Thế gian vẫn thường bảo "Dò sông dò biển dễ dò, mấy ai lấy thước mà đo lòng người". Câu nói ấy có lẽ chưa bao giờ thấm thía hơn lúc này, khi dư luận đang bàng hoàng trước chân dung của Cole Tomas Allen – kẻ vừa thực hiện vụ nổ súng kinh hoàng tại bữa tiệc thường niên của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng. Ai có thể ngờ rằng, một trí thức trẻ bước ra từ ngôi trường danh giá CalTech, một người thầy được vinh danh, lại có thể cầm súng trở thành kẻ ám sát với biệt danh tự xưng đầy mỉa mai: "Sát thủ Liên bang Thân thiện".
Lời xin lỗi muộn màng và kế hoạch nhuốm màu thù hận

Ngay sau khi tiếng súng vang lên làm náo loạn bữa tiệc có sự góp mặt của Tổng thống Donald Trump và các quan chức cấp cao, cơ quan chức năng đã thu thập được một bức thư tuyệt mệnh mà Allen gửi cho gia đình. "Cho phép tôi được bắt đầu bằng lời xin lỗi đến tất cả những ai mà tôi đã lạm dụng lòng tin", kẻ thủ ác 31 tuổi viết. Trong thư, Allen thừa nhận mục tiêu của mình là các quan chức chính quyền và không hề mong cầu sự tha thứ. "Cha mẹ sinh con, trời sinh tính", sự thay đổi của Allen là một quá trình trượt dài trong sự cực đoan. Từ một thanh niên California hiền lành, anh ta dần lún sâu vào các hoạt động kích động tại Los Angeles, bắt đầu mua sắm vũ khí và luyện tập bắn súng ráo riết. Để thực hiện kế hoạch, Allen đã bắt tàu xuyên bang từ Los Angeles đến Chicago rồi thẳng tiến Washington D.C., thuê phòng ngay tại khách sạn Washington Hilton – nơi diễn ra sự kiện – với một khẩu súng lục .38 và một khẩu súng săn cỡ nòng 12.
Chân dung kẻ thủ ác: Một trí thức trẻ biến chất
Nhìn vào hồ sơ của Cole Tomas Allen, người ta không khỏi tiếc nuối cho một tài năng "thông minh vốn sẵn tính trời" nhưng lại đi sai đường. Allen từng tốt nghiệp ngành kỹ sư cơ khí tại Viện Công nghệ California (CalTech) danh tiếng, từng là thành viên của hội thông đồng Kitô giáo và thậm chí được báo chí địa phương ca ngợi khi chế tạo phanh khẩn cấp cho xe lăn. Sau khi ra trường, anh ta trở thành thầy giáo tại trung tâm giáo dục C2 Education và vừa được vinh danh là "Giáo viên của tháng" vào tháng 12/2024. Không chỉ dừng lại ở đó, Allen còn là một nhà phát triển trò chơi điện tử độc lập. Thế nhưng, đằng sau vẻ ngoài của một trí thức thành đạt ấy là một tâm hồn đang rực cháy ngọn lửa hận thù chính trị. Chị gái của Allen tiết lộ anh ta bắt đầu tham gia vào nhóm "The Wide Awakes" – một tổ chức cánh tả cực đoan – và thường xuyên có những phát ngôn sặc mùi bạo lực.
Khi đức tin bị bóp méo thành công cụ bạo lực
Một trong những chi tiết gây tranh cãi nhất chính là cách Allen sử dụng tôn giáo để biện minh cho hành động tội ác của mình. Trong thư, hắn lập luận rằng việc tấn công không hề mâu thuẫn với giá trị Kitô giáo: "Quay mặt đi khi người khác bị áp bức không phải là hành vi của người Kitô giáo; đó là sự đồng lõa với tội ác". Tổng thống Trump đã mô tả những tư tưởng trên mạng xã hội của Allen là "chống Kitô giáo". Tuy nhiên, thực tế là sự căm phẫn dành cho chính quyền đã lấn át tất cả. "Tôi cảm thấy phẫn nộ khi nghĩ về tất cả những gì chính quyền này đã làm", Allen viết cuối bức thư. Sự cực đoan này đã biến một người từng đi lễ nhà thờ, từng yêu trẻ nhỏ thành một kẻ sẵn sàng xông qua hàng rào an ninh, nổ súng vào đặc vụ mật vụ để tìm cách tiếp cận các mục tiêu chính trị.
Cái giá của sự cực đoan và nỗi đau của người thân

"Hùm dữ chẳng nỡ ăn thịt con", nhưng những người thân của Allen đã phải trải qua những giờ phút kinh hoàng nhất khi nhận được tin nhắn báo trước vụ tấn công. Anh trai của hắn đã lập tức báo cảnh sát Connecticut nhưng đã quá muộn. Tại hiện trường, Allen đã bắn trúng một đặc vụ mật vụ (may mắn người này mặc áo chống đạn nên đã xuất viện sau đó). Hiện tại, quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche cho biết Allen không hề hợp tác với điều tra. Hắn đang phải đối mặt với các tội danh sử dụng súng trái phép và tấn công sĩ quan liên bang bằng vũ khí nguy hiểm. Trong khi các đặc vụ FBI bao vây ngôi nhà của gia đình hắn ở Torrance dưới ánh đèn pha rực sáng, những người hàng xóm chỉ biết bàng hoàng. Họ nhớ về một người cha thân thiện, hay chuyện trò, và không thể tin nổi đứa con trai trí thức của ông lại chính là kẻ vừa gây ra chấn động toàn nước Mỹ. Vụ việc là một lời cảnh tỉnh sâu sắc: khi sự cực đoan chính trị len lỏi vào giảng đường và tâm trí tri thức, hậu quả sẽ khôn lường và đau đớn hơn bao giờ hết.
Một câu hỏi lớn vẫn còn bỏ ngỏ: Điều gì thực sự đã đẩy một kỹ sư CalTech từ việc chế tạo thiết bị giúp người tàn tật sang việc cầm súng ám sát? Có lẽ, câu trả lời nằm sâu trong những góc tối của mạng xã hội và sự chia rẽ sâu sắc đang xé nát lòng người trong thời đại này.