn. Vẫn lịch sự, vẫn đúng mực, vẫn đủ tiền đưa cho em chi tiêu. Chỉ có một điều là anh ấy không còn ở trong nhà này nữa.
Chị Hạnh im lặng
Em hiểu không, người đàn ông ấy vẫn ngồi ở bàn ăn, vẫn hỏi con học hành ra sao, vẫn nhắc em khóa cửa cẩn thận trước khi ngủ, nhưng lòng anh ấy thì đã đi đâu mất rồi. Em có cảm giác mình đang sống cạnh một chiếc bóng biết thở.
Mưa ngoài trời chợt nặng hạt hơn. Một chiếc xe máy lướt qua, làm bắn lên một vệt nước dài dưới ánh đèn. Trong thứ âm thanh xao xác ấy, giọng Mai nghe càng mỏng hơn
Em đã từng nghĩ, chỉ cần mình hi sinh đủ nhiều thì hôn nhân sẽ bền. Em nghỉ việc khi anh ấy cần tập trung làm ăn. Em vay tiền bên ngoại cho anh ấy mở công ty. Em một mình vừa chăm con, vừa lo cơm nước, vừa đối nội đối ngoại. Bố mẹ anh đau ốm, em chăm như bố mẹ mình. Bạn bè anh đến nhà, em bày biện tiếp đón chưa từng để anh mang tiếng có người vợ vụng. Em cứ nghĩ, đàn bà mà, thương chồng thương con thì phải vậy.
Mai dừng lại. Chị Hạnh thấy khóe mắt cô ướt mà không nhỏ thành nước
Nhưng rồi em nhìn lại, em không còn nhận ra em nữa chị ạ. Em từng thích đọc sách, từng mê học thêm tiếng Anh, từng muốn mở một tiệm hoa nhỏ. Em từng biết mặc một chiếc váy khiến mình vui. Từng biết đi chậm dưới mưa mà không sợ ai gọi về. Bây giờ em chỉ còn là một người vợ, một người mẹ, một người con dâu, mà không còn là Mai nữa.
Chị Hạnh rót thêm nước ấm vào tách trà cho bạn, giọng chậm rãi
Em có giận anh ấy không
Mai nhìn ra cửa kính, nơi những giọt mưa vẫn mải miết đi xuống như không hề biết mỏi
Lúc đầu có chứ. Em giận lắm. Giận vì mình đã cho đi từng ấy mà người ta vẫn có thể lạnh lòng. Nhưng càng về sau, em lại không giận nữa. Em chỉ thấy trống. Một thứ trống khiến mình không còn buồn để mà khóc lớn. Nó giống như đứng trong căn nhà của chính mình mà nghe tiếng bước chân ai đó vọng lên từ rất xa.
Chị Hạnh hỏi
Có phải vì người khác không
Mai lắc đầu
Em không có bằng chứng gì. Có thể không phải. Mà biết đâu, cũng chẳng còn quan trọng nữa. Điều đau nhất không phải là anh ấy có người khác hay không. Điều đau nhất là anh ấy không còn nhìn thấy em nữa.
Quán cà phê khi ấy chỉ còn vài bàn lác đác. Một bản nhạc xưa vang lên khe khẽ. Giai điệu dịu mà không buồn, buồn mà không bi lụy. Chị Hạnh dựa lưng vào ghế, nhìn thẳng vào Mai
Em có biết vì sao nhiều người phụ nữ khổ không
Mai im lặng
Vì họ dạy cho người đàn ông của mình cách không cần phải nỗ lực. Khi một người vợ âm thầm làm hết mọi việc, chịu hết mọi điều, vá hết mọi lỗ hổng, họ tưởng mình đang giữ gia đình. Nhưng đồng thời, họ cũng đang vô tình nói với người bên cạnh rằng anh không cần lớn lên nữa, không cần cố nữa, vì đã có em lo hết rồi.
Mai cúi đầu
Vậy em sai à chị
Chị Hạnh lắc đầu
Không. Em không sai vì yêu. Em chỉ sai ở chỗ nghĩ rằng hi sinh là con đường duy nhất để được giữ lại. Tình yêu nếu đúng nghĩa là đồng hành. Còn nếu một người kéo cày, một người ngồi xe, thì đó không còn là tình yêu nữa.
Mai đưa tay lên che mắt. Giọng cô nghèn nghẹn
Nhiều khi em nghĩ, nếu ngày xưa em ích kỷ hơn một chút, biết giữ mình hơn một chút, chắc giờ em đỡ đau hơn.
Chị Hạnh dịu giọng
Đừng trách người đàn bà ngày trước. Cô ấy yêu theo cách cô ấy tin là đúng. Chỉ là bây giờ em phải học một cách yêu khác thôi.
Mai ngẩng lên
Yêu khác là thế nào
Là yêu mà không đánh mất mình. Là giữ lại một phần đời cho bản thân. Là hiểu rằng mình có giá trị trước cả khi có một người đàn ông bước vào đời. Là biết rằng nếu một mối quan hệ khiến mình ngày càng bé lại, ngày càng cạn đi, thì điều cần cứu trước tiên không phải là cuộc hôn nhân ấy, mà là chính mình.
Ngoài trời, mưa đã tạnh từ lúc nào. Những đám mây xám nhạt dần, để lộ một vạt trời mỏng ánh lên màu ngọc trai rất đẹp. Trên cành cây trước quán, mấy giọt nước cuối cùng còn đọng lại, rung rinh trong gió như những hạt lệ chưa rơi xuống.
Buổi tối hôm ấy, Mai về nhà muộn hơn thường lệ. Căn hộ trên tầng mười hai sáng đèn. Khải đang ngồi trong phòng khách, tay cầm chiếc điện thoại. Thấy vợ bước vào, anh ngẩng lên
Em đi đâu mà giờ mới về
Mai đặt túi xuống, thay giày, giọng bình thản
Em ngồi với chị Hạnh một lúc.
Khải nhìn đồng hồ
Lần sau có về muộn thì nhắn một câu.
Mai gật đầu
Ừ.
Câu trả lời quá ngắn khiến Khải có phần khó chịu. Anh nói tiếp, như để lấp sự lúng túng của mình
Cơm nước xong chưa
Mai nhìn chồng. Lần đầu tiên sau rất lâu, cô thấy rõ gương mặt người đàn ông từng là trung tâm cả thế giới của mình. Vẫn là khuôn mặt ấy, vẫn là người ấy, nhưng trong lòng cô không còn cơn sóng lớn nào nữa. Chỉ có một thứ lặng đi rất sâu.
Em để thức ăn trong bếp. Anh hâm lại đi. Em mệt, em vào phòng trước.
Khải ngạc nhiên
Em sao vậy
Mai hơi dừng lại
Không sao. Chỉ là em không thể lúc nào cũng là người chạy ra trước nữa.
Đêm ấy, khi con đã ngủ, Mai lấy từ đáy tủ ra một chiếc hộp gỗ cũ. Trong đó là mấy cuốn sổ tay, một quyển sách tiếng Anh còn dang dở, vài tờ giấy có bản vẽ những bình hoa nho nhỏ, và một tấm ảnh chụp cô hồi hai mươi lăm tuổi, tóc dài, mắt sáng, miệng cười đến mức người nhìn cũng thấy trẻ ra.
Cô ngồi trên sàn nhà, mở từng thứ ra xem. Mỗi món đều giống như một mảnh đời mình bị cất quá lâu, đến mức chạm vào là tim đau nhói.
Một lúc sau, Khải bước vào. Thấy vợ ngồi giữa đống đồ cũ, anh hơi ngạc nhiên
Em làm gì đó
Mai giơ tấm ảnh lên
Anh còn nhớ người này không
Khải nhìn rồi cười nhạt
Em chứ ai
Mai lắc đầu
Không. Là một người đàn bà mà em tưởng mình đã quên mất.
Khải đứng tựa cửa, không hiểu hết ý vợ
Em lại nghĩ linh tinh rồi.
Mai đặt tấm ảnh xuống. Giọng cô rất nhẹ, nhưng từng tiếng rõ như tiếng giọt nước rơi vào mặt hồ tĩnh
Không. Em chỉ mới bắt đầu nghĩ đúng thôi.
Khải im lặng.
Mai nói tiếp
Em không biết hôn nhân của mình rồi sẽ đi đến đâu. Em cũng không còn đủ sức để kéo anh quay về như trước. Nhưng có một điều em biết chắc, là em không thể tiếp tục sống như thể đời mình chỉ có một nhiệm vụ là hi sinh nữa.
Khải nhíu mày
Em nói thế là sao
Là từ nay, em sẽ đi học lại lớp tiếng Anh buổi tối. Cuối tuần em muốn đăng ký một khóa cắm hoa. Em sẽ dành thời gian cho con, cho công việc, cho mẹ em, và cho chính em nữa. Nếu anh muốn đồng hành, em vẫn ở đây. Còn nếu anh muốn quay lưng, em cũng không níu nữa.
Căn phòng lặng đi. Từ ngoài cửa sổ, ánh trăng non hắt vào, rơi lên mặt sàn những vệt sáng rất mỏng. Mai ngồi đó, nhỏ bé mà vững lạ thường. Khải bỗng thấy mình chưa từng hiểu người phụ nữ này như anh vẫn tưởng.
Anh hỏi nhỏ
Em hết yêu anh rồi à
Mai nhìn ra phía ban công, nơi mấy chậu cây vừa được mưa gột rửa, lá xanh hơn hẳn dưới trăng
Không. Nhưng em bắt đầu học cách yêu mình trước.
Đó không phải là một câu nói giận dỗi. Cũng không phải lời dằn mặt. Nó là sự thật, giản dị mà đau như cắt.
Những ngày sau đó, Mai đổi khác thật. Không ồn ào, không phô trương, chỉ là chậm rãi quay về với mình. Cô dậy sớm hơn nửa tiếng để đi bộ quanh khu chung cư. Tự mua cho mình một bó hoa nhỏ cắm trên bàn ăn. Mỗi tối học thêm mấy từ vựng cũ. Cuối tuần đưa con đi công viên, rồi ghé một lớp cắm hoa ngắn hạn. Gương mặt cô dần có lại thần sắc của một người biết mình còn sống cho điều gì.
Khải lặng lẽ quan sát. Ban đầu anh thấy lạ. Sau thấy khó chịu. Rồi thấy hụt. Bởi lần đầu tiên anh nhận ra, người phụ nữ này không còn xoay quanh mình nữa.
Một buổi chiều, đi làm về, thấy Mai đang cắt tỉa mấy nhánh cúc vàng mới mua, ánh nắng hoàng hôn rơi lên tóc cô thành một quầng sáng mềm như sương. Cảnh ấy đẹp đến mức Khải đứng lại ở cửa một lúc lâu. Đã lâu lắm anh không nhìn vợ kỹ như vậy. Người đàn bà từng quần quật giữa bếp núc, trẻ nhỏ, họ hàng, giờ ngồi đó lặng lẽ bên hoa, dịu dàng như một miền khác mà anh chưa từng đặt chân vào.
Anh khẽ hỏi
Mai này, em có bận không
Mai ngẩng lên
Có chuyện gì à anh
Khải ngồi xuống gần đó, ngập ngừng như một người học lại cách nói chuyện với chính vợ mình
Cuối tuần… mình đưa con đi đâu đó nhé. Ba đứa thôi.
Mai nhìn anh. Không ngạc nhiên. Không cảm động quá mức. Chỉ mỉm cười rất nhẹ
Được.
Một chữ ấy thôi, nhưng làm lòng Khải xao động kỳ lạ. Anh chợt hiểu ra rằng người đàn bà này chưa từng cần những lời hứa lớn. Cái cô cần chỉ là một người biết quay lại khi còn kịp.
Chủ nhật, họ cùng nhau ra ngoại ô, tới một đồi cỏ còn ướt sương sau cơn mưa đêm. Bé Na chạy trước, tiếng cười trong veo vang lên giữa khoảng trời xanh mở rộng. Mai đứng bên hàng cỏ lau, tà váy nhạt màu lay động trong gió. Khải đi tới đứng cạnh vợ. Xa xa, mặt hồ lấp lánh nắng, đàn chim nước bay thấp rồi chao lên, để lại những vòng sóng mềm trên mặt nước. Cảnh ấy đẹp như một giấc mơ rất cũ vừa quay lại.
Khải khẽ nói
Anh xin lỗi vì đã để em phải đi qua một đoạn đời quá dài mà không có anh thật sự ở bên.
Mai nhìn mặt hồ. Gió thổi làm mấy sợi tóc trước trán bay nhẹ
Em không cần xin lỗi mãi. Em chỉ cần sau này, nếu còn đi cùng nhau, thì đừng để một mình em phải gồng cả đoạn đường nữa.
Khải gật đầu. Không nói thêm. Nhưng trong lòng anh, lần đầu tiên sau nhiều năm, có một sự xấu hổ lẫn biết ơn rất thật. Xấu hổ vì đã quá quen với sự hi sinh của vợ mà không biết trân trọng. Biết ơn vì đến lúc này, người đàn bà ấy vẫn chưa đóng hẳn cánh cửa.
Có lẽ, bi kịch lớn nhất của nhiều cuộc hôn nhân không phải là phản bội. Mà là sự hi sinh một chiều kéo dài đến mức một người quên mất mình, còn người kia quên mất phải nỗ lực. Và phép màu lớn nhất cũng không phải là một ai đó quay về. Mà là khi người phụ nữ, sau tất cả những lần đau, vẫn đủ sức nhặt lại từng mảnh của mình, ghép lại thành một phiên bản bình an hơn, sáng hơn, biết giữ mình hơn.
Hoàng hôn xuống rất chậm trên đồi cỏ. Bé Na hái một bông lau trắng, chạy lại chìa cho mẹ. Mai cúi xuống nhận lấy, rồi ngước lên nhìn chồng. Trong ánh mắt cô lúc ấy không còn cái buồn thẳm của những ngày lạc lõng. Chỉ còn một sự dịu dàng mới mẻ của người đã đi qua một cơn đau và không còn muốn sống hoang phí đời mình nữa.
Có những người đàn bà chỉ thật sự bước vào tuổi trưởng thành của tâm hồn sau một lần bị đời làm cho tỉnh mộng. Họ không cay nghiệt hơn. Không dữ dằn hơn. Họ chỉ rõ hơn. Rõ ai đáng giữ, điều gì đáng buông, và phần nào của chính mình cần được nâng niu trở lại.

VietBF@sưu tập