4 thói quen tàn phá lá gan 'một chín một mười' với rượu bia

[pizza]

Tình trạng gan nhiễm mỡ ngày càng phổ biến ở người trẻ không uống rượu bia do những thói quen sinh hoạt tưởng chừng vô hại, từ đồ ăn nhanh đến ngồi lâu, thức khuya, ít vận động.
Gan nhiễm mỡ từ lâu thường bị gắn với rượu bia, nhưng thực tế ngày nay cho thấy ngay cả những người không uống rượu vẫn có thể mắc bệnh. Thói quen hại gan chủ yếu đến từ lối sống hiện đại với chế độ ăn nhiều thực phẩm tinh chế, dư thừa năng lượng nhưng thiếu vận động.

Khi cơ thể không tiêu hao hết năng lượng nạp vào, phần dư sẽ tích tụ dưới dạng mỡ trong gan theo thời gian. Điều đáng lo là tình trạng này tiến triển âm thầm, dễ bị bỏ qua, nhưng lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ nghiêm trọng đối với sức khỏe nếu không được kiểm soát kịp thời.

Gan nhiễm mỡ không do rượu - "sát thủ" thầm lặng mới
Khác với suy nghĩ trước đây rằng gan nhiễm mỡ chủ yếu do rượu bia hoặc chỉ xảy ra ở người thừa cân, thực tế cho thấy bệnh hoàn toàn có thể xuất hiện ở những người không uống rượu, tự nấu ăn hoặc duy trì hoạt động thể chất vừa phải.

Chia sẻ với India Times, tiến sĩ Apurva Pande, Phó giám đốc kiêm Trưởng khoa Tiêu hóa và Gan mật, Bệnh viện Yatharth (Ấn Độ), cho biết tình trạng này hiện được gọi là bệnh gan nhiễm mỡ liên quan rối loạn chuyển hóa (MASLD) - tình trạng liên quan đến sự tích tụ mỡ thừa trong gan, chủ yếu do chế độ ăn uống hiện đại và lối sống ít vận động.

Ngay cả những người kiêng rượu bia cũng có thể bị tổn thương gan nghiêm trọng do tiêu thụ thực phẩm tinh chế, đường ẩn trong đồ uống, thói quen ăn vặt, ăn khuya, cùng với tình trạng ngồi nhiều, ít vận động khiến cơ thể rơi vào trạng thái rối loạn chuyển hóa âm thầm. Khi đó, lượng năng lượng dư thừa không được tiêu hao sẽ chuyển hóa thành mỡ và tích tụ dần trong gan.

Điều đáng lo ngại là bệnh tiến triển âm thầm, nhiều bệnh nhân không có triệu chứng rõ ràng cho đến khi tổn thương gan đáng kể xảy ra. MASLD được xem là hệ quả điển hình của lối sống hiện đại, khi những thói quen nhỏ mỗi ngày, nếu lặp lại trong thời gian dài, có thể tạo ra tác động lớn đối với sức khỏe mà nhiều người không nhận ra.


Tình trạng gan nhiễm mỡ có thể xảy ra ở cả những người không uống rượu bia. Ảnh: Gastrohealth Clinic.
Những "thủ phạm" quen thuộc nhưng dễ bị bỏ qua
Nhiều người cho rằng chỉ cần không uống rượu là đã bảo vệ được gan, nhưng trên thực tế, chính những thói quen sinh hoạt và ăn uống hàng ngày mới là các yếu tố âm thầm thúc đẩy gan nhiễm mỡ phát triển, đôi khi nguy hiểm hơn cả rượu bia nếu kéo dài trong nhiều năm.

Thực phẩm siêu chế biến

Các loại đồ ăn nhanh, thực phẩm đóng gói sẵn thường chứa nhiều chất béo chuyển hóa, muối và phụ gia. Khi tiêu thụ thường xuyên, chúng không chỉ làm tăng tổng năng lượng nạp vào mà còn gây rối loạn chuyển hóa lipid, khiến gan phải gắng sức xử lý, lâu dần dẫn đến tích tụ mỡ và tổn thương tế bào gan.

Đường và tinh bột tinh chế

Đường "ẩn" trong nước ngọt, trà sữa, bánh kẹo hay tinh bột tinh chế như bánh mì trắng có thể làm tăng nhanh lượng đường huyết. Khi dư thừa, phần đường này sẽ được chuyển hóa thành chất béo và tích trữ tại gan, thúc đẩy quá trình hình thành gan nhiễm mỡ dù người bệnh không hề nhận ra.

Ít vận động, ngồi nhiều

Việc ngồi lâu trong nhiều giờ liên tục khiến quá trình đốt cháy năng lượng bị trì trệ. Ngay cả khi có tập thể dục, nhưng tổng thời gian vận động trong ngày thấp, cơ thể vẫn dễ rơi vào trạng thái dư năng lượng, từ đó làm tăng tích tụ mỡ nội tạng và mỡ trong gan.

Lối sống "ngầm gây hại"

Những thói quen như thức khuya, ngủ không đủ giấc, ăn đêm hay căng thẳng kéo dài có thể làm rối loạn nội tiết và chuyển hóa. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng gan, khiến quá trình xử lý chất béo kém hiệu quả và âm thầm làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ theo thời gian.

Làm gì để bảo vệ lá gan mỗi ngày?
Bảo vệ gan không chỉ dừng lại ở việc tránh rượu bia, mà quan trọng hơn là xây dựng lối sống toàn diện giúp gan giảm gánh nặng chuyển hóa mỗi ngày. Các chuyên gia khuyến cáo để phòng tránh gan nhiễm mỡ, cần thay đổi lối sống toàn diện:

Hạn chế đồ ăn chế biến sẵn, nhiều đường
Ưu tiên thực phẩm tươi, cân bằng dinh dưỡng
Tăng cường vận động mỗi ngày (không chỉ tập luyện mà cả đi lại)
Ngủ đủ giấc, hạn chế thức khuya
Khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt kiểm tra men gan và siêu âm gan
Điều quan trọng nhất là duy trì thói quen tốt lâu dài, thay vì chỉ ăn lành mạnh trong thời gian ngắn.

VietBF@ sưu tập